ไข่มดแดงหรือไข่มดส้มมาพร้อมกับฤดูร้อน ฤดูแห่งความแห้งแล้ง ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายนทุกปี อากาศก็จะเริ่มร้อนถึงร้อนจัด
คนภาคเหนือมักจะระมัดระวังไฟป่า ดังคำกล่าวของผู้เฒ่าผู้แก่ที่พูดต่อๆกันมาว่า “ไฟมาป่าเป่ง ไข่มดส้มเต้ง ผักหวานโป่ง” นั่นหมายความว่าเข้าฤดูกาลที่ไข่มดแดงจะออกแล้ว เป็นไข่ใหญ่และผักหวานแตกยอดอ่อน
โดยไข่มดแดงจะออก “ไข่เต้ง” ตามภาษาชาวเหนือหรือใหญ่เต็มที่ นำมาบริโภครสชาติจะอร่อยเต็มคำ
ที่ ตลาดกาดห้วยลึก ต.ปิงโค้ง อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ ริมถนนเส้นทางสาย 107 เส้นทางหลักผ่านตัวเมืองเชียงดาว เพื่อเชื่อมต่อไปยัง อ.ไชยปราการ และ อ.ฝาง จ.เชียงใหม่
ช่วงนี้มีพ่อค้าแม่ค้านำไข่มดแดงหรือไข่มดส้มวางขายข้างทางจำนวนมาก มีประชาชนและนักท่องเที่ยวที่สัญจรไปมาแวะซื้อกันไม่ขาดสาย
ชาวบ้านขายในราคาไม่แพง เพียงใส่ถ้วยน้ำจิ้มขายถ้วยละ 20บาท 3 ถ้วย 50 บาท
สำหรับชาวเหนือเป็นที่ทราบกันดีว่าไข่มดส้มหรือไข่มดแดงจะออกมาให้บริโภคกันช่วงเดียวในช่วงนี้เท่านั้น คือปีหนึ่งจะได้ทานเพียงครั้งเดียวเมื่อถึงฤดูชาวบ้านพากันเดินเท้าเข้าไปสอยตามต้นไม้ในป่าบนยอดดอย
โดยนำตะกร้าสำหรับสอยไข่มดแดงมามัดติดกับไม้สำหรับสอยให้แน่น จากนั้นนำถุงพลาสติกสวมไว้ด้านในตะกร้าแล้วนำแป้งมัน 1 ส่วน โรยให้ทั่วถุงพลาสติกแล้วนำไปสอยไข่มดแดง
เมื่อได้มดแดงมาแล้วก็นำไปใส่น้ำที่เตรียมไว้ได้เลย...ชาวบ้านนิยมซื้อไข่มดแดงไปทำอาหารจะอร่อยมากรสชาติหวานมันเปรี้ยวนิดๆ
ส่วนเมนูที่นิยมนำไปทำกันก็มีเมนูง่ายๆเช่น “ไข่เจียวใส่ไข่มดแดง” หวานมันอร่อย หรืออีกเมนูยอดฮิตคือ “แกงผักหวานไข่มดส้ม” เพราะผักหวานป่าจะออกช่วงนี้พร้อมกับไข่มดแดงพอดี
ส่งผลให้ไข่มดแดงหรือไข่มดส้มกับผักหวานป่ามีราคาดีทุกปี!!!
เจตน์ตนา เมืองลือ