น่ากลัวมากเมื่อพ่อค้าหัวใส ทำยาดองเหล้าสูตรพิสดารผสมคางคก ออกโปรโมชั่นจูงใจกินก่อนจ่ายทีหลัง กลับกลายเป็นสูตรเหล้ายาดองมรณะ ทำให้นักดื่มดับ 3 ป่วยอีก 10 คน ทางแพทย์คาดว่าได้รับสารพิษเมทานอล หรือไซยาไนด์
แน่นอนกระทรวงการคลังไม่รอช้าได้สั่งให้กรมสรรพสามิตเร่งปราบปรามการทำยาดองเหล้าเพื่อจำหน่าย โดยเฉพาะซุ้มยาดอง ไม่สามารถดำเนินการได้ เพราะที่ผ่านมาไม่มีกฎหมายรับรอง และไม่ได้รับการอนุญาต ยกเว้นการทำเอาไว้ดื่มอยู่บ้าน ส่วนการดองยาโดยอ้างว่าสูตรตำรับไทย ไม่สามารถทำได้เช่นกัน ต้องขึ้นทะเบียนกับองค์การอาหารและยา (อย.) จึงจะสามารถจำหน่ายได้ในร้านขายยาเท่านั้น เช่น ยาแก้ไอ
เรื่องนี้ได้สะเทือนไปถึงกลุ่มหมอพื้นบ้านทั่วประเทศ ซึ่งกำลังออกมาเคลื่อนไหว คัดค้านไม่เห็นด้วย มองว่าสิ่งที่กรมสรรพสามิตกำลังทำ เกิดจากความไม่เข้าใจมีเบื้องหน้าเบื้องหลัง และเป็นเพราะคนเพียงคนเดียวทำให้เกิดความเสียหาย ทำยาดองเหล้าผิดวิธีจนมีคนตาย ทำให้หมอพื้นบ้านเดือดร้อนกันไปทั่ว
"ประเดิม ส่างเสน" เลขานุการหมอชนเผ่า 7 จังหวัดภาคเหนือ ซึ่งเป็นหมอพื้นบ้านไทใหญ่ จาก อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ยืนยันกับ ”ทีมข่าวเจาะประเด็นไทยรัฐออนไลน์” ว่า ยาดองเหล้าเป็นหนึ่งในตำรับยาไทยหนึ่งเดียวในโลก ใส่ว่านยาสมุนไพรสารพัด มีรสชาติกลมกล่อม ซึ่งผู้ป่วยบางกลุ่มจำเป็นต้องใช้ เนื่องจากมีสรรพคุณครอบจักรวาลในการแก้ปวด ช่วยปรับธาตุในร่างกาย รักษาโรคกษัยเส้น ปวดตามเนื้อตามตัว แก้หมดสมรรถภาพทางเพศ ช่วยให้ผู้หญิงมีลูกง่าย และให้มดลูกกระชับเข้าอู่เร็วขึ้น
...
“สิ่งที่สรรพสามิตทำ เพราะไม่เข้าใจ จริงๆ แล้วยาดองเหล้า จะไม่ใช้แอลกอฮอล์ในการดองยา แต่จะใช้เหล้าพื้นบ้านที่ทำกันในพื้นที่ ใส่พริกไทย ดีปลี นำมาหมักประมาณ 1 เดือน แล้วค่อยนำมากลั่น ให้ได้ไม่เกิน 40 ดีกรี ก่อนนำยาสมุนไพรต่างๆ มาหมักในเหล้า เช่น กำลังเสือโคร่ง พ่อค้าตีเมีย แสนนางวาน โด่ไม่รู้ล้ม หมักประมาณ 1 เดือน ก็นำมากิน แต่หลังจากเกิดเรื่องทำให้ได้รับผลกระทบ ทั้งๆ ที่ในอดีตเป็นพันปีมาแล้ว คนกินยาดองเป็นยา วันละ 1-2 แป็ก กลายเป็นว่าพอเกิดเรื่องขึ้นก็เหมารวมไปหมด ตอนนี้ที่รู้ๆ มาน่าจะฮั้วกับนายทุน เพราะยาดองเหล้ามาแรง จึงกลายเป็นเรื่องของธุรกิจ”
จากสิ่งที่เกิดขึ้นขณะนี้ทางหมอพื้นบ้าน 4 ภาค ได้มีหารือกันกำลังจะฟ้องศาลปกครอง หากไม่เพิกถอนคำสั่งจากความไม่เข้าใจหลักการของการทำยาดองเหล้า เป็นการสร้างศัตรูกับหมอพื้นบ้านที่ปกติไม่ใช่จะทำไว้เพื่อขาย แต่ทำให้ผู้ป่วยได้กิน โดยประมาณปลายเดือน พ.ย.นี้ กลุ่มหมอพื้นบ้านทั่วประเทศประมาณ 1 หมื่นคนจะเข้ากรุงเทพฯ บุกไปหน้ากรมสรรพสามิต เพราะไม่อยากให้ภูมิปัญญาชาวบ้านหายไป และเฉพาะชนเผ่าไทใหญ่ มีประมาณ 200 กว่าคน จากที่เคยทำเหล้าจากข้าว หรือเยื่อไผ่นำไปกลั่นเอง เพื่อไปดองยา จะได้รับผลกระทบ ไม่ใช่นำยีสต์ หรืออะไรไปทำเหล้าแบบผิดวิธี อย่างที่เป็นข่าวมีคนตาย
“สูตรง่ายๆ ทำยาดองเหล้า หากไม่มีเหล้าพื้นบ้าน สามารถนำเหล้า 28 ดีกรีมาดองยา หากมีฤทธิ์ร้อนให้ใช้ใบบัวบกมาโปะในเหล้า หรือต้องการใช้บำรุงเลือด บำรุงประสาท ให้นำฝางเสน รากกัญชง โด่ไม่รู้ล้ม กำลังเสือโคร่ง แสนนางวาน และชะเอม นำมาดองกับเหล้าจนไม่มีกลิ่นเหล้าเหมือนการสกัดเย็น หรือแม้แต่พระภิกษุอาพาธก็สามารถฉันยาดองได้ แต่ตอนนี้ทุกอย่างกลายเป็นผิดไปหมด”
ส่วนสูตรยาดองเหล้าเพื่อใช้ดับพิษ มีการใส่ตะขาบ งูจงอาง และคางคกไปทั้งตัว ซึ่งกรรมวิธีนี้ต้องทำให้เป็น หรือจะรักษาโรคต่อมลูกหมาก ให้ใส่รากกัญชง รากกัญชา และฝางเสน ดองกับเหล้าประมาณ 45 วันให้กลิ่นเหล้าหายไป และดูดเอาตัวยาสารสำคัญ เป็นวิธีการทำตามหลักวิทยาศาสตร์ “ไม่ได้มั่ว” เพราะฉะนั้นอย่านำประเด็นคนแค่คนเดียวที่ทำเหล้ายาดองผิดวิธี มาทำให้หมอพื้นบ้านเดือดร้อน และขอยืนยันอีกครั้งว่ายาดองเหล้ามีประโยชน์ต้องกินตามฤดูกาล “หน้าหนาวให้กินยาดองเหล้าฤทธิ์ร้อน หน้าร้อนให้กินยาดองเหล้าฤทธิ์เย็น” ตามภูมิปัญญาชาวบ้าน.