ทำตัวแบบอะมีบา สู้สงครามโควิด-19

ข่าว

    ทำตัวแบบอะมีบา สู้สงครามโควิด-19

    ไทยรัฐฉบับพิมพ์

      28 ก.ค. 2564 12:31 น.


      ทำตัวแบบ “อะมีบา” จึงจะฝ่าวิกฤติใหญ่ได้ อาจารย์หมอประเวศ วะสี ราษฎรอาวุโส บอกอีกว่า วิกฤติประเทศไทยครั้งนี้ใหญ่หลวงนัก เพราะรวมวิกฤติทุกชนิดเข้าด้วยกันทั้งสังคม เศรษฐกิจ โควิดและการเมือง เป็น “วิกฤติความซับซ้อน”...ไม่มีใครแก้ได้ยิ่งแตกแยกแบ่งข้างแบ่งขั้วยิ่งแก้ไม่ได้

      “ยามสงครามคนในชาติไม่ทะเลาะกัน”...แน่นอนว่า “สงครามโรคโควิด” ใหญ่กว่าสงครามโลกที่เคยมีมาทั้งหมด “อะมีบา”...เป็นสัตว์เซลล์เดียวที่ตามปกติมันก็อยู่แยกๆกัน แต่ในสภาวะวิกฤติมันจะกระจุกตัวเป็นก้อน เพราะมันทราบว่าถ้ากระจุกตัวเป็นก้อนและช่วยกันทำหน้าที่มันเผชิญสภาวะวิกฤติได้ดีกว่า

      “ผมคิดว่าเราไม่มีทางเลือกอย่างอื่นนอกจากเลียนแบบธรรมชาติของอะมีบา อย่าลืมว่าธรรมชาติเป็นครูที่ดีที่สุด คนไทยต้องกระจุกตัวก้าวข้ามความแตกแยกทุกประเภท”

      เราคิดแบบแยกข้างแยกขั้วเสียจนเคยชินการเมืองแบบแยกข้างแยกขั้วไม่มีกำลังที่จะแก้วิกฤติชาติ ถ้าสมาชิกรัฐสภาทั้ง ส.ส. ส.ว. รวมกัน 737 คน ทำตัวแบบ “อะมีบา” คือ “กระจุกตัว” กันเป็นหนึ่งสามารถแก้วิกฤติการเมืองและวิกฤติอื่นๆได้อย่างรวดเร็ว

      ถ้าสมาชิกรัฐสภารวมตัวกันเป็นหนึ่งจะแก้กฎหมายหรือบัญญัติกฎหมายใหม่อะไรก็ได้ภายในวันเดียว ยามวิกฤติต้องก้าวข้ามรูปแบบและพิธีกรรมต่างๆ อันไร้สาระและใช้เวลามากเข้าสู่สาระโดยรวดเร็ว

      ถ้าสมาชิกรัฐสภารวมตัวกันเป็นหนึ่ง และศึกษาวิธีขับเคลื่อนระบบนโยบายครบวงจร 12 ขั้นตอนสู่ความสำเร็จ ที่เรียกว่าสัมฤทธิศาสตร์ก็สามารถขับเคลื่อนนโยบายดีๆทุกชนิดไปสู่ความสำเร็จไม่มีอะไรที่จะไม่สำเร็จต่อให้ยากเพียงใดก็ตาม เมื่อนโยบายใหญ่ๆดีๆทำได้สำเร็จบ้านเมืองก็พ้นวิกฤติและเจริญอย่างรวดเร็ว

      ลองสำรวจทางเลือกต่างๆไม่มีเลยที่มีหวังจะฝ่าวิกฤติใหญ่ไปได้นอกจากสมาชิกรัฐสภารวมตัวเป็นหนึ่งแล้วใช้...“วิชาสัมฤทธิศาสตร์” นำบ้านเมืองไปสู่สัมฤทธิผล ที่ทั้งถูกกฎหมายด้วย ทั้งเป็นประชาธิปไตยด้วยทั้งได้ผลด้วย...ทางเลือกอื่นที่ไม่ถูกกฎหมายไม่เป็นประชาธิปไตยสุ่มเสี่ยงต่อการไม่ได้ผล

      และ...นำบ้านเมืองเข้าไปสู่ความยุ่งยากมากขึ้นดังที่เกิดมาแล้วซ้ำๆซากๆ “ประเทศไทย” ไม่มีเวลาที่จะทำผิดอีกต่อไปแล้ว

