เด็กชั้น ป.เตรียมรุ่นผม ถูกสอนให้รู้จักใช้ถ้อยคำอ่อนหวาน ด้วยนิทาน เรื่องโคนันทวิศาลครับ แต่เด็กรุ่นใหม่ เรื่องโคนันทวิศาลคงล้าสมัย ผมขอเปลี่ยนเป็นนิทานเรื่อง เบอร์ 1 ในฝูงห่านป่า
(เรื่องเล็กๆความหมายใหญ่ๆ สุริยเทพ ไชยมงคล สำนักพิมพ์อินสไปร์ พ.ศ.2553)
ห่านป่าเป็นสัตว์ที่มีความสามารถในการร่วมมือกัน เวลาพวกมันบินจะบินเป็นฝูงในรูปตัว v
มีห่านป่าที่อาสาเป็นผู้นำบินอยู่ด้านหน้าสุด ไม่น่าเชื่อก็ต้องเชื่อว่า ตำแหน่งของหัวหน้าช่วยลดแรงต้าน ให้ห่านป่าที่บินเป็นปีกอยู่สองข้าง
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่ารูปแบบการบินเช่นนี้ ช่วยให้ห่านป่าทั้งฝูงบินได้เร็วกว่าบินเดี่ยวถึง 12%
เมื่อห่านป่าผู้นำเหนื่อยก็จะมีห่านป่าอีกตัวแซงขึ้นมาบินสลับสับเปลี่ยน ด้วยวิธีบินอย่างนี้ ห่านป่าทุกตัวในฝูงก็จะมีโอกาสเป็นผู้นำ
โดยทฤษฎี การร่วมมือกัน สามารถจะเกิดผลลัพธ์ทวีคูณ เหมือนสมการ 1+1>2
วิธีบินของฝูงห่านป่าจะทำให้เกิดผลลัพธ์สูงกว่า หนึ่งบวกหนึ่งมากกว่าสอง
มีคำอธิบายความหมายดีๆว่า การบินแบบรูปตัว V มีผลให้ห่านป่าในฝูงเหนื่อยน้อยลง ทำให้พวกมันบินได้ทั้งยาวไกลและนานมากขึ้น
ในฝูงบินห่านป่า เมื่อผู้นำที่บินหน้ารับแรงต้านมากสุด เกิดความเหนื่อยล้ามันจะสลับไปบินท้ายสุด เพื่อจะได้ออกแรงน้อยๆเป็นการพักเหนื่อยออมแรง
เมื่อตัวอื่นสลับบินเป็นผู้นำฝูง ห่านป่าตัวหลังๆจะคอยส่งเสียงร้องระงมเป็นการให้กำลังใจผู้นำ
เมื่อห่านป่าตัวใดป่วย ไม่ว่าจะเป็นการบาดเจ็บหรือถูกยิงทันทีจะมีห่านป่าสองตัวออกจากฝูง มาช่วยเหลือและป้องกันภัยให้
มันจะบินอยู่ด้วยกันจนหาย หรือตายจากกันไป ตัวที่เหลือหมดภาระจะบินตามมาเข้าฝูงต่อ
...
ทั้งการสลับสับเปลี่ยนกันขึ้นเป็นผู้นำ เป็นการฝึกฝนให้สมาชิกในฝูงบินเก่งขึ้นเรื่อยๆสามารถหมุนเวียนมาทำหน้าที่ต่างๆได้ง่าย
งานของผู้นำหรือหัวหน้า ก็จะเป็นไปอย่างราบรื่น แม้ว่าในเวลาหัวหน้าจะไม่ได้อยู่ในฝูง
นอกจากเรื่องการบินของฝูงห่านป่า ชาวจีนยังมีเรื่องตัวอักษรให้แง่คิดสอนใจ
ตัวอักษรคำว่า “คน” ในภาษาจีน มีขีดสองขีดค้ำกันอยู่
มีคำอธิบายว่า สิ่งของหนึ่งอย่างที่ประกอบไปด้วยส่วนต่างๆ ซึ่งสัมพันธ์และค้ำจุนกันอยู่ ถ้าหากได้ผ่านการออกแบบมาอย่างดี สิ่งนั้นก็จะใหญ่กว่าผลรวมของส่วนประกอบต่างๆ
เกิดผลลัพธ์ที่ทวีคูณ เหมือนสมการ 1+1>2
ถ้าเปรียบกับมนุษย์ ก็เหมือนมนุษย์ที่มีเป้าหมายและทิศทางเดียวกัน การใช้วิธีนี้ วิธีเกื้อหนุนกันและกัน จะมีผลให้ถึงเป้าหมายได้เร็วกว่าและไกลกว่า
เรื่องเล่าเรื่องนี้น่าจะตรงใจเด็กรุ่นใหม่ หากจะนำไปใช้ในเป้าหมายเปลี่ยนแปลงบ้านเมือง แทนผลักไสไล่ส่งแทนการใช้ถ้อยคำก่นด่า...ใช้วิธีในฝูงห่านป่าน่าจะช่วยให้เป้าหมายใหญ่เข้าใกล้มากขึ้น.
กิเลน ประลองเชิง