ผลทดสอบจำลองการเลือกตั้ง ให้อาสาสมัครร่วมสืบหาข้อมูลบาร์โค้ดบนบัตร สุดอึ้ง รู้หมดใครเลือกอะไร ไม่ต้องอาศัยต้นขั้ว ด้าน ประธานกมธ.พัฒนาการเมือง วุฒิสภายืนยันเป้าหมายค้นหาความจริงเชิงวิชาการ
วันที่ 4 มี.ค. 2569 ที่รัฐสภา คณะกรรมาธิการพัฒนาการเมือง วุฒิสภา ร่วมกับภาคประชาชนอาสาสมัคร ร่วมกันจำลองเลือกตั้ง ทดสอบบาร์โค้ด เพื่อตั้งเป้าสืบหาต้นทาง โดยเชิญนายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. และนักวิชาการ นายธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ ผอ. ดีโหวต มหาวิทยาลัยศรีปทุม และนายธนารัตน์ กัววัฒนาพันธ์ CEO Domecloud และผู้เชี่ยวชาญด้านซอฟต์แวร์-เทคโนโลยีบล็อกเชน มาร่วมทดสอบการลงคะแนน
โดยมีผู้สังเกตการณ์เลือกตั้งและนักสืบที่เป็นอาสาสมัครภาคประชาชน และสื่อมวลชน อาทิ รศ.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล นักวิชาการ นายสมบัติ บุญงามอนงค์ ดร.เจษฎ์ โทณะวณิก แคนดิเดตนายกฯ พรรคเพื่อชาติ และนักวิชาการ
นายนรเศรษฐ์ ปรัชญกร ประธานคณะกรรมาธิการพัฒนาการเมือง (วุฒิสภา) กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ได้ประสานงานกันว่าข้อมูลเรื่องนี้มีความเสี่ยง โดยเฉพาะการมีบาร์โค้ดที่เป็นข้อกังวลของหลายคน จึงคิดว่าจะเป็นการดี ถ้าจะให้ข้อมูลที่ชัดเจนและจะมีพื้นที่ในการศึกษาเชิงวิชาการ ซึ่งกรรมาธิการสามารถเปิดพื้นที่นี้ได้ ให้เวทีวันนี้เป็นการพิสูจน์ความเสี่ยงว่าบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งสามารถตรวจสอบย้อนหลังว่าผู้ที่มาออกเสียงเลือกตั้งตรวจสอบย้อนหลังได้หรือไม่ และเมื่อทดสอบแล้วจะเป็นความเสี่ยงหรือไม่
...
พร้อมชี้แจงเจตจำนงของกรรมาธิการในครั้งนี้เพื่อเป็นการศึกษาในเชิงวิชาการ เพื่อจะได้นำข้อมูลที่ได้วันนี้ ไปศึกษาและทำรายงานเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป และย้ำว่าการทดสอบวันนี้จะเป็นการทดสอบในเชิงวิชาการ หวังว่าวันนี้เราจะได้เรียนรู้กระบวนการนี้ไปด้วยกัน ข้อสรุปที่ได้วันนี้จะไม่ใช่การตีความประเด็นเรื่องข้อกฎหมายว่าเป็นเรื่องรับหรือไม่รับผิดรัฐธรรมนูญ หรือไม่ผิด ซึ่งขอบข่ายของกรรมาธิการศึกษาในวันนี้พิสูจน์แค่ความเสี่ยงบนบัตรเลือกตั้งนี้มีบาร์โค้ดอยู่เท่านั้น
นายสมชัยได้ชี้แจงกติกาวันนี้ โดยจะให้อาสาสมัครภาคประชาชน 10 คน มีหน้าที่แสดงตนเพื่อรับบัตรลงคะแนนเข้าไปในคูหาแล้วหย่อนบัตรลงคะแนนเลือกก๋วยเตี๋ยวที่ชอบแบบบัญชีรายชื่อ ต้องอยู่จนครบกระบวนการเพื่อรอเฉลย เพื่อทดสอบว่านักสืบของเราจะหาคำตอบได้หรือไม่ว่าทั้ง 10 คนกาคำตอบนั้น โดยทั้ง 10 คนจะต้องแสดงตนทีละคนและเซ็นชื่อรับบัตรลงคะแนน ส่วนทีมนักสืบสามารถเก็บข้อมูลทุกอย่างได้ ตลอดการสาธิตการออกเสียงกาบัตร หลังให้อาสาสมัคร 10 คนกาบัตรลงคะแนนเสร็จ และเปิดหีบบัตร นายสมชัยได้ให้นักสืบอาสาสมัคร 10 คนเริ่มทำหน้าที่สืบหาวิธีจากบัตรลงคะแนนเลือกก๋วยเตี๋ยวที่ชอบแบบบัญชีรายชื่อ
ผลทดสอบปรากฏว่ามีทีมที่ทายถูกว่าอาสาสมัครที่ไปลงคะแนนในบัตรก๋วยเตี๋ยวที่ชอบทั้ง 10 ใบ ขณะที่บางทีมทายถูกร้อยละ 70 และ 40% ซึ่งคนที่ทายผิดยอมรับว่ามีความประมาทและเกิดข้อผิดพลาดในการเก็บข้อมูลที่ถ่ายคลิปวิดีโอจากบัตรลงคะแนน ซึ่งบาร์โค้ดไม่ชัด จึงเกิดข้อผิดพลาด
ขณะที่ทีมที่ทายถูกทั้ง 10 ใบ เฉลยวิธีสืบหาข้อมูลว่า ทีมตัวเองถ่ายภาพแล้วใช้แอปพลิเคชันยิง QR Code ทั่วไป แต่ค้นพบว่าสามารถใช้แอปพลิเคชัน LINE ยิง QR Code ง่ายกว่า และใช้แอปพลิเคชัน LINE ยิง QR Code สด ๆ ทำให้ได้ข้อมูลที่แม่นยำมา พร้อมเผยวิธีตรวจสอบข้อมูลว่า ขอแค่เก็บ QR Code ให้ชัดเจน ก็สามารถหาข้อมูลที่ถูกต้องได้ทันที
นายสมบัติกล่าวว่า สิ่งที่เราอยากจะรู้คือเจตนาที่แท้จริง ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นมีเจตนาที่จะทำให้การเลือกตั้งเป็นความลับหรือไม่ แต่การมาฟ้องประชาชนเพื่อปิดปากหรือไม่ ถือเป็นเรื่องใหญ่มากที่อาจจะล้มการเลือกตั้งครั้งต่อไปได้ หากยังยืนยันใช้วิธีการนี้ต่อไป การเลือกตั้งก็จะไม่ลับอีกต่อไป
