อภิปรายงบประมาณ 2570 : “ดร.อ้อ” สส.ประชาธิปัตย์ ชำแหละ 3 ข้อ รัฐมนตรีอย่าเป็นแค่ “หัวหน้าฝ่ายจัดซื้อ” ผลาญงบฯ ทำ AI ไร้แผนหลัก อาจทำให้ไทยตกขบวนเทคโนโลยีโลก หวั่นข้อมูลตกอยู่ในมือทุนต่างชาติ
เมื่อเวลา 13.05 น. วันที่ 29 มิถุนายน 2569 นางการดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ กล่าวอภิปรายร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ว่า ร่างงบประมาณฉบับนี้กำลังเป็น งบฯ ไร้อนาคตที่อาจทำให้ประเทศไทยตกขบวนเทคโนโลยีโลก เพราะขาดวิสัยทัศน์ยุทธศาสตร์ที่ชัดเจน
1. เป็นการทำงบฯ กระจัดกระจายและซ้ำซ้อน พบว่ากระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้รับงบประมาณ 13,625 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนถึง 30% คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 0.36 ของงบประมาณทั้งประเทศ แต่กว่าร้อยละ 65 กลับกระจุกตัวอยู่ในโครงการระบบ Cloud ภาครัฐ (GDCC) ที่ตั้งงบประมาณไว้สูงถึง 5,000 ล้านบาท และยังซ้ำซ้อนกับกระทรวงอื่น ทั้งกระทรวงศึกษาธิการ, กระทรวงสาธารณสุข, และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ที่มีการแยกเช่าระบบ Cloud ของแต่ละกระทรวงอีก 55 โครงการ มีมูลค่ารวมกว่า 1,530 ล้านบาท ขณะที่ตั้งงบประมาณด้านไอทีในภาพรวมทั้งประเทศไว้สูงถึง 51,000 ล้านบาท โดยไม่มีพิมพ์เขียวหรือแผนนำทาง (โรดแมป) ที่ชัดเจน สะท้อนว่าผู้บริหารแต่ละกระทรวงทำหน้าที่เสมือนแค่ “หัวหน้าฝ่ายจัดซื้อ” มากกว่าผู้กำหนดกลยุทธ์ให้ประเทศ
2. งบประมาณ AI ติดป้ายปลอม-ไม่ตรงปก จากการตรวจสอบงบประมาณที่ใช้คำว่า “ปัญญาประดิษฐ์ (AI)” จำนวน 2,583 ล้านบาท รวม 198 รายการ ใน 91 หน่วยงาน พบว่ากว่าร้อยละ 90 ระบุว่าเป็นงบฯ การลงทุน แต่พอเจาะลึกในเนื้อหาภายในกลับเป็นการนำเงินไปใช้สร้างห้องเรียน ซื้อครุภัณฑ์ และสร้างอาคาร ซึ่งไม่ใช่การลงทุนเพื่อสร้างผลสัมฤทธิ์ หรือพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางด้าน AI อย่างแท้จริง แค่การแปะป้ายเพื่อขออนุมัติใช้งบประมาณโดยไม่มีการวัดค่า
...
3. เสี่ยงนำพาประเทศตกขบวนโลก เพราะรัฐบาลชุดนี้ ไม่มีคำตอบชัดเจนใน 5 ด้านหลัก คือ โครงสร้างพื้นฐาน AI ระดับชาติ, ข้อมูลสำหรับ Train AI, การต่อยอดสู่ภาคเอกชน, การยกระดับทักษะแรงงาน และธรรมาภิบาล AI (AI Governance)
“เราขอเตือนว่า หากยังไม่มีการวางรากฐานที่ดี ประเทศไทยจะประสบปัญหาซ้ำรอยวิกฤต E-Commerce ต่างชาติที่เข้ามาทำลายโครงสร้าง SME ไทย และภายใน 3 ปีข้างหน้า ข้อมูลความมั่นคงและเทคโนโลยี AI ของประเทศจะตกไปอยู่ในมือของกลุ่มทุนต่างชาติทั้งหมด จนคนไทยไม่สามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์ใดได้เลย ถ้าวันนี้เราไม่วางโครงสร้างพื้นฐานและยุทธศาสตร์ที่ดี บทเรียนจาก E-Commerce จะกลับมาหลอกหลอนเราเรื่อยๆ จึงขอเรียกร้องให้ทุกฝ่ายร่วมกันทบทวนและแก้ไข เพื่อเปลี่ยนงบประมาณไร้อนาคตฉบับนี้ ให้เป็นโอกาสในการขับเคลื่อนประเทศไปด้วยกัน”