ตราบาปตำรวจเลว 4 ปมโครงสร้าง-ระบบ

ข่าว

    ตราบาปตำรวจเลว 4 ปมโครงสร้าง-ระบบ

    ไทยรัฐฉบับพิมพ์

      22 ก.ย. 2564 05:07 น.

      “ร้องเรียนที่ไหน” เมื่อโดนรีดไถ พบเห็นพฤติกรรมคอร์รัปชัน

      หนึ่ง...ป.ป.ช. สายด่วน 1205 สอง...ป.ป.ท. (ศอตช.) สายด่วน 1206 สาม...สตง. โทรศัพท์ 0-2271-8000 สี่...สำนักนายกรัฐมนตรี สายด่วน 1111 ห้า...ศูนย์ดำรงธรรม สายด่วน 1567 (ก.มหาดไทย) หก...ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตประจำกระทรวง (ศปท.)

      เจ็ด...ร้องเรียนโดยตรงที่หน่วยงานนั้นๆ หรือหน่วยงานต้นสังกัด

      ข้อควรรู้เกี่ยวกับการไปร้องเรียน เริ่มจาก...หน่วยงานที่รับแจ้งปัญหาคอร์รัปชันมีหลายแห่ง แต่ตามกฎหมายแล้ว “ทุกคดีจากทุกหน่วยงานต้องส่งไปให้ ป.ป.ช. หรือ ป.ป.ท. ดำเนินการทางคดี” ขณะที่ สตง.มีอำนาจให้ลงโทษทางวินัยและการมีคำสั่งทางปกครอง แต่ไม่รวมคดีอาญา

      ถัดมา...การมีหลายหน่วยงานรับร้องเรียนถือเป็นเรื่องดี ทำให้คนสามารถเลือกไปยังที่ตนสะดวกและไว้วางใจ โดยหน่วยงานเหล่านั้นควรแจ้งให้ประชาชนรับรู้ด้วยว่า เมื่อรับเรื่องแล้วขั้นตอนดำเนินการต่อไปเป็นอย่างไร ใช้เวลาแค่ไหน ผู้ร้องเรียนจะติดตามเรื่องได้อย่างไร

      ประการที่สาม...การยื่นเรื่องต่อ สตง. หรือหน่วยงานอื่น อาจช่วยให้เรื่องบางประเภทคลี่คลายเร็วขึ้นหรือหยุดความเสียหายได้ ขณะที่การร้องเรียนโดยตรงที่หน่วยงานอาจมีการตัดตอนช่วยเหลือกัน

      ประการที่สี่...พบได้เสมอว่า ผู้เดือดร้อนหรือพบเห็นการคอร์รัปชัน “มักไปยื่นเรื่องกับทุกหน่วยงาน” ที่ตนเชื่อว่าเป็นประโยชน์ เหตุนี้ทำให้ข้อมูลและสถิติของคดีในภาพรวมคลาดเคลื่อน หน่วยงานต่างๆ ทำงานซ้ำซ้อน สิ้นเปลืองทรัพยากรและล่าช้า ขณะที่พยานหรือผู้ถูกสอบสวนก็เกิดภาระ เดือดร้อนรำคาญ

      ปัญหานี้ “รัฐ” ควรศึกษาว่าทำไมคนจึงยอมเสี่ยงภัย เสียเวลา เสียทั้งค่าเดินทางและค่าจัดทำเอกสาร เพื่อไปร้องเรียนยังที่ต่างๆ มากมาย แม้ไม่แน่ใจว่าหน่วยงานนั้นจะมีอำนาจหน้าที่หรือไม่

      อย่างเช่น รัฐสภา ผู้ตรวจการแผ่นดิน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน รวมถึงสำนักข่าวและองค์กร

      ภาคประชาชนที่ไม่มีอำนาจตามกฎหมายเลย ดร.มานะ นิมิตร มงคล เลขาธิการองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) 8/9/60 ที่มาเฟซบุ๊ก “มานะ นิมิตรมงคล” รีโพสต์อีกครั้งไม่นานมานี้

      ฉายภาพซ้ำไปที่ปัญหา “คนมีสี”...ประเวศ วะสี ราษฎรอาวุโส สะท้อนมุมมอง แก้ปัญหาตำรวจเชิงระบบ ต้องย้ำว่า สังคมไทยติดกับดักวิธีคิด ที่คิดว่าดีชั่วเป็นกรรมส่วนบุคคล ขาดความเข้าใจว่าโครงสร้างกำหนดพฤติกรรมของบุคคลและองค์กร

