จับตา กกต. ถกพรุ่งนี้ หาทางออกปมศาลรัฐธรรมนูญรับวินิจฉัย 4 มาตรา กฎหมายชี้ดึงดันเดินหน้าได้ไม่คุ้มเสีย เสี่ยงถูกฟ้องโมฆะ-ชดใช้ค่าเสียหาย หากวินิจฉัยขัดรัฐธรรมนูญ มีความเป็นไปได้ จะประกาศเลื่อนการเลือก สว.ระดับอำเภอ ออกไปก่อน
วันที่ 6 มิ.ย. 2567 ผู้สื่อข่าวรายงานว่าจากกรณี คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จะมีการประชุมพรุ่งนี้ (7 มิ.ย.) เพื่อหารือในประเด็นที่ศาลรัฐธรรมนูญรับวินิจฉัย 4 มาตรา ของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว.2561 ซึ่งเกี่ยวข้องกับวิธีการเลือก สว.ทั้งระดับอำเภอ ระดับจังหวัดและระดับประเทศ ว่าขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญมาตรา 107 หรือไม่ มีรายงานว่า มีความเป็นไปได้ที่สำนักงาน กกต. จะเสนอให้ กกต. ใช้อำนาจตามมาตรา 35 พ.ร.ป.ว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. 2561 ประกาศเลื่อนการเลือก สว. ที่ระดับอำเภอกำหนดไว้ในวันที่ 9 มิ.ย.นี้ออกไปก่อน เพื่อรอความชัดเจนการวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายจากศาลรัฐธรรมนูญก่อน
ทั้งนี้มีการวิเคราะห์ว่า ประเด็นดังกล่าวมีผู้สมัคร สว.ร้องทั้งต่อ กกต. ผู้ตรวจการแผ่นดิน และฟ้องคดีต่อศาลปกครอง หาก กกต.ยังคงยืนยันเดินหน้าจัดการเลือก สว. ตามแผนงานเดิมที่วางไว้ ย่อมเสี่ยงต่อความเสียหายที่จะเกิดขึ้นทั้งกับตัวผู้สมัคร และ กกต.และอาจนำไปสู่การร้องให้การเลือก สว.เป็นโมฆะได้ ถ้าศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยว่าการที่ทั้ง 4 มาตราของกฎหมายดังกล่าว กำหนดวิธีการเลือกว่าผู้สมัคร สว. จะลงคะแนนเลือกตนเองก็ได้แต่จะลงคะแนนให้บุคคลใดเกิน 1 คะแนนมิได้ ขัดรัฐธรรมนูญมาตรา 107 ซึ่งก็จะทำให้ กกต.หนีไม่พ้นถูกฟ้องให้ชดใช้ค่าเสียหายเหมือนการเลือกตั้งในอดีต
“ที่ผ่านมาศาลรัฐธรรมนูญเคยวินิจฉัยให้การเลือกตั้ง สส. เป็นโมฆะ สิ่งที่ตามมาคือการฟ้องร้อง หาผู้รับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหาย ทั้ง กกต. สำนักงาน หรือเจ้าหน้าที่ต้องสู้คดีกันหลายปี ซึ่งไม่ควรเกิดขึ้นอีก เมื่อขณะนี้ขั้นตอนของการเลือก สว.ยังไม่เกิดขึ้น กระบวนการจัดการเลือกก็ยังอยู่ ผู้สมัครก็ยังถือว่าไม่เสียหาย ดังนั้นถ้า กกต. จะมีมติเลื่อนการเลือกสว.รอศาลฯ วินิจฉัยให้ชัดเจนเสียก่อนก็น่าจะเป็นผลดีกว่า เพราะก็คาดว่าไม่น่าเกิน 2 สัปดาห์ นับจากนี้ศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัยเนื่องจากสำนักงานฯ ได้รับหนังสือแจ้งจากศาลฯ ตั้งแต่วานนี้แล้ว (5 มิ.ย.) และกำลังเร่งทำคำชี้แจงส่งกลับไปอยู่ แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับที่ประชุม กกต. ว่า จะเห็นอย่างไร” แหล่งข่าวระบุ
...
อย่างไรก็ตามสำนักงานฯ ยังจะเสนอต่อ กกต.ถึงแนวทางการเลือก สว.ต่อไป หากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยทั้ง 4 มาตราไม่ขัดรัฐธรรมนูญว่า ในทางปฎิบัติสำนักงานฯ สามารถเริ่มกระบวนการเลือก สว. ได้ภายใน 7 วันนับตั้งแต่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัย แต่ถ้าศาลฯ มีคำวินิจฉัยว่าขัดรัฐธรรมนูญก็จะต้องมีการไปแก้ไข พ.ร.ป.ว่าด้วยกันได้มาซึ่งวุฒิสภา 2561 เสียก่อน ซึ่งก็จะใช้เวลานานพอสมควร โดย สว.ชุดปัจจุบันจะยังคงรักษาการต่อไป
สำหรับมาตรา 35 พ.ร.ป.ว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว.2561 กำหนดว่า กรณีที่มีเหตุจำเป็นอันมิอาจหลีกเลี่ยงได้ เป็นเหตุให้ไม่สามารถจัดการเลือก ระดับอำเภอ ระดับจังหวัดหรือระดับประเทศพร้อมกันทั่วราชอาณาจักรตามวันที่คณะกรรมการประกาศกำหนดตามมาตรา 12 (1) อันมิใช่เป็นกรณีตามมาตรา 34 และคณะกรรมการมีมติด้วยคะแนนไม่น้อยกว่า 2 ใน 3 ของกรรมการทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ (5 เสียง) ว่าการดำเนินการเลือกต่อไปตามกำหนดวันเดิม จะก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมหรือเรียบร้อย คณะกรรมการจะประกาศกำหนดวันเลือกใหม่ก็ได้ ในกรณีที่มีเหตุตามวรรคหนึ่งเกิดขึ้นในระหว่างเวลาเปิดการลงคะแนน คณะกรรมการจะสั่งยกเลิก การเลือก และประกาศกำหนดวันเลือกใหม่ก็ได้
ขณะเดียวกันผู้สื่อข่าวรายงานว่าในวันพรุ่งนี้ (7 มิ.ย) ทางสำนักงาน กกต.จะจัดงานเนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาสำนักงาน กกต. ครบรอบ 26 ปีด้วย โดยทางสำนักงานได้มีการแจ้งนัดหมายสื่อมวลชนว่าในเวลา 13.30 น. นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. จะแถลงผลงาน กกต. ในโอกาสครบรอบ 26 ปี ซึ่งคาดว่าก็จะได้มีการชี้แจงถึงผลการประชุมในกรณีดังกล่าวด้วย