“คริส” จี้กรมพินิจฯ ปรับกฎหมายฟันผิดเด็ก ชี้หลายประเทศลดอายุรับโทษเหลือ 10 ปี อัดใช้เกณฑ์ UN ทำให้เด็กทำผิดไม่เกรงกลัวกฎหมาย
เมื่อเวลา 14.00 น. วันที่ 22 กรกฎาคม 2569 ที่ประชุมคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพ.ร.บ.งบประมาณปี 2570 นายคริส โปตระนันทน์ สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเศรษฐกิจ ได้ตั้งข้อซักถามถึงกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน ถึงเรื่องช่วงอายุการรับความผิดทางอาญาของเด็กและเยาวชน ที่นายคริสมองว่าได้กำหนดอายุไว้สูงเกินไป
โดยเขากล่าวว่า ประชาชนเริ่มพูดแล้วว่าสมัยนี้ “เด็กกระทำความผิดอย่างไม่เกรงกลัว” ปัจจุบันเด็กส่วนหนึ่งไม่ได้ใสซื่อบริสุทธิ์ ตั้งใจเรียนเหมือนแต่ก่อน แต่เป็นเด็กที่เป็นอันตรายต่อสังคม ซึ่งเด็กกลุ่มนี้ได้หาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตแล้วทราบว่า เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี ไม่ต้องรับผิดทางอาญา จึงกล้ากระทำความผิด แม้จะขยับขึ้นมาช่วง 12-15 ปี ก็ยังไม่ต้องรับโทษทางอาญา และมีสถานพินิจจัดการแทน ตนจึงขอตั้งคำถามว่า หากมีคดีร้ายแรงที่ก่อโดยเยาวชนขึ้นอีก เช่น กรณี เด็กอายุ 14 ใช้ปืนกราดยิงที่พารากอนในปี 2566 จนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตหลายราย หรือคดีที่กลุ่มวัยรุ่นรุมทำร้าย ป้าบัวผัน จนเสียชีวิต ก่อนนำศพไปทิ้งน้ำเพื่ออำพรางคดี ในปี 2567 เป็นแบบนี้แล้ว ประเทศไทยยังควรเดินตามแนวทาง UN อยู่อีกหรือไม่
นายคริส กล่าวต่อว่า ปัจจุบัน UN มีข้อกำหนดว่าหากเป็นเยาวชนอายุต่ำกว่า 14 ปี ไม่ต้องรับโทษทางอาญา แต่ตนขอถามว่า รู้หรือไม่ว่าในปัจจุบัน ทั่วโลกกำลังเร่งปรับลดอายุในการรับโทษ เช่น ที่สหราชอาณาจักร อยู่ที่ 10 ปี กลายเป็นว่ามาตรฐานไทยดีกว่ามาตรฐานของต่างประเทศเสียอีก แต่ดีในที่นี้คือดีต่อสถิติทางวิชาการ ตามเกณฑ์ของ UN แต่ไม่ได้ดีกับประชาชนไทย ตนจึงต้องการถามกรมพินิจฯว่า แนวทางเหล่านี้กรมฯได้มีการพูดคุยในกระทรวงหรือไม่ ว่าจะมีการเพิ่มโทษเด็กอย่างไรบ้าง
ด้านนายโกมล พรมเพ็ง อธิบดีกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน ชี้แจง จากสถิติการกระทำความผิด พบว่า อายุเด็กที่ทำความผิดมากที่สุดคือ 17 ปี และลดหลั่นลงมาตามอายุ โดยสถานพินิจรับเด็กในช่วงอายุ 12-18 ปี ระหว่างการกระทำความผิด และสามารถควบคุมตัวเด็กได้จนถึงไม่เกิน 24 ปี
ตอบเรื่องที่ว่า ทำไมกฎหมายจึงบัญญัติอายุการรับผิดไว้เช่นนั้น ว่า ก่อนปี 2551 ประเทศไทยเคยกำหนดว่า เด็กที่กระทำความผิดและต้องเข้าสู่สถานพินิจ ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 7 ปี แต่หลังจากนั้นได้มีข้อสังเกตจากคณะกรรมการเพื่อสิทธิเด็ก หรือ CRC (Convention on the Rights of the Child) ว่า UN กำหนดให้อายุขั้นต่ำในการรับผิดทางอาญาไม่ควรเกิน 12 ปี ไทยจึงได้ปรับปรุงแก้ไขเป็น 10 ปี
ต่อมา CRC ได้มีความเห็นของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UNHRC) ซึ่งใช้อำนาจตามกระบวนการทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนสากล (Universal Periodic Review) ท้วงติงมายังประเทศไทยว่ามีอายุขั้นต่ำในการลงโทษเด็กที่น้อยเกินไป จึงได้มีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายอีกครั้งในปี 2565 โดยเพิ่มจาก 10 ปี เป็น 12 ปี และ UN ยังสนับสนุนให้ไทยขยับไปถึง 14 ปี ซึ่งเป็นไปตามมาตรฐานสากล แต่หลังจากได้รับความเห็นจากกรรมาธิการ กรมพินิจขอเวลาไปทบทวนเรื่องกฎหมาย ปัญหาพฤติกรรมเด็กและอายุขั้นต่ำอีกครั้งหนึ่ง