"นายกฯอิ๊งค์" มั่นใจส่งอุยกูร์กลับจีนปลอดภัย พร้อมติดตามความเป็นอยู่ ยันทุกคนสมัครใจกลับ ยึดหลักสิทธิมนุษยชน-กฎหมายระหว่างประเทศ และไม่มีประเทศที่สามติดต่อขอรับตัว
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568 น.ส.แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ให้สัมภาษณ์กรณีสหรัฐอเมริกาและยุโรปแถลงการณ์ประณามรัฐบาลไทย กรณีส่งชาวอุยกูร์กลับประเทศจีนว่า เราได้ตรวจสอบแล้วว่าสามารถทำอะไรได้บ้าง เรื่องของชาวอุยกูร์เป็นเรื่องของการเข้าเมืองผิดกฎหมาย และติดคุกที่ประเทศไทยมา 11 ปีแล้ว ถือเป็นการรับโทษที่นานและที่ผ่านมาไม่เคยมีประเทศที่สามขอรับคนเหล่านี้ไปอยู่ในประเทศตัวเองเลย เมื่อทางจีนติดต่อมาพร้อมหลักฐานว่าคนเหล่านี้เป็นคนจีนเราก็ส่งกลับประเทศนั้น เราไม่ได้ทำผิดกฎสหประชาชาติและไม่ได้ทำผิดกฎมนุษยชนแต่อย่างใด และเราได้รับการยืนยันจากทางการจีนว่า ถ้าส่งชาวอุยกูร์กลับไปเขาจะไม่ถูกดำเนินคดี สามารถกลับไปอยู่กับครอบครัวและสังคมได้ ซึ่งเรื่องนี้รัฐบาลกับรัฐบาลคุยกันมาสักระยะแล้ว
นายกรัฐมนตรีกล่าวด้วยว่า สิ่งที่เคยเกิดขึ้นในอดีตอาจมีการจัดการที่ผิดพลาด แต่จากการคุยกันตอนไปเยือนจีนอย่างเป็นทางการ เขาให้คำมั่นสัญญาว่าทุกคนที่กลับไปจะปลอดภัย ไม่อย่างนั้นเราคงไม่ส่งตัวไปแน่นอน ซึ่งก็คงได้เห็นรูปกันแล้วที่ชาวอุยกูร์ได้สู่อ้อมกอดครอบครัว ซึ่งเป็นเรื่องน่ายินดีและจากนี้ทางการจีนยังอนุญาตให้สามารถบินไปเยี่ยมหรือสอบถามความเป็นอยู่ของชาวอุยกูร์ได้ว่าเป็นอย่างไรไม่ได้ปิดกั้นเลย พอเรามีความชัวร์เรื่องนี้ถึงได้ดำเนินการ
เมื่อถามว่า มีการวิจารณ์ว่าการส่งตัวชาวอุยกูร์เป็นการแลกเปลี่ยนทางการค้ากับจีน นายกรัฐมนตรียืนยันว่า ไม่มีการแลกเปลี่ยนทางการค้าใด ๆ เพราะคุยเรื่องการค้าก็เป็นเรื่องของการค้า แต่นี่เป็นเรื่องของคนไม่เกี่ยวกับสินค้า เพราะคนไม่ใช่สินค้าไม่แลกกันแน่นอน เมื่อถามต่อว่า จะมีการชี้แจงกับสหรัฐฯ อย่างไรบ้าง นายกรัฐมนตรีบอกว่า ต้องติดตามข้อมูล ซึ่งเราประสานอย่างจริงจังไม่ได้พูดกันเล่น ๆ การที่ตนไม่แสดงความเห็นต่อสาธารณะในตอนแรก เพราะเป็นเรื่องของความมั่นคงต้องการทำให้ปลอดภัยที่สุด แม้กระทั่งตอนเดินทางอย่างที่เห็นตั้งแต่ลงเครื่องเขาได้กลับสู่ครอบครัวเขาจริง ๆ
...
เมื่อถามว่า หลังจากนี้หากสื่อไทยต้องการที่จะไปติดตามความเป็นอยู่ชาวอุยกูร์จะทำได้หรือไม่ นายกรัฐมนตรีกล่าวว่า ไม่แน่ใจว่าหากเป็นสื่อจะเป็นอย่างไร เพราะที่คุยกันรัฐมนตรีสามารถไปได้ เมื่อถามอีกว่า รัฐบาลจีนชี้แจงรายละเอียดหรือไม่ว่าจะดูแลชาวอุยกูร์อย่างไร นายกรัฐมนตรีบอกว่า ตอนพูดคุยกันเขายืนยันว่าจะให้ทุกคนกลับเข้าสู่สังคมอย่างปกติ พวกเขาไม่ได้เป็นอาชญากร เขาเข้าเมืองผิดกฎหมายและถูกคุมขังมาแล้วสิบกว่าปีมันนานมากแล้ว เมื่อไปถึงเขาให้ครอบครัวมารับ ตนเห็นจากรูปก็ไม่ได้เห็นใส่กุญแจมืออะไร
เมื่อถามว่า มีกระแสข่าวว่าตุรกีเตรียมรับชาวอุยกูร์กลุ่มนี้ไป น.ส.แพทองธารบอกว่า ไม่มีประเทศที่สามยืนยันที่จะขอรับชาวอุยกูร์เลย ประเทศที่ร้องเรียนก็ไม่มีใครเสนอมาเลยสักคน เมื่อทางจีนยืนยันว่าคนกลุ่มนี้เป็นคนจีนไทยก็ต้องส่งตัวกลับไปถือเป็นหลักปฏิบัติ และการเดินทางกลับของชาวอุยกูร์ เป็นการกลับด้วยความสมัครใจ อย่างไรก็ตามเรื่องนี้ต้องอาศัยเวลาในการอธิบาย และต้องดูด้วยว่าเขากลับไปแล้วปลอดภัยจริงหรือไม่ ทุกคนเป็นมนุษย์เหมือนกันฉะนั้นต้องชัวร์ ไม่อย่างนั้นก็คงไม่กล้าส่งไป