      พฤติกรรมของทหาร ตำรวจ แพทย์ ครู พระ ไม่เหมือนกันเพราะอยู่ในระบบที่ต่างกัน

      เมื่อมีปัญหาเกี่ยวกับ “ตำรวจ” สังคมก็มักคิดทันทีว่า “ตำรวจเลว” โดยไม่ใส่ใจระบบและโครงสร้าง ในโครงสร้างรวมศูนย์อำนาจ ตำรวจก็ตกอยู่ใต้ความบีบคั้น ต้องทำงานหนัก เงินเดือนน้อย ถูกชาวบ้านเกลียดชัง ตำรวจจึงเป็นข้าราชการที่ฆ่าตัวตายมากที่สุด

      แต่...ในระบบความยุติธรรมชุมชน ที่ครั้งหนึ่งกระทรวงยุติธรรมได้ทดลองทำ ชาวบ้านได้รับความเป็นธรรมมากขึ้นและรักตำรวจ ฉะนั้นจึงมีระบบที่ทั้งชาวบ้านและตำรวจมีความชื่นชมต่อกัน เป็นสถานการณ์ ...“win-win” หรือ...“บวกๆ” ฉะนั้นควรคิดแก้ปัญหาตำรวจเชิงระบบ

      โครงสร้างและระบบที่ทำให้เกิดปัญหาตำรวจ ด้วยว่า...ระบบตำรวจเป็นโครงสร้างอำนาจรวมศูนย์...ภาระหนักเกินไป...เงินเดือนน้อย...ระบบความปลอดภัย และระบบยุติธรรม เป็นระบบแยกส่วนขาดบูรณภาพ

      โครงสร้างและระบบทั้งสี่เรื่อง คือ ต้นตอของปัญหาตำรวจที่ควรทำความเข้าใจ ซึ่งขยายความได้ว่า...โครงสร้างอำนาจรวมศูนย์ เป็นส่วนหนึ่งของระบบรัฐราชการที่รวมศูนย์อำนาจ อันเป็นปัญหาใหญ่ของประเทศ วิกฤติโควิดมาเผยให้เห็นว่าระบบรวมศูนย์อำนาจไม่มีสมรรถนะในการเผชิญปัญหาที่ยากและซับซ้อน

      หลักการที่สำคัญอย่างหนึ่ง คือ อำนาจเข้มข้นที่ไหน คอร์รัปชันเบ่งบานที่นั่น ถ้าระบบตำรวจยังรวมศูนย์อำนาจจะแก้ปัญหาคอร์รัปชันไม่ได้ และในเมื่อระบบตำรวจต้องขึ้นกับนักการเมือง และนักการเมืองคอร์รัปชัน ตำรวจก็ไม่กล้าเอาเรื่อง ตำรวจต้องสามารถจับนายกรัฐมนตรีได้ ถ้านายกรัฐมนตรีทำผิด

      เพราะฉะนั้น ระบบตำรวจต้องอิสระ และกระจายอำนาจไปสู่ชุมชนท้องถิ่น

      เงื่อนต่อมา...ตำรวจรับภาระหนักเกิน ขอให้ไปดูที่สถานีตำรวจยามค่ำคืน ภาระหนักยิ่งกว่าแพทย์อยู่เวร ปัญหาทุกชนิดมาลงที่ตำรวจหมด รวมทั้งภาระอื่นๆ เช่น ควบคุมการจราจร ตรวจคนเข้าเมือง ฯลฯ

      “ต้องแก้ไขโดยลดภาระตำรวจ อะไรที่คนอื่นทำได้ก็ให้คนอื่นทำ การปรับปรุงระบบความปลอดภัยและระบบความยุติธรรม จะลดภาระตำรวจลงอย่างมหาศาล”

      เงื่อนที่สาม...เงินเดือนที่ต่ำเกิน ในประเทศญี่ปุ่นเงินเดือนของตำรวจและครูจะสูงกว่าบุคลากรอื่น เพราะต้องพิถีพิถันในการเลือก การมีตำรวจที่มีอำนาจและถืออาวุธ แต่เงินเดือนต่ำเป็นอันตราย

      เงื่อนสุดท้าย...ระบบความปลอดภัยและระบบความยุติธรรมแบบแยกส่วน เป็นภาระแก่ตำรวจมากเกิน ระบบความปลอดภัยไม่ควรเป็นเรื่องของตำรวจเท่านั้น แต่เป็นเรื่องของคนทั้งหมด ต้องมีระบบความปลอดภัยชุมชน ตำบล อำเภอ จังหวัด...ที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมกัน

      “ระบบความยุติธรรมไม่ใช่ว่ามีอะไรๆ ก็ต้องถึงตำรวจ ชุมชนควรมีระบบความยุติธรรมชุมชนที่สามารถป้องกันและแก้ปัญหากันได้เอง ก็จะมีเรื่องถึงมือตำรวจน้อยมาก”

      สำหรับการแก้ปัญหา ระบบตำรวจเป็นอิสระและกระจายอำนาจ ควรกระจายอำนาจไปสู่ชุมชนท้องถิ่น และองค์กรต่างๆ “ยามชุมชน”...ก็คือตำรวจชุมชน กินเงินเดือนของชุมชน รับผิดชอบต่อชุมชน ชุมชนทุกชนิดสามารถมียามหรือตำรวจของตนเอง ซึ่งจะมีความปลอดภัยมากกว่าคอยพึ่งตำรวจที่ขึ้นกับส่วนกลาง

      “ตำรวจท้องถิ่น” เช่นเดียวกัน ตำรวจตำบล ตำรวจอำเภอ ตำรวจจังหวัด ก็กินเงินเดือนและรับผิดชอบต่อท้องถิ่น เงินเดือนของตำรวจชุมชน...ท้องถิ่น ควรจะสูงกว่าอัตราปัจจุบันให้มากๆ และมากที่สุดที่ชุมชนท้องถิ่นจะจ่ายให้ได้ “ตำรวจ”...จะไม่ต้องกังวลหาเลี้ยงตัว...ครอบครัวด้วยวิธีอื่น

      “ตำรวจส่วนกลาง” ปรับตัวทำบทบาททางนโยบาย วิชาการ และในเรื่องที่ยากเกินกำลังของท้องถิ่น “ระบบตำรวจ” ควรเป็นอิสระ ไม่เป็นเครื่องมือทางการเมือง โดยมีคณะกรรมการอิสระที่มีคุณภาพและคุณธรรมสูง อำนวยการ...หัวใจสำคัญก็คือ “ลดภาระหนักของตำรวจ เพิ่มเงินเดือนตำรวจให้สูง ระบบความปลอดภัย และระบบความยุติธรรมที่บูรณาการ”

      ระบบ “ความยุติธรรม” ควรมีการ “ปฏิรูป” ถ้าระบบความยุติธรรมมีความถูกต้อง บทบาทของตำรวจก็จะมีความถูกต้อง

      ประเวศ วะสี ทิ้งท้ายว่า ถ้าทำครบทั้งสี่เรื่องข้างต้นนี้ “ประชาชน” จะร่มเย็นเป็นสุขและถนอมรักตำรวจ “ตำรวจ”...จะถนอมรักประชาชน เป็นสถาบันอันทรงเกียรติ และไม่มีตำรวจฆ่าตัวตายอีกต่อไป

      “สังคมไทย” ควรออกจากกับดักวิธีคิดที่คิดว่าดีชั่วเป็นกรรมส่วนบุคคล หันมาสร้างสมรรถนะในการคิดเชิงระบบ การจัดการ...“กระทรวงการอุดมศึกษาฯ” ควรมีบทบาทนำในการสร้างสังคมอุดมปัญญา ระบบนโยบายเป็นปัญญาสูงสุดของชาติ ถ้าเข้าใจ ขับเคลื่อนนโยบายที่สำคัญๆ “ประเทศไทย”...ก็จะทำสำเร็จทุกอย่าง.

      อ่านเพิ่มเติม...

      แท็กที่เกี่ยวข้อง

      รีดไถคอร์รัปชันตำรวจตำรวจเลวความยุติธรรมปฏิรูปปฏิรูปตำรวจสกู๊ปหน้า 1

      คุณอาจสนใจข่าวนี้

      thairath-logo

      ApplicationMy Thairath

      ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
      Trendvg3 logo
      Sonp logo
      inet logo
      วันศุกร์ที่ 15 ตุลาคม 2564 เวลา 22:36 น.
      ติดต่อโฆษณาร่วมงานกับเราติดต่อเรา
      เกี่ยวกับไทยรัฐมูลนิธิไทยรัฐศูนย์ข้อมูลไทยรัฐบริการข่าวไทยรัฐ - App & SMSFAQศูนย์ช่วยเหลือนโยบายความเป็นส่วนตัวเงื่อนไขข้อตกลงการใช้บริการไทยรัฐโลจิสติคส์