นับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นภาคใต้ที่เรียกกันว่า “การหนำข้าว” หรือการปลูกข้าวไร่...
โดยชาวบ้านได้ร่วมกันรื้อฟื้นวิถีปลูกข้าวของคนสมัยก่อน ด้วยการลงแขก หนำข้าวไร่หรือปลูกข้าวไร่กัน บริเวณพื้นที่ในซอย 3 บ้านดาหลำ ม.5 ต.เขาขาว อ.ละงู จ.สตูล
มี นายธานี หะยีมะสาและ นายอำเภอละงู นายดำรงค์ ดีสกูล อดีตนายอำเภอเบตง ส่วนราชการ พี่น้องประชาชนในพื้นที่ เข้าร่วมด้วย
การหนำข้าว เริ่มจากการใช้ไม้ปลายแหลมกระทุ้งดินให้เป็นหลุม ชาวใต้เรียกว่า “แทงสัก” โดยเรียกอุปกรณ์นี้ว่า “ไม้สัก” ผู้ชายจะเป็นคนแทงสักคือใช้ไม้กระทุ้งลงไปในดินให้เป็นหลุม
ส่วนผู้หญิงจะใช้ “กระบอกหนำข้าว” เป็นกระบอกไม้ไผ่ที่ใช้สำหรับใส่เมล็ดพันธุ์ข้าวหยอดลงหลุม แต่ละหลุมหยอดพันธุ์ข้าวประมาณ 4-5 เมล็ด หนำกระทั่งเต็มพื้นที่จัดเตรียมไว้...
จากนี้อีก 3 เดือนก็จะเก็บข้าวไร่ได้ ชาวบ้านจะลงแขกกันเก็บเกี่ยว และแบ่งข้าวไปรับประทานกัน เป็นการสืบสานวัฒนธรรม เป็นการช่วยกันสรรค์สร้างสังคมให้เกิดความสันติสุข
นายธานี หะยีมะสาและ นายอำเภอเมืองสตูล กล่าวว่า กิจกรรมปลูกข้าวไร่นี้เป็นวิถีของคนสมัยก่อน ได้ทำไร่ทำนาเพื่อเลี้ยงครอบครัวและดำเนินชีวิตตามหลักความพอเพียง
ข้าวไร่เป็นพันธ์ุข้าวพิเศษที่ใช้น้ำน้อยหรือแทบไม่ต้องใช้น้ำเลย
ดังนั้น การหนำข้าว หรือการปลูกข้าวไร่ นั้นนิยมปลูกกันในพื้นที่ว่างระหว่างร่องยางพารา ซึ่งต้องเป็นต้นยางที่มีขนาดเล็กถึงจะปลูกได้
เป็นการใช้พื้นที่ว่างให้เกิดประโยชน์ คนสมัยนี้ส่วนใหญ่ไม่รู้จักการปลูกข้าวแบบนี้ ถือเป็นวิถีของภูมิปัญญาชาวบ้านสมัยก่อน เป็นเรื่องดีที่หมู่บ้านแห่งนี้ได้ฟื้นฟูการหนำข้าวนี้ให้เยาวชนรุ่นหลังได้รู้จัก
...
เพราะการหนำข้าวเริ่มลดน้อยลงจนแทบไม่เหลือให้เห็น แม้เยาวชนในพื้นที่เองหรือกระทั่งตนเองก็เพิ่งเคยเห็นเช่นกัน ถือเป็นเรื่องดีที่ต่อไปพื้นที่แห่งนี้จะกลายเป็นแหล่งเรียนรู้แก่คนรุ่นหลัง
นับเป็นการอนุรักษ์การทำนาแบบท้องถิ่นดั้งเดิมไว้!!!
คอดีเย๊าะ เงินเจริญ