สถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 จับมือกับคณะพุทธศาสตร์ มจร. โดยการสนับสนุนของมูลนิธิวีระภุชงค์ ทำวิจัยเรื่อง “อิทธิพลความเชื่อเรื่องพญานาคที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนาในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง 5 แผ่นดิน” ที่มีต่อวิถีชีวิต วัฒนธรรมและประเพณี พร้อมผลักดันเป็นมรดกโลก
เมื่อตอนสายวันที่ 2 มีนาคม 2563 สถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 และ คณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย(มจร.) โดยการสนับสนุนของมูลนิธิวีระภุชงค์ ได้จัดแถลงข่าวและพิธีลงนามสัญญา กับ คณะพุทธศาสตร์ มจร. ในการทำวิจัยเรื่อง “อิทธิพลความเชื่อเรื่องพญานาคที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนาในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง 5 แผ่นดิน” ที่ห้องประชุม บริษัท ไทยนครพัฒนา จำกัด อ.เมืองนนทบุรี มีนายวินัย วีระภุชงค์ ประธานมูลนิธิวีระภุชงค์ เป็นประธานในพิธี ผู้เข้าร่วมพิธี ได้แก่ พระเมธีวรญาณ(เจ้าคุณสายเพชร) ประธานโครงการวิจัย ดร.สุภชัย วีระภุชงค์ เลขาธิการสถาบันโพธิคลาวิชชาลัย 980 นายชัช ชลวร ประธานชมรมโพธิคยา 980 น.ส.ทิพย์วรรณ วีระภุชงค์ กรรมการมูลนิธิวีระภุชงค์ และ รศ.ดร.ณัทธีร์ ศรีดี รองคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะพุทธศาสตร์ มจร.
ดร.สุภชัย วีระภุชงค์ กล่าวว่า สถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 จัดตั้งขึ้น 12 ปีแล้ว ที่วัดไทยพุทธคยา รัฐพิหารประเทศอินเดีย โดยคณะผู้ร่วมอุปสมบทถวายเป็นพระราชกุศลแด่ พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ในวโรกาสทรงเจริญพระชนมายุ 80 พรรษา เพื่อร่วมสืบทอดพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งน้อมนำแนวคิด “พุทธพลิกสุวรรณภูมิ” จากสมเด็จพระสังฆราชและพระผู้ใหญ่ในแผ่นดินลุ่มแม่น้ำโขง 5 ประเทศ ได้แก่ ไทย, สปป.ลาว, กัมพูชา, เวียดนาม และเมียนมา มาจัดโครงการ ”ธรรมยาตรา 5 แผ่นดิน ลุ่มน้ำโขง” สานต่อธุดงค์ธรรมยาตราแผ่นดินลุ่มแม่น้ำโขงที่ไม่ได้จัดมานานนับ 1 พันปี ต่อจากสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช จัดครั้งที่ 1 เร่ิมจากทางภาคเหนือของไทยไปยังอีก 4 ประเทศ และจัดครั้งที่ 2 เมื่อปีที่แล้ว เริ่มที่วัดพระธาตุผาเงา อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ข้ามไปประเทศเมียนมา ผ่านเวียดนาม สปป.ลาว กลับเข้าไทยทางด้านอีสานใต้ ผ่าน จ.อุดรธานี และไปปิดที่ จ.เสียมราฐ ประเทศกัมพูชา
“การจัดธรรมยาตรา 5 แผ่นดิน ลุ่มน้ำโขง ได้รับการสนับสนุนจากสมเด็จพระสังฆราชและผู้นำประเทศทั้ง 5 ประเทศ ทั้ง 2 ครั้ง ได้นำหน่อพระศรีมหาโพธิ์จากประเทศอินเดีย มาปลูกในแผ่นดินลุ่มน้ำโขง 5 ประเทศ ครั้งแรก 18 ต้น ครั้งที่สอง 14 ต้น รวม 32 ต้น พร้อมปักธงฉัพพรรณรังสีบนแผ่นดินลุ่มแม่น้ำโขงอีกครั้ง ต่อเนื่องมาจาก 2,200-2,300 ปี โดยเฉพาะการจัดครั้งที่สอง ผ่านเส้นทางที่มีความเชื่อและศรัทธาพญานาค ซึ่งมีความผูกพันกับพระพุทธศาสนา จึงได้มีแนวคิดร่วมกันจัดทำประวัติตำนานของพญานาคในพระพุทธศาสนา ตามศรัทธาความเชื่อของชาวพุทธ 5 แผ่นดินลุ่มน้ำโขงที่มีพ่อองค์เดียวกันคือพระพุทธเจ้า และแม่คนเดียวกันคือแม่น้ำโขง จึงเป็นที่มาของโครงการน้ี” นายสุภชัยกล่าว
