ชาวบ้านนับร้อยคนรื้อฟื้นประเพณีแห่นางแมวขอฝน ใช้ตุ๊กตาแมวเหมียวแทนแมวจริง หลังแล้งหนัก นาข้าวเสี่ยงยืนต้นตาย
เมื่อเวลา 11.00 น.วันที่ 4 สิงหาคม 2569 ชาวบ้านบ้านดอนโจทย์ หมู่ 6 ตำบลคอนฉิม อำเภอแวงใหญ่ จังหวัดขอนแก่น กว่า 100 คน พร้อมใจกันจัดพิธีแห่นางแมวขอฝน หลังพื้นที่ประสบปัญหาฝนทิ้งช่วงยาวนานกว่า 2 เดือน ส่งผลให้ต้นข้าวเริ่มเหี่ยวแห้งและเสี่ยงยืนต้นตายเป็นบริเวณกว้าง โดยปีนี้ใช้ตุ๊กตาแมวและตุ๊กตาโดเรมอนใส่กรงแทนแมวจริง ก่อนแห่ไปรอบหมู่บ้านเป็นระยะทางกว่า 3 กิโลเมตร พร้อมให้ชาวบ้านสาดน้ำตามความเชื่อโบราณ และนำสวิง ไซดักปลา ข้องไม้ไผ่ใส่ปลา รวมทั้งเครื่องมือการเกษตรร่วมในขบวน เพื่อขอให้ฝนตกลงมาบรรเทาความเดือดร้อน
นายชัยวัฒน์ ดอกไม้งาม นายกองค์การบริหารส่วนตำบลคอนฉิม เปิดเผยว่า ปีนี้พื้นที่อำเภอแวงใหญ่แทบไม่มีฝนตก มีเพียงฝนปรอยเป็นครั้งคราว ไม่เพียงพอต่อการทำนา ชาวนาหลายรายหว่านข้าวแล้วถึง 3 รอบ แต่เมล็ดข้าวไม่งอก เพราะดินขาดความชื้นและแข็งตัว ทำให้ต้นข้าวไม่สามารถเจริญเติบโตได้ ก่อนหน้านี้ได้ประสานขอความช่วยเหลือไปยังกรมฝนหลวงและการบินเกษตร แต่ยังไม่สามารถปฏิบัติการได้ เนื่องจากสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย ขณะที่พื้นที่อำเภอแวงใหญ่ต้องพึ่งพาน้ำฝนเป็นหลัก และไม่มีระบบชลประทานรองรับ
แม้เข้าสู่เดือนสิงหาคม หลายจังหวัดจะเผชิญสถานการณ์น้ำท่วม แต่อำเภอแวงใหญ่กลับยังประสบภัยแล้งอย่างหนัก จึงจัดพิธีแห่นางแมวตามความเชื่อดั้งเดิม ควบคู่กับการขอความช่วยเหลือจากภาครัฐ โดยหวังว่าทั้งแนวทางวิทยาศาสตร์และความเชื่อจะช่วยให้ฝนตกลงมาได้ ขณะเดียวกันปริมาณน้ำในแม่น้ำชีบริเวณบ้านชีท่าวังเวิน ตำบลโนนทอง มีระดับน้ำน้อยมาก หลายช่วงแห้งขอด ส่งผลกระทบต่อพื้นที่อำเภอแวงใหญ่ อำเภอแวงน้อย และพื้นที่รอยต่อจังหวัดชัยภูมิ แม้จะมีการผลักดันโครงการบริหารจัดการน้ำอย่างต่อเนื่อง แต่ยังอยู่ระหว่างการดำเนินการ โดยพื้นที่แห่งนี้มีลักษณะพิเศษ คือบางส่วนที่ติดแม่น้ำชีมักประสบปัญหาน้ำท่วมซ้ำซาก ขณะที่พื้นที่อีกด้านกลับเผชิญภัยแล้งเป็นประจำ
ด้านนายสมชิด จันทภา ผู้ใหญ่บ้านบ้านดอนโจทย์ หมู่ 6 กล่าวว่า ชาวบ้านเดือดร้อนอย่างหนักจนไม่รู้จะหาทางออกอย่างไร จึงหันกลับมาพึ่งพาความเชื่อ เพราะพิธีแห่นางแมวไม่ได้จัดขึ้นมาหลายสิบปีแล้ว แต่ปีนี้ทุกคนได้รับผลกระทบจริง จึงหวังว่าพิธีดังกล่าวจะช่วยให้ฝนตกลงมา และขอให้ทุกภาคส่วนเร่งให้ความช่วยเหลือ และปัจจุบันหลายพื้นที่ของจังหวัดขอนแก่น ทั้งอำเภอพล อำเภอแวงน้อย อำเภอแวงใหญ่ อำเภอชนบท และบางส่วนของอำเภอโนนศิลา ยังคงประสบปัญหาภัยแล้ง แม้ว่าบางพื้นที่ของจังหวัดจะมีฝนตกหรือเกิดน้ำท่วมก็ตาม สำหรับประเพณีแห่นางแมวขอฝน เป็นความเชื่อที่สืบทอดกันมาแต่โบราณของชาวอีสาน โดยเชื่อว่าหลังประกอบพิธีและเซิ้งขอฝนแล้ว ฝนจะตกลงมาตามคำอ้อนวอน ซึ่งครั้งนี้ชาวบ้านเลือกใช้ตุ๊กตาแทนแมวจริง สะท้อนการปรับเปลี่ยนรูปแบบของประเพณีให้สอดคล้องกับยุคสมัย ควบคู่กับการรักษาความเชื่อและวัฒนธรรมท้องถิ่นเอาไว้.