ทำไมต้องมี กกต.
ในทุกการเลือกตั้งของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งระดับชาติหรือการเลือกตั้งระดับท้องถิ่น เราจะได้ยินชื่อองค์กรหนึ่งเสมอ นั่นคือ "คณะกรรมการการเลือกตั้ง" หรือที่รู้จักกันในชื่อ "กกต." แต่หลายคนอาจยังไม่เข้าใจว่า กกต. คือใคร ทำหน้าที่อะไร และทำไมจึงมีความสำคัญต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
กกต. คือใคร?
กกต. คือ องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560 ประกอบด้วย กรรมการการเลือกตั้ง จำนวน 7 คน ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา มีหน้าที่จัดการเลือกตั้งอย่างเป็นกลาง โปร่งใส และซื่อสัตย์สุจริต โดยมีสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งทำหน้าที่เป็นหน่วยงานสนับสนุนการปฏิบัติงานของคณะกรรมการการเลือกตั้งและปฏิบัติหน้าที่อื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดหรือ กกต. มอบหมาย ซึ่งมีเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง เป็นผู้บังคับบัญชา
กกต. มีหน้าที่อะไร?
1. จัดหรือดำเนินงานให้มีการเลือกตั้งระดับชาติ ระดับท้องถิ่น และการออกเสียงประชามติ
นี่คือหน้าที่หลักที่ประชาชนคุ้นเคยมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ผู้บริหารท้องถิ่นหรือสมาชิกสภาท้องถิ่น รวมถึงการออกเสียงประชามติ กกต. ต้องดูแลให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างสุจริต เที่ยงธรรม และชอบด้วยกฎหมาย
2. ควบคุมดูแลพรรคการเมือง
กกต. ตรวจสอบการจัดตั้งพรรคการเมือง การบริหารงาน การระดมทุน และค่าใช้จ่ายในการหาเสียงของพรรคการเมืองต่างๆ ให้เป็นไปตามกฎหมายกำหนด
3. ตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครและการเลือกตั้ง
หากพบว่าผู้สมัครขาดคุณสมบัติหรือมีการทุจริต กกต. มีอำนาจสอบสวนและสั่งเพิกถอนสิทธิ์หรือสั่งระงับ ยับยั้ง แก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือยกเลิกการเลือกตั้ง หรือสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่
4. รณรงค์และสร้างความรู้ความเข้าใจให้แก่ประชาชน
เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข กกต. ทำหน้าที่รณรงค์และเผยแพร่ความรู้เรื่องสิทธิ หน้าที่ และความสำคัญของการเลือกตั้ง รวมถึงจัดกิจกรรมประชาธิปไตยในโรงเรียนและชุมชน
5. สอบสวนข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการเลือกตั้ง
หากมีการร้องเรียนเกี่ยวกับการทุจริตการเลือกตั้ง หรือความไม่โปร่งใส กกต. มีอำนาจในการสอบสวน ไต่สวน และดำเนินการตามกฎหมาย
ประชาชนมีความเกี่ยวข้องอย่างไร?
แม้ กกต. จะเป็นองค์กรอิสระ แต่ประชาชน คือ หัวใจของการเลือกตั้ง เพราะอำนาจของ กกต. จะสมบูรณ์ได้ก็ต่อเมื่อประชาชนมีความรู้ เข้าใจสิทธิของตนเอง ใช้สิทธิ์เลือกตั้งอย่างมีวิจารณญาณ และเข้ามามีส่วนร่วมทางการเมือง
โดยสรุปแล้ว
กกต. มีไว้เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นธรรม เพื่อให้คนดีเข้าสู่ตำแหน่ง และเพื่อให้เสียงของประชาชนมีความหมายอย่างแท้จริง หากไม่มี กกต. การเลือกตั้งก็อาจไร้ความชอบธรรม ขาดความโปร่งใส และไม่เป็นที่ยอมรับ ในฐานะพลเมืองชาวไทย เราควรรู้จัก กกต. ไม่ใช่แค่ในวันเลือกตั้ง แต่ควรติดตาม ตรวจสอบ และมีส่วนร่วมในการสร้างสังคมประชาธิปไตยให้มั่นคงอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน