ประวัติ “สุรพล นิติไกรพจน์” บทบาทการเมืองพลิกขั้ว อดีตร่วม กปปส. สู่กุนซือทีมผู้ว่าฯ ปชน.

ประวัติ “สุรพล นิติไกรพจน์” นักกฎหมายมหาชนระดับครู อดีตอธิการบดี มธ. ที่ปรึกษานายกฯ สนช. ร่วมม็อบ กปปส. พลิกขั้วสู่พยานปากสำคัญคดียุบก้าวไกล ล่าสุดนั่ง ปธ.ที่ปรึกษายุทธศาสตร์ทีมผู้ว่าประชาชน

วันที่ 2 มิถุนายน 2569 พรรคประชาชนเปิดเผยรายชื่อทีมบริหารผู้ว่าประชาชนแบบครบทีม โดยหนึ่งในนั้นคือ ศ.ดร.สุรพล นิติไกรพจน์ นักกฎหมาย และอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยดำรงตำแหน่งเป็น ประธานที่ปรึกษายุทธศาสตร์ของทีมผู้ว่าประชาชน ซึ่งพรรคเล็งเห็นว่า ศ.ดร.สุรพล นอกจากจะเป็นนักกฎหมายมหาชนระดับครู มีส่วนให้คำปรึกษากฎหมายหลายฉบับที่เกี่ยวข้องกับการกระจายอำนาจและการจัดระเบียบบริหารราชการ กทม. ทั้งยังมีประสบการณ์ในส่วนราชการ กทม. เคยได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประธานกรรมการ (ประธานบอร์ด) บริษัท กรุงเทพธนาคม จำกัด ซึ่งเป็นวิสาหกิจของกรุงเทพมหานคร ที่ กทม. ถือหุ้น 99.98% เป็นหน่วยงานที่ กทm. ใช้ในการดำเนินโครงการสาธารณูปโภคขนาดใหญ่ที่ไม่สามารถขับเคลื่อนด้วยระบบราชการปกติได้คล่องตัวนัก เช่น โครงการรถไฟฟ้าสายสีเขียว, การจัดการขยะมูลฝอยและสิ่งแวดล้อม, โครงการนำสายสื่อสารลงใต้ดิน และการบริหารจัดการเดินเรือสาธารณะ 

ประวัติ “สุรพล นิติไกรพจน์” 

สำหรับประวัติของ ศ.ดร.สุรพล นิติไกรพจน์ เกิดเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2503 ที่ จ.อุดรธานี ซึ่งในปี 2569 จะมีอายุครบ 66 ปี สมรสกับจรรยา นิติไกรพจน์ มีบุตรสาว 2 คนคือ น.ส.พธู นิติไกรพจน์ และ น.ส.ภัทรา นิติไกรพจน์ ทั้งคู่ศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

การศึกษา

ในช่วงมัธยม จบการศึกษาจากโรงเรียนเลยพิทยาคม และสำเร็จการศึกษาสาขานิติศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 2) จากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จบการศึกษาเนติบัณฑิตไทย สมัยที่ 35 จากสำนักศึกษาอบรมกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา Diplôme d’études approfondies de droit public จากมหาวิทยาลัย Strasbourg III ประเทศฝรั่งเศส Doctorat de l’Université Robert Schuman de Strasbourg (mention très honorable) มหาวิทยาลัย Robert Schuman ฝรั่งเศส ประกาศนียบัตรการอบรมหลักสูตร สถาบันรัฐประศาสนศาสตร์นานาชาติ การกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่น (IIAP.) กรุงปารีส, ฝรั่งเศส ได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัย Soka ประเทศญี่ปุ่น และ ประกาศนียบัตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. 2553

เส้นทางการทำงาน

ศ.ดร.สุรพล ดำรงตำแหน่งมากมาย เป็นอาจารย์ อธิการบดี คณบดี ประธานคณะกรรมการ ผู้อำนวยการ ที่ปรึกษากฎหมาย ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ดังนี้

• อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2547 – 2553
• คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2544 - 2547
• ประธานคณะกรรมการ บริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2551 - 2554
• ประธานคณะกรรมการกำกับดูแลกิจการและกรรมการอิสระบริษัท ปตท จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2552 – 2555 
• ประธานคณะกรรมการบริษัท กรุงเทพธนาคม จำกัด (วิสาหกิจของกรุงเทพมหานคร) พ.ศ. 2557 - 2559 
• ผู้อำนวยการ/ผู้ก่อตั้งโครงการอบรมหลักสูตรประกาศนียบัตรกฎหมายมหาชน (หลักสูตร 3 เดือน) คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2538
• ที่ปรึกษากฎหมาย สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พ.ศ. 2538
• ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (นายบรรหาร ศิลปอาชา) ด้านกฎหมาย พ.ศ. 2538
• ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย (นายบุญชู ตรีทอง) พ.ศ. 2538
• กรรมการที่ปรึกษากฎหมายและการยุติธรรมของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2538
• กรรมการในคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สาขานิติศาสตร์ พ.ศ. 2539
• กรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2539
• กรรมการบริหารโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ พ.ศ. 2541
• กรรมการสภามหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต พ.ศ. 2544
• กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ สภามหาวิทยาลัยรังสิต พ.ศ. 2545
• กรรมการที่ปรึกษากฎหมาย กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546
• ประธานคณะกรรมการปฏิรูประบบราชการของกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2548
• ที่ปรึกษากฎหมาย สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2548
• สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
• ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษากฎหมาย กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2549
• ที่ปรึกษากฎหมาย คณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. 2555
• ที่ปรึกษาพิเศษ สำนักงานศาลปกครอง พ.ศ. 2555
• กรรมการแผนกธรรมศาสตร์ มูลนิธิอานันทมหิดล พ.ศ. 2557
• กรรมการอิสระ บริษัท พีทีทีโกลบอล เคมีคอล จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2557
• กรรมการสถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2558
• กรรมการบริหารสถาบันคลังสมองแห่งชาติ พ.ศ. 2558
• รองประธานคณะกรรมการ สมาคมส่งเสริมสถาบันกรรมการบริษัทไทย พ.ศ. 2558

ตำแหน่งหน้าที่ปัจจุบัน

• ศาสตราจารย์ประจำสาขากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
• ประธานกรรมการบริหาร โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
• นายกสภา มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
• อุปนายก สถาบันวิทยสิริเมธี
• กรรมการอิสระ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
• ที่ปรึกษาพิเศษ สำนักงานศาลปกครอง และที่ปรึกษากฎหมาย คณะกรรมการการเลือกตั้ง
• กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาองค์การมหาชน (กพม.)
• กรรมการกฤษฎีกาคณะที่ 8 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
• ประธานคณะกรรมการบริหาร โรงเรียนกำเนิดวิทย์
• ประธานกรรมการบริหาร ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
• ประธานกรรมการบริหาร โรงเรียนอนุบาลแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

บทบาททางการเมืองของ “สุรพล นิติไกรพจน์” พลิกขั้วสู่พรรคส้ม

ศ.ดร.สุรพล มีบทบาททางการเมืองที่น่าสนใจ เนื่องจากเป็นผู้มีส่วนร่วม และยังเป็นที่ปรึกษาให้กับหลากขั้วการเมือง ตั้งแต่ระดับกุนซือของฝ่ายอนุรักษนิยม ไปจนถึงการทำงานร่วมกับพรรคการเมืองรุ่นใหม่ โดยเมื่อปี 2538 เคยดำรงตำแหน่งที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ด้านกฎหมาย ในรัฐบาลของ นายบรรหาร ศิลปอาชา และที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย รวมถึงยังได้ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษากฎหมาย คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และที่ปรึกษาพิเศษ สำนักงานศาลปกครอง ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในกฎหมายมหาชน

ต่อมาภายหลังเกิดเหตุการณ์รัฐประหาร ปี พ.ศ. 2549 ศ.ดร.สุรพล ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ควบคู่กับการเป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และทำหน้าที่เป็นรองประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญปฏิรูปการเมือง เพื่อยกร่างและพิจารณากฎหมายสำคัญหลายฉบับ

ขณะที่ในช่วงวิกฤตการณ์ทางการเมือง พ.ศ. 2556 - 2557 ศ.ดร.สุรพล ได้เข้าร่วมเคลื่อนไหวกับคณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงปฏิรูปประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือ กปปส. ในการชุมนุมขับไล่รัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร 

กระทั่งในเดือนกรกฎาคม 2567 ชื่อของ ศ.ดร.สุรพล เป็นที่สนใจในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองอีกครั้ง เมื่อเข้าเป็น “พยานผู้เชี่ยวชาญ” ให้กับพรรคก้าวไกลในการต่อสู้คดียุบพรรคที่ศาลรัฐธรรมนูญ โดยใช้ความเชี่ยวชาญทางด้านกฎหมายมหาชนเข้ามาให้ความเห็นทางวิชาการ เพราะไม่เห็นด้วยกับการยุบพรรคก้าวไกล

ล่าสุดวันที่ 2 มิถุนายน 2569 ศ.ดร.สุรพล ถูกพูดถึงอีกครั้ง เมื่อพรรคประชาชนได้เปิดตัวในฐานะประธานที่ปรึกษายุทธศาสตร์ของทีมบริหารผู้ว่าประชาชน เพื่อสนับสนุนการทำงานของ นายชัยวัฒน์ สถาวรวิจิตร ผู้สมัครผู้ว่าฯ กทม. จากพรรคประชาชน