หมอ มข. ห่วง Gen z ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเพิ่มมากขึ้น เตือนคนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีกว่าปีละ 10,000 คน


เมื่อเวลา 15.00 น. วันที่ 7 ก.ค. 69 ที่อาคารเวชวิชชาคารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยว่า ในปัจจุบันพบว่า Gen z ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเพิ่มมากขึ้น และคนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีกว่าปีละ 10,000 คน 

ในขณะที่ปัจจุบันมีสื่อเยอะ อินฟลูเอนเซอร์มีเยอะ มีคลิปการกินปลาดิบ กินอาหารดิบ และเร็วๆ นี้ มีคลิปการกินปลาร้าตัว มีอินฟลูเอนเซอร์สวยๆ หลายคนทำตามกันอย่างมาก เอาปลาร้าบีบมะนาวใส่พริกป่นแล้วก็กินเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่จากข้อมูลที่มีการติดเชื้อในช่วงอายุต่ำลงมา มีเพิ่มขึ้น

จากการสุ่มตรวจคนอีสานประมาณ 200,000 กว่าคน พบว่าอัตราการติดเชื้อเฉลี่ยอยู่ที่ 28.8% เป็นคนภาคอีสาน และการสุ่มตรวจ 3 คนมีโอกาสติด 1 คน เมื่อลองเอาช่วงอายุคนที่ติดเชื้อมาทำเป็นกราฟดู เพื่ออยากรู้ว่าช่วงอายุไหนติดเยอะเพราะแต่ก่อนคนอายุเยอะมีโอกาสติดเชื้อเยอะ ปัจจุบัน 20-30% ก็ไม่ต่างจากแต่ก่อน

...

“ได้ยินข่าวว่านักศึกษาตรวจพบเชื้อ 30% ถามว่าตกใจหรือไม่ บอกเลยว่าไม่ตกใจ เพราะเห็นภาพแบบนี้มาเป็น 10 ปีแล้ว ตั้งแต่พัฒนาชุดตรวจขึ้นมาจึงมีแคมเปญ Isan zero-ov ที่ร่วมกับ สสส. เพราะเป้าหมายของการติดเชื้อเปลี่ยนไป เราได้โฟกัสเด็ก gen z ที่มีโอกาสเห็นคลิปต่างๆ เสพสื่อมากขึ้น”

รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม กล่าวอีกว่า ขณะนี้อาจจะนิยมปลาร้าสุกที่ขายเป็นขวดๆ แต่บางครั้งไปร้านส้มตำบางร้าน มีตัวปลาร้าลอยอยู่ในน้ำปลาร้า ถ้าเป็นเช่นนี้ เชื่อได้เลยว่ามีโอกาสติดเชื้อแน่ๆ ปลาส้ม ปลาจ่อม แจ่วบอง gen z มีโอกาสติดพยาธิใบไม้ตับมากขึ้น จึงมองว่าไม่แปลกและตัวเลขที่มี เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจริง ประชากรอีสานประมาณ 24 ล้านคน มีโอกาสติดเชื้อประมาณ 6 ล้านคน ถ้าเทียบกับตามตัวเลขที่เราตรวจอยู่ประมาณ 1 ใน 3 ของประชากร

ความน่ากลัวของเรื่องนี้ไม่ใช่พยาธิใบไม้ตับ แต่ความน่ากลัวอยู่ที่มะเร็งท่อน้ำดีภายใน 1 ปี คนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีประมาณ 10,000 คน พยาธิใบไม้ตับรักษาไม่ยาก กินยาถ่ายพยาธิตามที่แพทย์สั่งก็หายได้ แต่ถ้าไม่เลิกพฤติกรรมเดิมๆ กินแบบเดิมๆ ก็สามารถกลับไปเป็นอีกได้ การติดเชื้อซ้ำๆ จะไปเพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งท่อน้ำดีมากขึ้นด้วย

ชุดตรวจที่ มข. คิดค้นมีวิวัฒนาการมาแล้ว 15 ปี จึงมีชุดตรวจคล้ายๆ atk ที่ตรวจเหมือนโควิด ชุดตรวจนี้ผ่าน อย. มีมาตรฐานและอยากทำให้ประชาชนเข้าถึงง่าย สปสช. จึงรับให้เป็นสิทธิประโยชน์ ถ้าเช็คในแอปเป๋าตังค์ เช็คดูว่ามีสิทธิ์รับชุดตรวจหรือไม่ได้ปีละ 1 ครั้ง ต่อ 1 สิทธิตั้งแต่อายุ 15 ปีขึ้นไปตอบคำถามเสี่ยง 3 ข้อ ถ้าเสี่ยงข้อใดข้อหนึ่งก็มีสิทธิรับชุดตรวจตามร้านขายยาที่เข้าร่วมกับ สปสช.

ขณะที่นายวชิรพันธ์ วันทอง อายุ 39 ปี เจ้าของร้านแซ่บชัดเจน กล่าวว่า ขอให้ลูกค้ามั่นใจได้ ถ้ามารับประทานที่ร้านปลอดภัยแน่นอน เพราะที่ร้านใช้ปลาร้าต้ม 100% แหล่งที่มาของปลาร้าเชื่อถือได้ ตั้งแต่มีข่าวเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวลูกค้าที่ร้านไม่เคยลดลงมีแต่เพิ่มขึ้นตลอด ที่ร้านต้มปลาร้าจนเดือดอุณหภูมิ 200 องศาเคี่ยวจนเดือด ถ้ามารับประทานที่ร้านมั่นใจได้อย่างแน่นอน 

เดี๋ยวนี้คนชอบความสะดวกสบายซื้อปลาร้าขวดซึ่งก็ต้มสุกมาอยู่แล้วและร้านค้าส่วนใหญ่คนก็เอามาต้มก่อนอยู่แล้ว เพราะปลาร้าดิบจะมีกลิ่นคาวจะไม่หอมเหมือนปลาร้าต้มสุก อยากให้ผู้บริโภคเลือกรับประทานของที่ปลอดภัยอย่ากินสุกๆดิบๆ ควรทำให้สุกก่อนเสมอและเลือกร้านที่ไว้ใจได้เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค.