การสร้างการรับรู้เรื่องความปลอดภัยบนท้องถนนเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่ สสส. ให้ความสำคัญมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เข้าไปมีส่วนร่วม และผนึกกำลังภาคีเครือข่าย ลดปัจจัยเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุ อาทิ ขับขี่ปลอดภัยในช่วงเทศกาล สร้างการรับรู้เรื่องความสำคัญของการสวมหมวกกันน็อก ล่าสุดได้สร้างความร่วมมือครั้งใหม่ให้กลุ่มไรเดอร์ จนถึงผู้ขับขี่จักรยานยนต์รับจ้าง ก้าวสู่วิถีใหม่เพื่อการขับขี่ปลอดภัย หวังลดอุบัติเหตุบนท้องถนน สร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้ไรเดอร์และวินมอเตอร์ไซค์ เป็นแบบอย่างของการสร้างความปลอดภัยบนท้องถนน
เข้าใจปัญหาเพื่อค้นหาทางออก
ที่ผ่านมา กลุ่มไรเดอร์ หรือผู้ขับขี่จักรยานยนต์รับส่งอาหาร และกลุ่มผู้ขับขี่จักรยานยนต์รับจ้าง เป็นกลุ่มอาชีพเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนนค่อนข้างมาก ข้อมูลการสำรวจจากกลุ่มไรเดอร์จำนวน 465 คน พบว่ามีไรเดอร์ถึง 228 คน เคยได้รับอุบัติเหตุบนท้องถนนจากการขับขี่รถจักรยานยนต์ คิดเป็นร้อยละ 49 และในจำนวนนั้นยังมีไรเดอร์ถึง 54 ราย เกิดอุบัติเหตุถึง 2 ครั้ง ทั้งนี้ปัจจัยที่นำไปสู่อุบัติเหตุยังมาจากหลายปัจจัย ตั้งแต่ความเร็วในการขับขี่ จากการต้องทำเวลาจากการรับจ้างงาน จนถึงพฤติกรรมอื่นที่อาจนำไปสู่ความไม่ปลอดภัย อาทิ บรรทุกเกิน ขับย้อนศร ขับฝ่าไฟแดง ไปจนถึงการดูโทรศัพท์ขณะขับขี่ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องต่ออุบัติเหตุสูงถึงร้อยละ 86.5
ความสามารถลดอุบัติเหตุบนท้องถนนที่เกิดจากผู้ขับขี่ ทั้งจากกลุ่ม กลุ่มไรเดอร์ และกลุ่มผู้ขับขี่จักรยานยนต์รับจ้าง จึงหมายถึงสร้างความปลอดภัยบทใหม่บนท้องถนนได้เช่นกัน เหตุนี้จึงได้เกิดเป็นความร่วมมือกันครั้งใหม่ของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อก้าวสู่มิติใหม่ สร้างความปลอดภัยบนท้องถนนร่วมกัน ผ่าน “ความร่วมมือเพื่อสร้างการขับขี่ที่ปลอดภัยในกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์” ทั้งนี้ในวันแถลงข่าว ในครั้งนี้ได้รับเกียรติจากรองปลัดกรุงเทพมหานคร “ณรงค์ เรืองศรี” เป็นประธาน พร้อมแสดงความมุ่งมั่นของกรุงเทพมหานครในการมีส่วนร่วมอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเป็นการเสริมสร้าง และลดปัจจัยที่นำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุของผู้ขับขี่ด้วย
รองปลัดกรุงเทพมหานครกล่าวว่า ความร่วมมือของทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม รวมถึงแพลตฟอร์มต่างๆ แบบบูรณาการถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี ยกระดับการทำงานไปสู่กลไกการขับเคลื่อนที่มีอนุกรรมการด้านการจัดการความปลอดภัย ภายใต้การทำงานของ ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนนกรุงเทพมหานคร หรือ ศปถ.กทม. มีส่วนอย่างมากที่ช่วยขับเคลื่อนความปลอดภัยในการประกอบอาชีพด้านนี้ได้ ทั้งนี้ในแง่ของการดำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรมจะมีระบบข้อมูลที่สามารถสะท้อนความเสี่ยงอุบัติเหตุ ตลอดจนจัดให้มีการเรียนรู้เรื่องทักษะขับขี่ปลอดภัย และขยายต่อไปยังการสื่อสารสาธารณะเรื่องการขับขี่ปลอดภัย รวมถึงสร้างวัฒนธรรมการขับขี่ปลอดภัยในกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์ด้วย
สสส. หนุนไรเดอร์ขับขี่ปลอดภัย สู่โมเดลเพื่อสังคม
“ความร่วมมือเพื่อสร้างการขับขี่ที่ปลอดภัยในกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์” ในครั้งนี้ นับเป็นความร่วมมือครั้งสำคัญเพื่อเดินสู่ก้าวใหม่ของการสร้างความปลอดภัยบนท้องถนนผ่านผู้ขับขี่จักรยานยนต์อีกครั้งหนึ่ง โดยครั้งนี้เป็นการผนึกกำลังกันของทั้งศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน (ศวปถ.) มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย (มนป.) ร่วมกับโรงเรียนทักษะพิพัฒน์ บริษัท โดยเอสซีจี สกิลส์ ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนนกรุงเทพมหานคร (ศปถ.กทม.) บริษัท กลางคุ้มครองคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ จำกัด และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เพื่อขยายผลเชิงนโยบายสู่การเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรมในอนาคต
