“เดชรัต” ผอ.ศูนย์นโยบายเพื่ออนาคต พรรคประชาชน เรียกร้องรัฐบาลตรึงราคาค่าโดยสารให้ประชาชนไม่ต้องแบกภาระการเดินทางช่วงสงกรานต์ พร้อมอุดหนุนราคาตั๋วให้รถบัสและมินิบัสด้วย
วันที่ 6 เมษายน 2569 นายเดชรัต สุขกำเนิด ผู้อำนวยการศูนย์นโยบายเพื่ออนาคต (Think Forward Center) ของพรรคประชาชน ให้ความเห็นถึงการเตรียมความพร้อมของรัฐบาลต่อพี่น้องประชาชนไปเมื่อสัปดาห์ก่อน พบว่าการเตรียมความพร้อมของรัฐบาลยังไม่ชัดเจนมากนัก ขณะเดียวกันราคาน้ำมันก็ยังเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ จนทะลุ 50 บาท/ลิตร และเทศกาลสงกรานต์ก็ใกล้เข้ามาอีกเพียงสัปดาห์เดียว
นายเดชรัต กล่าวว่า เทศกาลสงกรานต์คือเทศกาลแห่งความสุข พี่น้องประชาชนเดินทางกลับไปเยี่ยมบ้าน ด้วยรถยนต์ส่วนตัวบ้าง เดินทางโดยรถสาธารณะจากหมอชิต (หรือสถานีขนส่งอื่น ๆ) ไปยังจังหวัดต่าง ๆ และมักจะใช้รถมินิบัสและรถตู้ต่อไปยังอำเภอและตำบลบ้านเกิดของตน
แต่ราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้นจะส่งผลกระทบโดยตรงต่ออัตราค่าโดยสารของรถประจำทางที่พี่น้องประชาชนจำนวนมากที่จะโดยสารกลับบ้าน แม้ว่าคณะกรรมการควบคุมขนส่งทางบกกลางจะตรึงราคารถทัวร์และรถร่วมบริการใหญ่ไว้ (จนกระทั่ง 20 เมษายน 2569) แต่ก็กำหนดอัตราค่าโดยสารใหม่สำหรับรถตู้ และรถมินิบัส จำนวน 3,000 คัน โดยจะเริ่มใช้ในวันที่ 6 เมษายน 2569 แต่อัตราค่าโดยสารใหม่ก็คำนวณโดยตั้งอยู่บนฐานราคาน้ำมันดีเซลที่ 38.99 บาท/ลิตร แต่ราคาน้ำมันในปัจจุบันเพิ่มสูงกว่า 50 บาท/ลิตรแล้ว
สถานการณ์ที่ต้นทุนของผู้ประกอบการรถตู้และรถมินิบัสขยับตัวสูงขึ้น (จากฐานการคำนวณ) ถึง 10 บาท/ลิตร และยังไม่แน่ว่าจะปรับเพิ่มขึ้นอีกหรือไม่ในสัปดาห์หน้า ย่อมเกิดแรงกดดันขึ้น 2 ทาง
ทางหนึ่ง คือ หากตรึงอัตราค่าโดยสารเดิมไว้ (เช่นเดียวกับรถทัวร์) ผู้ให้บริการย่อมขาดทุน และอาจลดปริมาณเที่ยวรถโดยสารที่ให้บริการพี่น้องประชาชนในช่วงเทศกาล
...
ส่วนอีกทางหนึ่ง คือ การเรียกร้องของผู้ประกอบการรถขนส่งให้มีการปรับอัตราค่าบริการตามต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ซึ่งนั่นก็จะกระทบต่อภาระค่าใช้จ่ายของพี่น้องประชาชนที่ใช้รถขนส่งสาธารณะ
นายเดชรัต เห็นว่ารัฐบาลสามารถหลีกเลี่ยงแรงกดดันทั้งสองทางได้ด้วยการคงอัตราค่าโดยสารที่ปรับใหม่ไว้ ส่วนต้นทุนค่าน้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้น รัฐบาลสามารถคำนวณหาอัตราเงินอุดหนุนกับผู้ประกอบการ โดยคำนวณ (ก) ตามรายเส้นทาง (ข) ตามวันที่เดินทาง (เพราะราคาน้ำมันปรับขึ้นลงรายวัน) และ (ค) ตามจำนวนผู้โดยสารที่เดินทางในแต่ละวันและในแต่ละเส้นทางได้
วิธีการนี้ จะช่วยลดปัญหาผู้ให้บริการลดจำนวนเที่ยวรถโดยสารลง (เพราะขาดทุนหากคิดค่าโดยสารในอัตราเดิม) ขณะเดียวกัน ก็ไม่จำเป็นต้องปรับเพิ่มค่าโดยสารในระหว่างเทศกาลสงกรานต์ เพื่อช่วยลดภาระของพี่น้องประชาชน และยังไม่ต้องกังวลใจว่าจะเป็นมาตรการที่ทำให้เกิดราคาน้ำมัน 2 ตลาด หรือทำให้มีการคาดการณ์และการกักตุนน้ำมันที่รัฐบาลยังควบคุมไม่ได้อีกด้วย วิธีการนี้ยังสามารถใช้ได้ในช่วงหลังสงกรานต์ต่อเนื่องได้ด้วย เพราะจะเป็นแรงจูงใจที่สมเหตุสมผลในการให้ประชาชนลดการใช้น้ำมัน โดยหันมาใช้รถสาธารณะแทน
นายเดชรัต ย้ำว่า ตนหวังว่ารัฐบาลจะนำข้อเสนอของพรรคประชาชนเข้าพิจารณาในการประชุม ครม. ที่จะถึง และตัดสินใจเพื่อเป็นการคลายความกังวลใจให้กับพี่น้องประชาชนในช่วงเทศกาลสงกรานต์ ที่การกลับบ้านมีความหมายเป็นพิเศษในสังคมไทยของเรา