นักวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ สร้างชื่อ ค้นพบตะขาบน้ำตก พันธุ์ใหม่ รับคัดเลือกเป็น 1 ใน 10 สปีชีส์ใหม่ของโลก ปี 2017 อาศัยอยู่ในที่ชื้นตามแหล่งน้ำ จับกินเหยื่อในน้ำ มีสีสันฉูดฉาด แตกต่างจากตะขาบบ้าน จ่อต่อยอดใช้ประโยชน์ทางการแพทย์...
เมื่อวันที่ 24 พ.ค. คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดการแถลงความสำเร็จของนักวิทยาศาสตร์ไทย ที่สร้างชื่อระดับโลก ค้นพบตะขาบน้ำตก ซึ่งเป็นพันธุ์ใหม่ของโลก และยังได้รับการคัดเลือกเป็น 1 ใน 10 สปีชีส์ใหม่ของโลก ปี 2017 : TOP TEN NEW SPECIES AWARD BY IISE หรือ 10 สุดยอดการค้นพบสปีชีส์ใหม่ของโลกประจำปีนี้ เป็นการร่วมฉลองการสถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยครบรอบ 100 ปี
ศ.ดร.บัณฑิต เอื้ออาภรณ์ อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า จุฬาฯชื่นชมและภาคภูมิใจในตัวทีมนักวิจัย ได้แก่ ศ.ดร.สมศักดิ์ ปัญหา หัวหน้าทีมวิจัย และผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ผศ.ดร.จิรศักดิ์ สุจริต ผู้ค้นพบตะขาบน้ำตกในธรรมชาติ และ ดร.วรุฒ ศิริวุฒิ นิสิตปริญญาเอก ผู้ศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับตะขาบน้ำตก ซึ่งร่วมกันทำงานอย่างหนักและประสบความสำเร็จ ทั้งยังได้รับการคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 10 สุดยอด สปีชีส์ใหม่ของโลก ปี 2017 ซึ่งประกาศโดยสถาบัน IISE หรือ International Institude for Species Exploration ของมหาวิทยาลัยแอริโซนา ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่ง ที่ผ่านมา ศ.ดร.สมศักดิ์ ผู้ค้นพบกิ้งกือมังกรสีชมพู ซึ่งเป็นพันธุ์ใหม่ของโลก เคยได้รับการประกาศให้กิ้งกือมังกรสีชมพู เป็น 1 ใน 10 สุดยอดการค้นพบเมื่อปี 2008 หรือ ปี 2551
ด้าน ศ.ดร.สมศักดิ์ กล่าวว่า ตะขาบชนิดใหม่ของโลก มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Scolopenda cataracta Siriwut, Edgecombe and Panha,2016 พบอาศัยอยู่ใกล้แหล่งน้ำ เช่น ลำธาร น้ำตก เฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่ ไทย ลาว เวียดนาม ชื่อสปีชีส์ cataracta มีรากศัพท์มาจากภาษาละตินที่แปลว่า waterfall หรือน้ำตก จึงเรียกตะขาบชนิดนี้ว่า ตะขาบน้ำตก หรือ ตะขาบว่ายน้ำ พฤติกรรมของตะขาบน้ำตก จะมีพฤติกรรมที่แปลกว่าตะขาบพันธุ์อื่น คือ อาศัยอยู่ในที่ชื้น บริเวณริมชายน้ำ และจับกินเหยื่อในน้ำ แตกต่างจากพฤติกรรมของตะขาบบ้าน ซึ่งอาศัยอยู่ในที่แห้ง และเมื่อมีการพิสูจน์ทางด้านชีวโมเลกุลถึงระดับดีเอ็นเอ เป็นการยืนยันว่าเป็นตะขาบชนิดใหม่ของโลก
ทั้งนี้เป็นที่น่าภูมิใจของคณะผู้วิจัยที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 10 สปีชีส์ใหม่ของโลก ปี 2017 : TOP TEN NEW SPECIES AWARD BY IISE หรือ 10 สุดยอดการค้นพบสปีชีส์ใหม่ของโลกประจำปีนี้ และในอดีตเราใช้พิษตะขาบเป็นส่วนผสมในยาแผนโบราณ แต่ยังไม่มีรายงานการวิเคราะห์และตรวจสอบสรรพคุณยาในเชิงวิทยาศาสตร์ที่มากพอจะนำไปต่อยอดความรู้ได้ หลังจากนี้ทีมวิจัย จะได้ร่วมมือกับสถานเสาวภา สภากาชาดไทย เพื่อศึกษาถึงพิษของตะขาบ และไปใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ต่อไป
ขณะที่ ดร.วรุฒ กล่าวว่า ปัจจุบันมีการพบตะขาบน้ำตก 5 ตัว โดยพบในเมืองปากเซ แขวงจำปาสัก ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 2 ตัว ประเทศเวียดนาม 2 ตัว และประเทศไทย 1 ตัว ที่เขาสก จ.สุราษฎร์ธานี มีขนาด 12-20 เซนติเมตร มีลักษณะที่โดดเด่นคือ มีสีสันที่ฉูดฉาดกว่าตะขาบบ้าน ซึ่งจะมีสีนำ้ตาลแดง ทั้งบริเวณขาของตะขาบน้ำตกจะเป็นสีขาว หรือ เหลือง มักอาศัยที่ชายน้ำบริเวณน้ำตก ซึ่งปกติตะขาบจะไม่ใช่สัตว์ที่ทำร้ายสัตว์อื่นหรือคนก่อน หากเราไม่ไปเหยียบโดน ถ้าโดนตะขาบกัด ให้รีบล้างแผลและไปพบแพทย์
สำหรับพิษของตะขาบจะไม่รุนแรงเท่าพิษงู หากแพ้พิษตะขาบจะมีอาการผื่นขึ้น ไข้สูง ความรุนแรงของอาการขึ้นอยู่กับบริเวณที่โดนกัด ที่ผ่านมาเคยมีรายงานผู้โดนตะขาบกัดและเสียชีวิต เพราะถูกกัดบริเวณคอ และหลอดลมบวมทำให้เสียชีวิต อย่างไรก็ตามตะขาบน้ำตก เป็นสัตว์ที่หายาก จึงไม่อยากให้ประชาชนต้องตื่นกลัว.