เชียงราย ชาวบ้านตั้งคำถาม รัฐบาลเตรียมเซ็น MOU กับจีน หนุนตั้งห้องแล็บตรวจสารพิษในสิ่งแวดล้อม แก้ไขปัญหามลพิษในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย “เกาไม่ถูกที่คัน” จี้หยุดต้นตอด้วยการปิดเหมืองแร่ที่เป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ
เมื่อวันที่ 12 พ.ย.69 จากกรณีที่รัฐบาลเตรียมลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ร่วมกับสาธารณรัฐประชาชนจีน ในโอกาสการเยือนประเทศไทยของหลี่ เฉียง (Li Qiang) นายกรัฐมนตรีจีน เพื่อสนับสนุนการจัดตั้งห้องปฏิบัติการตรวจสอบสารพิษในสิ่งแวดล้อม ร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยมีเป้าหมายเพื่อยกระดับการตรวจสอบและแก้ไขปัญหามลพิษในแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และพื้นที่ภาคเหนือนั้น
ล่าสุด ชาวบ้านและผู้ได้รับผลกระทบในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ได้ออกมาแสดงความเห็น และตั้งคำถามถึงแนวทางดังกล่าว โดยมองว่าเป็นการแก้ไขปัญหาที่ไม่ตรงจุด และอาจเป็นเพียงการสร้างภาพลักษณ์ว่าฝ่ายจีน ได้เข้ามาให้ความช่วยเหลือแล้ว ทั้งที่ในความเป็นจริง ปัญหาหลักยังคงดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่อง
แหล่งข่าวในพื้นที่ระบุว่า การจัดตั้งห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจวัดสารพิษเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถยับยั้งสารปนเปื้อนที่ไหลลงสู่แม่น้ำสาย แม่น้ำกก แม่น้ำรวก และไหลต่อไปยังแม่น้ำโขง ซึ่งส่งผลกระทบต่อประชาชนในฝั่ง สปป.ลาว ด้วยเช่นกัน โดยชาวบ้านมองว่าการแก้ปัญหาที่ตรงจุดที่สุด คือการจัดการที่ต้นตอ ด้วยการปิดเหมืองแร่ที่เป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ ไม่ใช่ปล่อยให้มีการทำเหมืองและนำทรัพยากรแร่กลับไปยังประเทศจีนอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่ประเทศไทยต้องเป็นฝ่ายรับผลกระทบโดยตรง ทั้งด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนในระยะยาวจากการสะสมของสารพิษในแหล่งน้ำ
นอกจากนี้ ชาวบ้านยังตั้งข้อสังเกตถึงความคุ้มค่าทางงบประมาณและมาตรการของภาครัฐ โดยระบุว่าประเทศไทยต้องสูญเสียงบประมาณแผ่นดินที่ควรจะนำไปใช้พัฒนาระบบสาธารณูปโภคด้านอื่น เพื่อนำมาแก้ไขปัญหาภัยพิบัติน้ำปนเปื้อนสารพิษในพื้นที่อำเภอแม่สายและลุ่มน้ำใกล้เคียง พร้อมทั้งวิจารณ์ท่าทีของรัฐบาลไทยที่ยังไม่มีมาตรการเชิงรุกหรือการเจรจาที่เด็ดขาดเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของประชาชนในพื้นที่
ทั้งนี้ ตัวแทนชาวบ้านในจังหวัดเชียงราย เสนอว่า หากฝ่ายจีนซึ่งเป็นผู้ได้รับประโยชน์หลักจากการทำเหมืองแร่ต้องการแสดงความรับผิดชอบและช่วยเหลืออย่างแท้จริง ควรเข้ามาลงทุนในการวิจัยและจัดหาแหล่งน้ำสะอาดเพื่อชดเชยให้แก่ประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง มากกว่าการสนับสนุนเพียงห้องปฏิบัติการตรวจสารพิษ ซึ่งไม่อาจหยุดยั้งการไหลบ่าของมลพิษและยังไม่ตอบโจทย์ความเดือดร้อนของคนในพื้นที่ได้อย่างแท้จริง