ไลฟ์สไตล์
100 year

ศิลปะแห่งการมีชีวิตอยู่กับปัจจุบัน

ลม เปลี่ยนทิศ
2 ม.ค. 2564 05:01 น.
SHARE

สวัสดีปีฉลู 2564 ครับ ท่านผู้อ่านที่เคารพทุกท่าน วันเสาร์สบายๆ วันนี้เป็นวันเสาร์แรกของปี 2564 ปีแห่งการคาดหวังว่าเศรษฐกิจโลกจะฟื้นตัว แม้ไวรัสโควิด-19 จะกลายพันธุ์เพิ่มการคุกคามมนุษย์ก็ตาม แต่ประสบการณ์หนึ่งปีที่ผ่านมาสอนให้มนุษย์รับมือกับไวรัสโควิด-19 ได้ดีขึ้น วันเสาร์แรกของปี 2564 ผมจึงขอนำเรื่อง “ศิลปะแห่งการมีชีวิตอยู่ด้วยปัจจุบัน” ของ พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ) มาเป็น ธรรมะปีใหม่ เพื่อเป็นแนวคิดในการใช้ชีวิตอย่างไม่ประมาท ในโลกอนาคตที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ท่านพุทธทาส กล่าวว่า การอยู่ด้วยปัจจุบัน จะต้องไม่มีอดีต ไม่มีอนาคตมารบกวนชีวิต ซึ่งฝืนความรู้สึกของคนธรรมดาสามัญที่เข้าใจว่า เราต้องเอาอดีตมาเป็นครู และเอาอนาคตมาเป็นความหวัง

ข่าวแนะนำ

แต่มีถ้อยคำหนึ่งที่ พระพุทธองค์ ได้ตรัสไว้ว่า “บุคคลไม่ควรตามคิดถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้วด้วยอาลัย ไม่พะวงถึงสิ่งที่ยังมาไม่ถึง แล้วให้กำหนดอยู่ที่ปัจจุบันให้ดีที่สุด” เราจะมีชีวิตอย่างไร จึงจะเป็นชีวิตที่มีแต่ปัจจุบัน แล้วก็ไม่มีอดีต ไม่มีอนาคต ถ้าเรามีอดีตก็จะมีเรื่องในอดีตมารบกวน หาความสงบสุขไม่ได้ ฉะนั้น ถ้าใครมีเรื่องในอดีตมารบกวนอยู่ในจิตใจ หาความสุขไม่ได้ก็ให้เข้าใจความข้อนี้ ทีนี้อนาคตก็เหมือนกัน ใครมีอนาคตที่หวังอย่างยิ่ง ที่เขาเรียกว่า “สร้างวิมานในอากาศ” นั้น ถ้ามีความหวังต่ออนาคตอย่างนั้นอยู่อนาคตนั่นแหละมันจะรบกวน

ชีวิตที่อยู่ด้วยความหวัง จักถูกทรมาน ความหวังก็คือความต้องการอะไรสักอย่างหนึ่งแล้วยังไม่ได้ แล้วก็หวังอยู่เรื่อย มันสบายดีหรือทุกข์ทรมาน คนเป็นโรคประสาทกันก็เพราะความหวังนั่นเอง ไปสังเกตดูเถอะ พอเราหวังเท่านั้น แล้วเราก็ผิดหวังที่เราหวัง ความผิดหวังที่ยังไม่ได้ตามที่หวังนั้นมันทรมานใจเรา

ฉะนั้น เราก็ไม่ต้องหวัง เราคิดดีกว่าเราต้องการอะไร คิดเสร็จแล้วเราก็ทำ ทีนี้ก็ทำไปด้วยกำลัง ด้วยสติปัญญา ทำด้วยสติปัญญาแล้วมันไม่กัด ถ้าทำด้วยความหวังแล้วมันจะกัดขบอยู่ตลอดเวลา เมื่อไม่ทำด้วยความหวังก็จะไม่ผิดหวัง หากแต่ต้องคิดให้เยอะๆ คิดให้ครบถ้วน รอบคอบ คิดหน้า คิดหลัง คิดตรงกลาง คิดข้างบน คิดข้างล่าง คิดให้ถูกต้องหมดแล้ว สรุปความว่าเราต้องทำอย่างนี้แล้ว เราก็ทำด้วยสติปัญญา

พระพุทธเจ้า ท่านตรัสว่า ถ้าจะอยู่กันอย่างงดงามชื่นอกชื่นใจสักวันหนึ่งแล้ว จงอยู่กันอย่างนี้เถิด คืออยู่อย่างไม่คำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว และอยู่อย่างไม่ต้องหวังถึงสิ่งที่ยังมาไม่ถึง อะไรที่มีอยู่ที่นี้ มีอยู่ปัจจุบันนี้ จงทำกับมันให้ดี ไม่มีความหมายแห่งอดีตเข้ามารบกวนไม่มีความหมายแห่งอนาคตเข้ามารบกวน จิตก็ไม่ถูกรบกวน จิตก็เข้มแข็ง มีกำลัง มีอำนาจ

ท่านพุทธทาส กล่าวว่า การอยู่กับปัจจุบันที่ดีที่สุดก็คือ ให้จิตหยุดอยู่ในสมาธิ อยู่กับปัจจุบัน จิตที่หยุดอยู่ในสมาธิเรียกว่า อยู่กับปัจจุบัน ซึ่งไม่มีอดีต ไม่มีอนาคต ถ้าจะพูดว่าอะไรเป็นปัจจุบันที่สุด ก็ต้องตอบว่า พระนิพพาน เพราะพระนิพพานไม่มีความหมายว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป พระนิพพานจึงมีลักษณะ เป็นปัจจุบันตลอดเวลา การมีพระนิพพานเป็นอารมณ์ของ “พระอรหันต์” เรียกว่าท่านอยู่กับปัจจุบันได้ถึงที่สุดตลอดเวลา

อดีตจึงเป็นเพียงบันทึกความทรงจำ จะเอามาใช้เมื่อไรก็ได้ อนาคตจึงเป็นเพียงแผนการของสิ่งที่เราร่างไว้ ไม่หวังว่าจะได้ด้วยกิเลสตัณหา

ดังนั้น เรามาเป็นคนที่อยู่เป็นสุขเหนือเวลากันเสียบ้าง สักวันหนึ่งคืนหนึ่งจะเป็นไรไป มาเป็น “ภัทเทกะรัตโต” มีชีวิตที่ดีที่สุขสักวันหนึ่ง มีชีวิตอยู่เหนือเวลา เหมือน “พระอรหันต์” กันเสียบ้าง สักวันหนึ่ง คืนหนึ่ง แม้แต่สักชั่วโมงหนึ่งก็ยังดี ชีวิตที่อยู่กับปัจจุบันไม่มีอดีต ไม่มีอนาคต มารบกวนใจ ผมขอให้พุทธศาสนิกชนทุกท่านลองนำไปปฏิบัติกันดูครับ เพื่อชีวิตใหม่ที่สดใสในปี 2564 ปีวัวที่แข็งแรงมั่นคงไม่ยอมแพ้กับทุกแรงกดดัน.

“ลม เปลี่ยนทิศ”

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุประเทศไทยลม เปลี่ยนทิศปีใหม่ 2564การใช้ชีวิตธรรมะปีใหม่โควิด-19พระธรรมโกศาจารย์

ข่าวแนะนำ

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันเสาร์ที่ 6 มีนาคม 2564 เวลา 15:43 น.