      “การตัดสินใจทางนโยบายเป็นหน้าที่ของการเมือง สิ่งที่ขาดคือการสังเคราะห์นโยบายที่ดีที่มหาวิทยาลัยก็ไม่ค่อยทำและการบริหารจัดการนโยบายที่ตัดสินใจแล้วไปสู่ความสำเร็จ...เมื่อมีอะไรไม่ดีผู้คนมักเพ่งเล็งไปที่การเมือง ขาดความเข้าใจส่วนขาดที่แท้จริง คือ การสังเคราะห์นโยบายสาธารณะที่ดี และการบริหาร”

      เมื่อไม่สำเร็จก็ออกแบบนโยบายอีกๆ อย่างเรื่องเด็กปฐมวัย แล้วก็ไม่สำเร็จไปเรื่อยๆ เพราะขาดความเข้าใจส่วนการบริหารนโยบายไปสู่ความสำเร็จอีก 7 ขั้นตอน...เมื่อไม่สำเร็จก็ “กล่าวโทษ” และ “ทะเลาะ”กัน แตกแยกกัน เพราะคิดเชิงพฤติกรรมส่วนบุคคลขาดสมรรถนะการคิดเชิงระบบ และการจัดการ

      ฉะนั้น การทำความเข้าใจระบบนโยบายครบวงจร 12 ขั้นตอน และฝึกให้ขับเคลื่อนระบบนโยบายเป็น ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่ที่สุดที่จะทำให้ประเทศไทยประสบความสำเร็จทุกเรื่อง ทั้งเรื่องใหญ่และเรื่องเล็ก

      การขับเคลื่อนระบบนโยบายครบวงจร 12 ขั้นตอนสู่ “ความสำเร็จ” โดยย่อมี 3 องค์ประกอบ คือ การสังเคราะห์นโยบาย...วิชาการ 4 ขั้นตอน, การตัดสินใจทางนโยบาย...การเมือง 1 ขั้นตอน และการบริหารจัดการนโยบายไปสู่ความสำเร็จ...การบริหารจัดการ 7 ขั้นตอน

      หลายๆคนอาจยังมองไม่เห็นภาพเป็นรูปธรรม อาจารย์หมอประเวศ ขอตัวอย่างนโยบายที่มีผลใหญ่ ท่ามกลางการขาดความสำเร็จในเรื่องดีๆของประเทศไทยที่มีบ้างและมีผลใหญ่ เช่น นโยบายหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ที่คุณหมอสงวนขับเคลื่อน มีผลลดความทุกข์ยากของคนจนทั้งประเทศ

      นโยบายควบคุมการบริโภคยาสูบที่คุณหมอหทัย คุณหมอประกิต และคุณบังอร ขับเคลื่อนเปลี่ยนค่านิยมและพฤติกรรมของคนไทยทั้งประเทศ จากการคิดว่าสูบบุหรี่ เท่ โก้เก๋ เป็นสิ่งพึงรังเกียจที่ทำลายสุขภาพ ทำให้ประเทศไทยปลอดจากควันบุหรี่ ลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งปอด ถุงลมโป่งพอง และโรคอื่นๆ

      คุณหมอสงวน คุณหมอหทัย คุณหมอประกิต และคุณบังอรบุคคลเหล่านี้คือ นักขับเคลื่อนนโยบายไปสู่ความสำเร็จ

      อีกเรื่องหนึ่งที่เป็นนโยบายที่ใหญ่มากคือ การที่ประธานรัฐสภาตั้งคณะกรรมการพัฒนาประชาธิปไตย (คพป.) เมื่อ พ.ศ.2537 คพป.ขับเคลื่อนนโยบายปฏิรูปการเมือง โดยการเขียนรัฐธรรมนูญขึ้นใหม่ทั้งฉบับ ซึ่งเป็นเรื่องยากสุดๆหรือเป็นไปไม่ได้ในยามปกติ แม้แต่การแก้ไขรัฐธรรมนูญเพียงบางมาตรา

      แต่...การขับเคลื่อนของ คพป.ก็สำเร็จเป็นรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2540 ซึ่งเรียกกันว่ารัฐธรรมนูญฉบับประชาชน และว่าเป็นรัฐธรรมนูญที่ดีที่สุด

      โดยสรุป “นโยบายที่ดีๆ ถ้ามีการขับเคลื่อนที่ถูกต้อง สามารถนำไปสู่ความสำเร็จ และมีผลใหญ่ จึงควรใส่ใจวิธีขับเคลื่อนนโยบายสู่ความสำเร็จ”

