เชียงใหม่เตรียมจัด "พิธีบูชาปัชชุนนะเทวบุตร" ฟังธรรมพระยาปลาช่อน “ขอฝนตก” เพื่อให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล ชวนประชาชนร่วมพิธี 13-15 พ.ค.ที่ วัดพระธาตุดอยสุเทพฯ...
ผู้เฒ่าผู้แก่ของเชียงใหม่ ได้เห็นความผิดแผกของธรรมชาติฤดูกาลที่เฝ้าดูนานหลายเดือนแล้ว ที่ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล ทำให้สภาพพื้นที่ทั่วไปในหลายอำเภอต้องตกอยู่ในสภาวะแห้งแล้งกันดาร ขาดแคลนน้ำกิน น้ำใช้ ในขณะที่น้ำในอ่างหรือเขื่อนต่างๆ ก็มีปริมาณลดลง น้ำเก็บกักก็ไม่สามารถจะส่งไปช่วยได้ทั่วถึง ประกอบกับไฟป่า และหมอกควันในปี 2562 นี้เกิดขึ้นอย่างมโหฬาร แม้เลยวัน “ห้ามเผาวัชพืช” มาแล้วก็ยังมีปัญหาหมอกควัน และคุณภาพอากาศย่ำแย่อยู่
เมื่อปลายเดือนเมษายน นายศุภชัย เอี่ยมสุวรรณ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นางปัทมา เอี่ยมสุวรรณ นายกเหล่ากาชาดจังหวัดเชียงใหม่ พร้อมรองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ นายวิรุฬ พรรณเทวี และ นายคมสัน สุวรรณอัมพา, หัวหน้าสำนักงานจังหวัดเชียงใหม่ นายชูชีพ พงษ์ไชย และคณะ ได้ไปทำพิธีสระเกล้าดำหัว พระธรรมเสนาบดี รองเจ้าคณะภาค 7 เจ้าอาวาสวัดพระธาตุดอยสุเทพ ราชวรวิหาร พร้อมกับปรึกษาว่าเชียงใหม่สมควรจะมีพิธีกรรมทางสงฆ์ และความเชื่อล้านนาที่เคยปฏิบัติกันมา เพื่อให้เกิดสิริมงคลแก่บ้านเมือง เพื่อให้ฟ้าฝนตกต้องตามฤดูกาล ให้ความชุ่มชื่นชุ่มฉ่ำแก่บ้านเมือง และที่สำคัญเพื่อใช้น้ำในการทำเกษตรกรรม พืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ บ้านเมือง จะได้อยู่เย็นเป็นสุขสืบไป ตามที่โบราณาจารย์เคยปฏิบัติกันมาแต่เก่าก่อนด้วยสัจจะเคารพ
พระธรรมเสนาบดี รองเจ้าคณะภาค 7 เจ้าอาวาสวัดพระธาตุดอยสุเทพ ราชวรวิหาร ได้มอบให้ พระครูวิจิตรสังฆการ (พนาวิน รตนวณฺโณ) ไปปรึกษาพระครูอดุลสีลกิตติ์ เจ้าอาวาสวัดธาตุคำ เจ้าคณะตำบลหายยา อำเภอเมืองเชียงใหม่ ผู้เชี่ยวชาญด้านภูมิปัญญาไทย ประเพณีและพิธีกรรมล้านนาเพื่อจัด “พิธีบูชาปัชชุนนะเทวบุตร และวะราหะกะเทวบุตร” ผู้รักษาเมฆ ผู้รักษาฝน และฟังธรรมมัจฉาราชา “พระยาปลาช่อน” ตามแบบพื้นเมืองเชียงใหม่ สืบทอดมาจากแบบคุรุเจ้า ปัญญาวะชิระ อะรัญญะวาสี บุปผาราม
พระครูวิจิตรสังฆการ เปิดเผยว่า ตำรานี้ ท่านเจ้าคุณพระเทพวิสุทธาจารย์ (อินสม อภิชโย) อดีตเจ้าอาวาสวัดพระธาตุดอยสุเทพ ราชวรวิหาร อดีตเจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ เป็นผู้รวบรวม ไว้ในหนังสือพิธีอบรมสมโภชพระพุทธรูป และพิธีสืบชะตา, สะเดาะนพเคราะห์ เชียงใหม่ จัดพิมพ์ไว้ในหนังสืออนุสรณ์งานทำบุญครบ 6 รอบ และฉลองสมณศักดิ์ พระเทพวิสุทธาจารย์ (อินสม อภิชโย) เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2518 ดังนั้น ฤกษ์ในการประกอบพิธีบูชาปัชชุนนะเทวบุตร และฟังธรรมพระยาปลาช่อน ตามแบบพื้นเมืองเชียงใหม่
