เที่ยวไหนนอนนั่น รอบนี้พาไปเที่ยวระยอง ชิมเมนูเด็ด "กุ้งดีดขัน" หรือ กั้งรู หากินยากในหนึ่งปีมีให้กินหนเดียว เพราะอาศัยอยู่ป่าชายเลนเท่านั้น เอาไปต้มนึ่ง หรือ ทอดพริกไทยดำก็เด็ดอย่าบอกใคร
วันหยุดสุดสัปดาห์ไปเที่ยวทะเลที่ระยอง ที่ว่ากันว่ามีเมนูเด็ดรอให้ลิ้มลองเฉพาะแค่ช่วงเดือน ต.ค.นั่นคือ กุ้งดีดขัน หรือ กั้งรู สำหรับลักษณะของกุ้งดีดขัน เป็นสัตว์จำพวกกุ้งขนาดเล็ก ลำตัวใส ส่วนหัวมีขนาดใหญ่เรียวเล็กลงไปถึงหาง นัยน์ตาเล็กและมีหนวดยาว ขาเดินคู่แรกเป็นก้ามหนีบ ข้างขวามีขนาดใหญ่กว่าข้างซ้าย สามารถดีดทำเสียงดังป๊อก-ป๊อก เมื่อนำกุ้งชนิดนี้ใส่ในขัน แล้วใช้ขนไก่หรือก้านไม้เล็กๆ แหย่บริเวณก้ามหนีบ กุ้งจะใช้ก้ามหนีบขบกันทำให้เกิดเสียงดัง ชาวบ้านเรียกว่ากุ้งดีดขัน สีของลำตัวทั่วไปเป็นสีน้ำตาลอมเขียว ก้ามอันใหญ่มีสีเขียวอมฟ้า ขาเดินมีสีแดงอมส้ม มี 5 คู่
...
ถิ่นอาศัย แหล่งที่พบกุ้งดีดขันพบอาศัยอยู่ในซอกหินตามชายทะเลทั่วไปและบางทีก็เข้าไปอาศัยอยู่ในรู ตามบ่อ ลำคลองที่มีน้ำจืดแถบจังหวัดระยองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสงคราม หรือจังหวัดที่มีป่าโกงกางป่าชายเลน ป่าจำพวกนี้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์แหล่งอาศัยหากิน อาหารพวก สัตว์น้ำขนาดเล็ก สาหร่ายและอินทรีย์วัตถุขนาดความยาวประมาณ 3-5 ซ.ม
นายทัย สกุลจันทร์ อายุ 51 ปี อาชีพชาวประมงเรือเล็กตามชายฝั่ง อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 76 ม.8 ต.เนินฆ้อ อ.แกลง จ.ระยอง กล่าวว่า กุ้งดีดขันหรือกั้งรู ขณะนี้หากินอยาก ไม่ค่อยพบเจอ 1 ปีจะพบครั้งหนึ่งเท่านั้นคือฝนตกหนักมีน้ำจืดไหลหลากลงคลองออกสู่ทะเล น้ำจะเป็นสีขาวขุ่น ประกอบกับน้ำทะเลหนุนสูง น้ำไหลเข้าท่วมแหล่งอาศัย (รูของกุ้งดีดขัน) กุ้งจะออกมาไหลไปตามน้ำหรือลอยขึ้นผิวน้ำ
สำหรับวิธีการจับเมื่อก่อนดักจับโดยใช้โพงพางดักในคลอง แต่ปัจจุบันมีกฎหมายห้ามใช้โพงพาง ต้องจับด้วยวิธีช้อน โดยนั่งเรืออีแปะ ใช้พายไปตามกระแสน้ำในเวลาหัวค่ำน้ำขึ้นเต็มฝั่ง หรือหลังฝนตกแรงๆ น้ำไหลแรง ทุกอย่างจะต้องพร้อมกันถึงจะได้ตัวกุ้ง เมื่อกุ้งลอยขึ้นผิวน้ำใช้ไฟส่อง แล้วใช้สวิงตักขึ้นมา สามารถนำมาทำเป็นอาหาร ด้วยการต้มหรือนึ่งกินกับจิ้มซีฟู้ด หรือ ชาวบ้านเรียกน้ำพริกเกลือ หรือนำไปแกะปลอกเอาแต่เนื้อไปทอดกะเทียมพริกไทยดำ อร่อยอย่างบอกใคร แต่ที่แน่ๆ คือ 1 ปีมีให้กินครั้งเดียวเท่านั้น ราคาที่ขายตามท้องตลาดสนนราคาอยู่กิโลกรัมละ 150-250 บาท
...
ส่วนฤดูที่จะสามารถจับกุ้งดีดขัน คือ ช่วงปลายเดือนกันยายน ถึงต้นเดือนตุลาคมเท่านั้น หรือเรียกหัวน้ำ (น้ำทะเลขึ้นสูงสุด) ปลายฝนต้นหนาว และจะพบปูใบไม้ออกมาให้จับกินได้อีกชนิดหนึ่งด้วยนำไปดองแช่น้ำปลาพอได้รสเค็มนิดหน่อย นำไปแกะกระดองนำหัวหอม พริกขี้หนูซอย โรยหน้า บีบน้ำมะนาว ใส่อร่อยแซ่บ อีกด้วย.
