“จอกบ่วาย” หรือ ต้นหยาดน้ำค้าง มีลักษณะทางพฤกษศาสตร์เป็นพืชล้มลุกอายุหลายปี ขนาดเล็ก ใบเป็นใบเดี่ยวรูปช้อน ออกเรียงสลับ สีเขียวอ่อน มีขนละเอียดทั่ว ใบเรียงช้อนกันแน่นแบบกลีบกุหลาบสีแดงอมส้มสวยงามน่าชมยิ่ง โคนใบเรียวคอด ปลายป้าน ท้องใบงอนขึ้นเล็กน้อย ขอบใบผิวใบมีขนใสๆ ปลายขนเป็นตุ้มเหมือนกับหัวเข็มหมุด มีน้ำเมือกเหนียว หากแมลงเล็กๆบินไปเกาะหรือโดนเข้าจะติดเมือกทันที และไม่มีโอกาสหลุดได้อย่างแน่นอน จากนั้น “จอกบ่วาย” หรือหยาดน้ำค้าง จะส่งสารน้ำย่อยไปสลายตัวแมลง เอาส่วนที่ต้องการเลี้ยงลำต้นตามระบบนิเวศที่ธรรมชาติสร้างให้
ดอกเป็นสีขาว ออกเป็นช่อเดี่ยวๆยาว 10-20 ซม. ที่ปลายยอดหรือส่วนกลางของใบ ปลายของช่อที่ยังอ่อนอยู่จะม้วนหรือคดงอแล้วจะค่อยๆ เหยียดตรงขึ้นพร้อมกับมีดอกเล็กๆตามก้านช่อด้านนอก กลีบของดอกเกสรตัวผู้และรังไข่มีอย่างละ 5 กลีบ หรือ 5 อัน หลอดท่อรังไข่ขดขยุกขยิก “ผล” เป็นรูปทรงกลม มีขนาดเล็กมาก ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด ถิ่นที่เกิดตามทุ่งหญ้าโล่ง เป็นดินปนทรายชื้นๆทั่วไป พบมากที่สุดตามริมห้วยริมลำธารทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชาวบ้านนิยมใช้เสียมแซะขึ้นมาตัดแบ่งเป็นดอกๆ ขาย มีดินติดมาด้วย มีมากที่สุดในช่วงฤดูหนาวหลังเกี่ยวข้าวแล้วทุกๆปี หากวางอยู่กลางแดดสีของใบและขนจะเป็นสีแดงเข้มน่าชมมาก
สรรพคุณทั่วไป ทั้งต้นสด “จอกบ่วาย” หรือ หยาดนํ้าค้าง มีรสขม ต้มนํ้าจนเดือดดื่มเป็นยาแก้บิด ต่อมนํ้าเหลืองอักเสบ แก้ไข้มาลาเรียดีมาก การใช้ภายนอกทั้งต้นสดตำหรือขยี้ให้แหลกทานวดแก้โรคผิวหนังได้ ตำรายาพื้นบ้านภาคอีสานเอาทั้งต้นของ “จอกบ่วาย” หรือ “หยาดนํ้าค้าง” ตากแห้งนำไปห่อด้วยผ้าขาวบางดองกับเหล้าโรง 28 หรือ 40 ดีกรี ดื่มครั้งละ 1 แก้วเป๊กต่อวัน แก้โรคท้องมานได้ ที่สำคัญและนิยมใช้กันอย่างแพร่หลายในยุคสมัยก่อนคือ ทั้งต้นสดของ “จอกบ่วาย” หรือหยาดนํ้าค้าง ตำพอละเอียดหรือขยี้ทาแก้กลากเกลื้อนเด็ดขาดนัก
...
มีต้นวางขาย ในระยะนี้ที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ หลายแผงหลายเจ้า ราคาแต่ละแห่งไม่เท่ากัน ต้องเดินสอบถามก่อนตัดสินใจซื้อครับ.
“นายเกษตร”