คนทั้งโลกจะเขียนคำย่อ R.I.P. หรือ RIP ที่แปลว่า ‘ขอให้ท่านจงพักผ่อน (ในสันติสุข)’ ในภาษาอังกฤษบอกว่าย่อมาจาก Rest in Peace แท้ที่จริงคำนี้มาจากภาษาลาติน requiescat (in pace) ออกเสียงว่า “เร ควี เอ็สคาท อิน พาเซ” หรือ “เร็ควี เอ็สคาท อิน เพสี” และมีคนจำนวนไม่น้อยที่พูดคำเต็มว่า requiescat in pace เมื่อได้ยินใครพูดว่า “เร ควี เอ็สคาท อิน พาเซ” ก็อย่าคิดว่าเขาพูดผิดนะครับ เพียงแต่เขาพูดเป็นภาษาลาตินเท่านั้นเอง
ตอนนี้ที่ฝรั่งเศสกำลังมีปัญหาเรื่อง ‘ปัง-สี-ยง’ แปลเป็นไทยก็คือ “เงินบำนาญ” ภาษาอังกฤษกับภาษาฝรั่งเศสสะกดเหมือนกันคือ pension เพ็นเฌิน คำนี้ดั้งเดิมมาจากภาษาลาติน pensio ที่หมายถึง ‘การจ่าย’ หรือ ‘การชำระ’ ไปที่ประเทศอิตาลีก็จะเจอคำว่า pensione เปนสิโยเน ถ้าเป็นพหูพจน์ก็ใช้ pensioni เปนสิโยนี คำว่า pension fund คือ ‘กองทุนบำนาญ’ pension plan คือ ‘แผนการจ่ายบำนาญ’ และ pension pool ก็คือ ‘กองกลางเงินบำนาญ’
‘เบญจ’ หรือ ‘ปัญจ’ แปลว่า ‘ห้า’ โรงเรียนเบญจมราชูทิศก็คือโรงเรียนที่อุทิศให้กับรัชกาลที่ 5 พวกกรีกนำ ‘เบญจ’ ไปใช้ เขียนว่า penta หรือ pente ที่หมายถึง ‘ห้า’ ในภาษาอังกฤษเราเจอคำนำหน้า penta- ก็ให้เข้าใจว่าหมายถึง ‘ห้า’ เช่น pentacle ‘สัญลักษณ์ดาวห้าแฉก’ หรือ ‘ปัญจกรีฑา’ ก็คือ pentathlon พรุ่งนี้ขออนุญาตกลับมารับใช้กันต่อครับ.
นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
pasalok1998@gmail.com
...