22 ปี "รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ" ปลุกพลังคนไทยจากผู้ใช้สู่ผู้สร้าง NIA เปิดภาพนวัตกรรมไทยสร้าง Impact แล้วกว่า 1.38 แสนล้านบาท พร้อมเร่งเครื่องสู่ Innovation Nation
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จัดงาน "วันนวัตกรรมแห่งชาติ ประจำปี 2569" พร้อมประกาศผล "รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ" ต่อเนื่องเป็นปีที่ 22 เพื่อเชิดชูนักนวัตกร องค์กร และผลงานที่สามารถเปลี่ยนความคิดสร้างสรรค์ให้เกิดคุณค่าและผลกระทบต่อประเทศ
โดยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา มีผลงานเข้าสู่เวทีรางวัลนวัตกรรมแห่งชาติกว่า 6,736 ผลงาน มีผลงานได้รับการเชิดชูเกียรติกว่า 370 ผลงาน และก่อให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมคิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 138,000 ล้านบาท สะท้อนให้เห็นพัฒนาการของนวัตกรรมไทยที่ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการคิดค้น แต่กำลังถูกนำไปใช้เพื่อสร้างคุณค่าในโลกจริง
ทางด้าน ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า หัวใจสำคัญของการสร้างชาตินวัตกรรมคือทุนมนุษย์ ประเทศไทยจำเป็นต้องพัฒนาศักยภาพของคนในทุกช่วงวัยควบคู่กับการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ลดความเหลื่อมล้ำ สร้างโอกาส ยกระดับคุณภาพชีวิต และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน
สำหรับเป้าหมายสำคัญ คือการผลักดันประเทศไทยจากการเป็นผู้ใช้เทคโนโลยี ไปสู่ผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมและมูลค่าเพิ่ม พร้อมสร้างสภาพแวดล้อมที่ทำให้คนไทยสามารถพัฒนาความคิดให้กลายเป็นนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ประเทศและแข่งขันได้ในระดับสากล
ขณะเดียวกัน การจัดงานวันนวัตกรรมแห่งชาติยังมีความสำคัญในฐานะวันที่จัดขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกถึงพระอัจฉริยภาพด้านนวัตกรรมของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จากโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ "แกล้งดิน" และพระองค์ทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญา "พระบิดาแห่งนวัตกรรมไทย"
ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) กล่าวว่า รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติเป็นพื้นที่สำคัญในการสร้างความตื่นตัวและความภาคภูมิใจด้านนวัตกรรมให้เกิดขึ้นในสังคมไทย พร้อมสะท้อนให้เห็นพัฒนาการของผลงานคนไทยที่ก้าวไปตามการเปลี่ยนแปลงของโลก
ขณะที่ในปี 2569 มีผลงานส่งเข้าร่วม รางวัลนวัตกรรมแห่งชาติ 437 ผลงาน ครอบคลุมด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ผู้สื่อสารนวัตกรรม และองค์กรนวัตกรรม ขณะที่ รางวัลนวัตกรรมแห่งประเทศไทย มีผลงานจากเยาวชนเข้าร่วม 494 ผลงาน และ รางวัลนวัตกรรมข้าวไทย อีก 82 ผลงาน โดยสิ่งที่สะท้อนจากผลงานที่ได้รับรางวัลในปีนี้ คือภาพของนวัตกรรมไทยที่เข้าไปตอบโจทย์ปัญหาในหลากหลายมิติ ตั้งแต่สุขภาพและการแพทย์ อุตสาหกรรม พลังงาน สิ่งแวดล้อม ไปจนถึงธุรกิจดิจิทัล
อีกหนึ่งทิศทางสำคัญของ NIA คือการทำหน้าที่ในฐานะผู้กำหนดทิศทางนวัตกรรม หรือ Focal Conductor เชื่อมโยงผู้ประกอบการ ภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิจัย สถาบันการศึกษา และพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ เพื่อทำให้นวัตกรรมไม่ได้สิ้นสุดอยู่ที่การพัฒนาผลงาน แต่สามารถเติบโต สร้างตลาด และขยายผลได้จริง
ทั้งนี้ NIA เดินหน้าผ่านกลยุทธ์ Groom – Grant – Growth – Global ตั้งแต่การพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการ การสนับสนุนทุน การเร่งการเติบโต ไปจนถึงการเชื่อมโยงสู่ตลาดต่างประเทศ โดยมีเป้าหมายเพิ่มจำนวนผู้ประกอบการฐานนวัตกรรม สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และยกระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย.