8 องค์กรสุขภาพผนึกกำลังยื่นข้อเสนอ “คนไทยอายุยืนอย่างมีคุณภาพ” จี้รัฐบาลใหม่ลงทุนระบบข้อมูล-รับมือสังคมสูงวัย
วันที่ 16 มกราคม 2569 ทีมสุขภาพหนึ่งเดียวจาก 8 องค์กรสุขภาพระดับชาติ รวมพลังประกาศเจตนารมณ์ยื่นข้อเสนอต่อว่าที่รัฐบาลและพรรคการเมืองในงาน “Policy Watch Connect 2026” มุ่งเป้าสร้างระบบสุขภาพยั่งยืนชูแนวคิด “สุขภาพดีไม่ใช่ภาระงบประมาณแต่คือการลงทุน” พร้อมแนะเร่งแก้ปัญหาวิกฤตเด็กเกิดน้อยและสังคมสูงวัย
นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ในฐานะตัวแทน 8 องค์กร ระบุว่า รัฐบาลต้องมองการสร้างสุขภาพประชาชนให้ดีขึ้นเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าไม่ใช่ภาระงบประมาณ โดยเสนอให้ใช้ตัวชี้วัด HALE (Healthy Adjusted Life Expectancy) หรือการมีอายุยืนยาวอย่างมีสุขภาพดีเป็นเป้าหมายหลัก โดยลงทุนระบบข้อมูลเชิงลึก สนับสนุนการสำรวจสุขภาพคนไทย (NHES) และการศึกษาภาระโรค (BOD) เพื่อวางแผนนโยบายจากหลักฐานเชิงประจักษ์ รวมทั้งต้องสร้างความยั่งยืนทางการคลัง ลดการจ่ายงบประมาณให้กับบริการที่มีคุณค่าต่ำ (Low Value Care) และเลือกใช้เทคโนโลยีที่พิสูจน์แล้วว่าคุ้มค่า นอกจากนี้ความมั่นคงทางยาและวัคซีนต้องพัฒนาระบบนิเวศให้ไทยสามารถผลิตยาและวัคซีนได้เอง เพื่อพึ่งพาตนเองในยามวิกฤต
นพ.ศุภกิจบอกด้วยว่า รัฐต้องเตรียมรับมือ 2 วิกฤตคือ สังคมสูงวัยและเด็กเกิดน้อย ซึ่งที่ประชุมเน้นย้ำถึงภาวะคุกคามที่ต้องเร่งแก้ไข โดยสังคมสูงวัยต้องพัฒนาระบบดูแลระยะยาว (Long-term care) และการดูแลระยะท้าย (Palliative care) ให้มีคุณภาพและทั่วถึง ส่วนเด็กเกิดน้อยต้องปรับปรุงระบบพัฒนาการเด็กให้เติบโตอย่างมีคุณภาพสูงสุดเพื่อทดแทนเชิงปริมาณ พร้อมสกัดกั้นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่อาจทำให้ค่าใช้จ่ายฟอกไตพุ่งสูงขึ้น 4-5 เท่าในอีก 10 ปีข้างหน้า ทั้งนี้รัฐต้องสนับสนุน “ระบบสุขภาพปฐมภูมิ” เป็นด่านหน้า โดยนำแนวคิด เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม (Behavioral Economics) มาใช้จูงใจให้ประชาชนดูแลสุขภาพตนเอง รวมถึงการดูแลสวัสดิภาพของผู้ปฏิบัติงานสาธารณสุขให้มีรายได้ที่เป็นธรรมและภาระงานที่สมดุล เพื่อความปลอดภัยของทั้งแพทย์และผู้ป่วย
...
ด้าน ดร.ทิพิชา โปษยานนท์ รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.ฉ ยืนยันว่า หลังการจัดตั้งรัฐบาล 8 องค์กรสุขภาพพร้อมจะทำงานร่วมกับฝ่ายบริหารอย่างต่อเนื่อง โดยใช้เครื่องมือภายใต้ พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ เช่น สมัชชาสุขภาพ และธรรมนูญสุขภาพ เพื่อเปลี่ยนข้อเสนอให้เป็นแผนปฏิบัติการที่ทำได้จริง เพื่อเป้าหมายให้คนไทยอายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพและเท่าเทียม
ทั้งนี้ 8 องค์กรสุขภาพที่เรียกร้องต่อรัฐบาลใหม่ประกอบด้วย กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.) สถาบันวัคซีนแห่งชาติ (สวช.)