คุณรุ่งอรุณ ลิ้มฬหะภัณ รักษาการผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสังคม สสส. กล่าวว่าที่ผ่านมา สสส. ตระหนักถึงการสื่อสารเชิงสาธารณะเรื่องการสร้างความปลอดภัยบนท้องถนนอย่างมาก และได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องร่วมกับภาคีเครือข่ายในหลายต่อหลายโครงการ โดยการรณรงค์เรื่องการขับขี่ปลอดภัยด้านการใช้รถใช้ถนนในกลุ่มผู้ใช้รถจักรยานยนต์นั้น สสส. ได้สร้างทั้งการตระหนักรู้ และดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมในหลายด้าน ส่วนหนึ่งคือการทำโครงการหมวกกันน็อกสำหรับผู้ขับขี่ รวมถึงหมวกกันน็อกสำหรับเด็ก อาทิ โครงการหมวกนิรภัย เด็กยิ้มได้ หัวปลอดภัย” เป็นต้น
“ด้วยความที่ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ในกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์นั้นเป็นกลุ่มใหญ่ และจากการเก็บข้อมูลก็ได้พบว่าเป็นกลุ่มที่ได้รับอุบัติเหตุบนท้องถนนบ่อยครั้ง จากปัจจัยต่างๆ ทั้งที่เกิดจากตัวผู้ขับขี่เอง หรือแม้แต่ปัจจัยแวดล้อมที่นำไปสู่ความเสี่ยง หากเราสามารถสร้างความตระหนักรู้ด้านการขับขี่ปลอดภัยให้เกิดขึ้นได้กับผู้ขับขี่กลุ่มนี้ ก็จะเกิดเป็นผลดีในภาพรวมได้ ไม่เพียงลดความเสี่ยงในอุบัติเหตุที่จะเกิดกับผู้ใช้รถใช้ถนนทุกคน แต่การเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากการตระหนักรู้ของกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์จนสามารถลดอุบัติเหตุได้จริง ก็จะกลายเป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ผู้ขับขี่กลุ่มอื่นๆ ในสังคมได้ด้วยเช่นกัน
ทั้งนี้ในวันแถลงข่าวการสร้าง “ความร่วมมือเพื่อสร้างการขับขี่ที่ปลอดภัยในกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์” เมื่อวันที่ 18 มกราคม 2566 ที่ผ่านมา ณ ศูนย์การเรียนรู้สุขภาวะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ยังได้มีการเสวนาการสร้างความร่วมมือเพื่อสร้างการขับขี่ที่ปลอดภัยในกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์ เพื่อร่วมกันค้นหาปัจจัยที่นำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุในกลุ่มผู้ขับขี่ ก่อนค้นหาแนวทางเบื้องต้นสำหรับต่อยอดให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในอนาคต โดยมี นพ.ธนะพงศ์ จินดาวงษ์ ผู้จัดการศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน นำเสนอภาพรวมและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิ อาทิ คุณธนันท์ชัย เมฆประเสริฐวนิช ผู้อำนวยการกองนโยบายและแผนงาน สำนักการจราจรและขนส่ง กรุงเทพมหานคร คุณชลัช วงศ์สงวน ผู้ทรงคุณวุฒิและที่ปรึกษาด้านความปลอดภัย บริษัท เอสซีจี สกิลส์ ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด คุณประสิทธิ์ คำเกิด รองกรรมการผู้จัดการบริษัท กลางคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ จำกัด และคุณรุ่งอรุณ ลิ้มฬหะภัณ รักษาการผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสังคม สสส. พร้อมกันนั้นยังมีตัวแทนกลุ่มผู้ขับขี่จักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์ และภาคีเครือข่ายร่วมรับฟัง และหาทางออกร่วมกัน
นับจากนี้จึงต้องจับตามองว่าอนาคตอันใกล้นี้ผู้ใช้รถใช้ถนนจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงใดเกิดขึ้นบ้างอย่างเป็นรูปธรรม แต่ที่แน่ๆ การร่วมมือกันของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องผ่านโครงการ “ความร่วมมือเพื่อสร้างการขับขี่ที่ปลอดภัยในกลุ่มจักรยานยนต์รับจ้างและกลุ่มไรเดอร์” ในครั้งนี้ก็ช่วยยืนยันได้อย่างหนึ่งถึงความตั้งใจที่จะสร้างความตระหนักรู้และลงมือทำเพื่อสร้างความปลอดภัยให้เกิดขึ้นกับทุกคนบนท้องถนนมากขึ้น