จึงกำหนดขึ้นในวันจันทร์ที่ 13 พฤษภาคม 2562 ขึ้น 10 ค่ำ เดือน 8 เหนือ วันกดเส็ด-ท้ายป้าว ฟ้าตี่แสงเศษ 5 เวลา 17.19 น. ณ วัดพระธาตุดอยสุเทพ ราชวรวิหาร โดยอาราธนาพระครูอดุลสีลกิตติ์ เป็นเจ้าพิธีกรรม และตามตำราของพระเดชพระคุณพระเทพวิสุทธาจารย์ อดีตเจ้าอาวาส ท่านระบุว่า ควรจะกระทำต่อเนื่องถึง 3 วัน จึงจะเกิดผลสัมฤทธิ์ ซึ่งพระธรรมเสนาบดี ประธานสงฆ์ในการจัดกิจกรรมนี้ ก็อนุโมทนาให้มีการประกอบพิธีกรรมตลอด 3 วัน ตั้งแต่ 13-14-15 พฤษภาคมในเวลาเดียวกัน
พระครูอดุลสีลกิตติ์ กล่าวว่า พิธีกรรมนี้นิยมจัดขึ้นในสภาวะที่บ้านเมืองมีความเดือดร้อนแห้งแล้ง ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล ไม่ได้ทำนา เกิดทุพภิกขภัย ข้าวยากหมากแพง เป็นพยาธิโรคา มักเจ็บไข้ได้ป่วยเพราะเหตุต่างๆ ที่ไม่ค่อยบังเกิดก็บังเกิดมี จึงมีพิธีการ “ขอฝน” ตามพิธีกรรมล้านนา โดยให้แต่งเครื่องบูชาปัชชุนนะเทวบุตร และฟังธรรมพระยาปลาช่อน ตามที่โบราณาจารย์เคยปฏิบัติกันมาแต่เก่าก่อนด้วยสัจจะเคารพ ก็จักพ้นจากสรรพภัยอันตรายเหล่านั้นได้ และอยู่เย็นเป็นสุขต่อไป
อย่างไรก็ตาม เมื่อจะทำแล้ว ต้องดำเนินการตามแบบแผนประเพณีให้ครบถ้วนถูกต้องทุกประการ จึงจะเกิดผล แม้ว่าจะต้องใช้เวลาถึง 3 วันก็ตาม โดยเฉพาะเครื่องบูชา ซึ่งโบราณกล่าวว่า “จักฟังธรรม มัจฉาปลาช่อนนี้ ดังอั้น หื้อแต่งเครื่องบูชาประชุนนะเตวบุตรนั้น หื้อมีเครื่องบูชาข้าวขาวควัก 1 ข้าวแดงควักหนึ่ง ช่อขาว 4 ตุงขาว 4 ตัวกู่ 1 หมาก 2 ขด ก้อมเตียน 2 คู่ พลู 2 สวย ข้าวตอกดอกไม้ พร้อมแล้วใส่สะตวงขึ้นตั้งไว้ในปราสาท หื้อขุดสระขนาดลึกและกว้างยาวพอสมควร (หากพื้นที่ขุดยาก ใช้อ่างใบใหญ่ๆ แทนสระก็ได้) แล้วนำหอสรงพระพุทธรูปมาตั้งครอบสระนั้น แล้วขัดราชวัติล้อมรอบหอสรง”
พระอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญพิธีกรรมเมืองเหนือ กล่าวอีกว่า ต้องนำต้นกล้วย ต้นอ้อย มาปลูกฝังรอบราชวัติ ปักช่อน้อยธงชัยตามราชวัตินั้นแล้ว เอากิ่งไม้จิก ไม้ห้า ไม้ทัน (พุทรา) ไม้ขนุน ไม้ไคร้น้ำ มาปลูกฝังรอบสระนั้นทุกด้าน ให้เอาไม้งิ้ว ไม้ทองหลางมาทำรูปแร้ง รูปกา รูปนกยาง รูปรุ้ง รูปแหลว รูปนกค้อนหอย หื้อจับอยู่ตามกิ่งไม้อันแวดสระนั้น หื้อเอารูปนกค้อนหอย ไว้ทิศตะวันออก เอารูปรุ้ง รูปแหลว ไว้ทิศใต้ เอารูปนกยางไว้ทิศตะวันตก เอารูปกา รูปแร้ง ไว้ทิศเหนือ ตามทิศให้เอาไม้มะน้ำนอง มาทำรูปพระยาปลาช่อน 1 ตัว เอาไม้ผักอี่ฮึม(มะรุม) มาทำรูปพระยาปลาช่อนอีกตัว 1 หื้อเอาทรายอันบริสุทธิ์ มารองก้นสระใส่น้ำพอสมควร แล้วเอารูปพระยาปลาช่อน 2 ตัวนั้น ลงใส่ในสระ หื้อเอาด้ายสายสิญจน์โยงมาจากพระพุทธรูป วนรอบราชวัติ 3 รอบ โดยทักษิณวัฏฏ์(เวียนมาทางขวามือผู้ทำ)”
...
จึงขอเชิญชวนพี่น้องประชาชนชาวเชียงใหม่ได้ขึ้นไปร่วมพิธีกรรมบนวัดพระธาตุดอยสุเทพฯ พร้อมกัน.