พระเมธีวรญาณ(เจ้าคุณสายเพชร) ประธานโครงการวิจัยฯ กล่าวว่า ได้มีการหารือกับกรรมการสถาบันโพธิคยาวิชชาลัย และกรรมการจัดธรรมยาตรา 5 แผ่นดิน มองเห็นว่ามีการเผยแพร่เกี่ยวกับพญานาคในลุ่มแม่น้ำโขง และมีการทำสารคดีความเชื่อว่าพญานาคค่อนข้างมีอิทธิพลต่อสังคมไทย หากมองในสมัยพุทธกาลพญานาคจะคอยปกปักรักษาพระพุทธศาสนามาตลอด แม้พระโพธิสัตว์ยังเสวยพระชาติหนึ่งเป็นพญานาค และยังมีเรื่องราวของพญานาคเฝ้าฐานที่ประทับของพระพุทธเจ้าทั้ง 4 ฐาน จนมาถึงยุคต่างๆ การสร้างพระธาตุรวมทั้งในประเทศไทย มีความเชื่อว่ามีพญานาคคอยปกปักรักษา เป็นมุมมองความเชื่อในหลายมิติ ส่งผลคุณูปการและอิทธิพลต่อวิถีชีวิต วัฒนธรรมและประเพณี จากความเชื่อและความศรัทธาที่มีต่อๆ กันมา จึงเห็นควรวิจัยให้ถ่องแท้และเกิดประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา รวมถึงวิถีชีวิตคนในลุ่มน้ำโขง
ด้านนายชัช ชลวร ประธานชมรมโพธิคยา 980 ซึ่งเป็นคณะทำงานของสถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 กล่าวว่า ชมรมฯ มีความตั้งใจส่งเสริมพระพุทธศาสนา ที่สืบทอดมายาวนานกว่า 2,500 ปี โดยเฉพาะในดินแดนลุ่มน้ำโขง 5 ประเทศที่ต้องสืบทอดต่อไป ตนเองเป็นศิษย์เก่าลูกนาคาวัดบวรนิเวศ ไม่คาดคิดว่าวันนี้จะได้มีส่วนร่วมสนับสนุนการทำวิจัยเรื่องพญานาค ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานเพื่อสืบสานให้คนรุ่นหลังได้ทราบ และขอขอบคุณทุกฝ่ายที่ร่วมสนับสนุน
ส่วน น.ส.ทิพย์วรรณ วีระภุชงค์ กรรมการมูลนิธิวีระภุชงค์ กล่าวว่า มูลนิธิฯให้การสนับสนุนสถาบันโพธิคยาวิชชาลัย 980 เกี่ยวกับพระพุทธศาสนามา 12 ปีแล้ว โดยเฉพาะอย่างย่ิงชื่อ “วีระ” แปลว่า ความกล้าหาญที่ดีงาม และ “ภุชงค์” แปลว่า พญานาค รวมแปลว่า พญานาคที่มีความกล้าหาญที่ดีงาม จึงเป็นพลังในการสนับสนุนพระพุทธศาสนา
ส่วน รศ.ดร.ณัทธีร์ ศรีดี รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ คณะพุทธศาสตร์ มจร. กล่าวถึงการทำวิจัยว่า ได้เตรียมการวางแนวทางวิจัยมา 3 เดือนแล้ว วางแผนงานวิจัยเร่ิมจากอิทธิพลความเชื่อ และตำนานของแต่ละประเทศในลุ่มน้ำโขง 5 ประเทศ จะมี 5 งานวิจัยบทเรียน จากนั้นนำมาถอดแบบความรู้ออกมาป็น 1 งานวิจัย และสรุปอีก 1 งานวิจัย “เราต้องศึกษาตำนาน และอิทธิพลความเชื่อ นำไปสู่วิธีแนวปฏิบัติว่าปฏิบัติแล้วเกิดผลดีอย่างไร กำหนดเวลาวิจัย 6-8 เดือน ใช้คนทำวิจัย 18 คน และพระกับผู้เชี่ยวชาญผู้ตรวจสอบอีก 5 คน แต่มาคิดแล้วเห็นว่า งานที่วิจัยเรื่องพญานาคที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ไม่อยากให้อยู่แค่ 5 ประเทศ มองว่าจะมีแนวทางขับเคลื่อนให้พญานาคเป็นมรดกโลกได้อย่างไร เราก็จะทำเต็มที่” รศ.ดร.ณัทธีร์ กล่าว