      อาจารย์หมอประเวศ ย้ำว่า ถ้าพิจารณาระบบนโยบายครบวงจร 12 ขั้นตอนจะเห็นว่ากระบวนการนี้ประชาชนทั่วประเทศมีส่วนร่วมเป็นประชาธิปไตยทั้งทางตรงและทางอ้อม...การเมืองโดยการเลือกตั้ง เข้ามาบรรจบกันเป็นกระบวนการทางปัญญาสูงสุดของชาติ เกิดอรรถประโยชน์ใหญ่จากความสำเร็จของนโยบายที่ดี

      แม้ยากเพียงใดก็สำเร็จได้ด้วยกระบวนการนี้ และเมื่อคนทั้งประเทศร่วมขับเคลื่อนนโยบาย...นโยบายเป็นระบบครบวงจร คนไทยทุกคนก็จะกลายเป็นคนเก่งและคนดี รวมทั้งนักการเมืองด้วย

      เพราะทุกภาคส่วนลงตัว...สัมพันธ์กันในระบบ ไม่มีใครแตกแถวเข้ารกเข้าพง แม้แต่ความรุนแรงก็จะกลายเป็นพลังขับเคลื่อน

      “การเมือง” เรื่อง “อำนาจ” จะกลายเป็นการเมืองเรื่องนโยบายและไม่ได้อยู่โดดเดี่ยวคับแคบ แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบนโยบายที่คนทั้งประเทศมีส่วนร่วม อาจจะเคยได้ยินเรื่อง “P4” หรือ “กระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม” จึงเป็นทางออกจากการเมืองที่คับแคบและตีบตัน

      สร้างประชาธิปไตยฐานกว้างเป็นประชาธิปไตยทางปัญญา และประชาธิปไตยอรรถประโยชน์ จะเรียกว่าเป็นประชาธิปไตยสมานฉันท์ด้วยก็ยังได้หรือเป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์

      ตัวอย่างประเด็นใหญ่ประเทศไทย เช่น ประเทศไทยพ้นภัยโควิด ภายใน 1 ปี, ความเหลื่อมล้ำและการขาดความเป็นธรรม, ปฏิรูปโครงสร้างอำนาจ, ฐานของประเทศแข็งแรง ชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง, ปฏิรูปการศึกษาเพื่อสร้างสมรรถนะของชาติ, คุณภาพเด็ก เยาวชน และครอบครัว, ปฏิรูประบบความยุติธรรม

      “การเมืองอย่างที่เป็น...เป็นที่แคบ จึงบีบคั้น ตีบตันง่าย กระทบกระทั่งและขัดแย้งกันสูง ปะทุสู่ความรุนแรงง่าย แล้วยังไม่ได้ผลสัมฤทธิ์ บ้านเมืองจึงวิกฤติซ้ำซาก...ถ้าเข้าใจเรื่องโครงสร้างอำนาจ ก็จะรู้ว่าขณะนี้การเมืองตีบตันแล้ว และเสี่ยงต่อการปะทุเป็นความรุนแรง ที่ร้ายก็คือ รุนแรงแล้วก็ยังไม่ได้ผล”

      ทางออกคือ ออกจากที่แคบไปสู่ที่กว้าง...ทางออกจากความตีบตันทางการเมือง คือ “P4” นั่นก็คือ...“กระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม”.

      อ่านเพิ่มเติม...

      แท็กที่เกี่ยวข้อง

      โควิด-19สถานการณ์โควิดอะมีบาการเมืองปฏิรูปการเมืองประชาธิปไตยนโยบายสาธารณะสกู๊ปหน้า 1

      คุณอาจสนใจข่าวนี้

      thairath-logo

      ApplicationMy Thairath

      ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
      Trendvg3 logo
      Sonp logo
      inet logo
      วันอังคารที่ 21 กันยายน 2564 เวลา 10:42 น.
      ติดต่อโฆษณาร่วมงานกับเราติดต่อเรา
      เกี่ยวกับไทยรัฐมูลนิธิไทยรัฐศูนย์ข้อมูลไทยรัฐบริการข่าวไทยรัฐ - App & SMSFAQศูนย์ช่วยเหลือนโยบายความเป็นส่วนตัวเงื่อนไขข้อตกลงการใช้บริการไทยรัฐโลจิสติคส์