เผยเงื่อนไข 5 ข้อสหรัฐฯ แบนน้ำปลาไทย 4 ยี่ห้อ ตั้งเกณฑ์มาตรฐานตั้งแต่ต้มปลา ขนส่งปลา ความยาวของปลาหลังควักไส้ เผยหลังปี 58 มูลค่าส่งออกไทยฮวบ เจอฮ่องกงแซง
สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครนิวยอร์ก สรุปสถานการณ์น้ำปลาไทยในสหรัฐอเมริกาไว้ก่อนหน้านี้ว่า น้ำปลาไทยเริ่มถูกกักกัน และห้ามนำเข้าไปสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 2557 หลังจากที่เจ้าหน้าที่สำนักงานอาหารและยาสหรัฐฯ หรือเอฟดีเอ มาตรวจโรงงานน้ำปลาของบริษัทหนึ่งในไทย และพบว่าอาจก่อให้เกิด Histamine และสารพิษจากเชื้อแบคทีเรีย Clostridium Butolinum ที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค และไม่ได้มาตรฐานภายใต้กฎระเบียบตามมาตรการควบคุม ติดตาม และตรวจสอบ หรือ HACCP จึงได้ให้โรงงานดังกล่าวดำเนินการควบคุมมาตรฐาน 5 ข้อดังนี้
1. อุณหภูมิการขนส่งปลาจากท่าเรือไปยังโรงงานไม่ต่ำกว่า 4.4 องศาเซลเซียส
2. มาตรฐานของปลาที่รับมาจากท่าเรือ เช่น วัดค่าสาร Histamine ในปลาตั้งแต่ที่ท่าเรือ
3. ตรวจสอบสภาพปลาว่าเน่าเสียหรือไม่ รวมถึงการดำเนินการตรวจสอบโดยสายตา และการดมตั้งแต่ได้รับปลามาจากท่าเรือ
4. ระยะเวลาการผลิตน้ำปลาในขั้นตอนที่ใช้อุณหภูมิสูงกว่า 2 องศาเซลเซียส ไม่ให้เกิน 2 ชั่วโมง และควบคุมค่า Aw (Water Activity) ให้ต่ำกว่า 0.85 หรือ WPS (Water Phase Salt) ให้สูงกว่า 20% หรือให้เก็บปลาไว้ในอุณหภูมิต่ำกว่า 3.3 องศาเซลเซียส หรือให้ความร้อนที่อุณหภูมิสูงกว่า 55 องศาเซลเซียส เพื่อควบคุมการเจริญเติบโตของสารพิษ จากเชื้อแบคทีเรีย Clostridium Butolinum และสาร Histamine
5. ควบคุมการเกิดสารพิษจากเชื้อแบคทีเรีย Clostridium Butolinum โดยการต้มปลา 10 นาที ก่อนนำไปหมักหรือต้มน้ำปลาที่ได้จากการหมักแล้วเป็นเวลา 10 นาที ทั้งนี้ ปลาที่นำไปหมักโดยไม่ได้ควักเครื่องในออกก่อนต้องมีความยาวไม่เกิน 5 นิ้ว
ในเวลาต่อมา เอฟดีเอได้เตือนโรงงานดังกล่าว และยังไม่ได้ข้อมูลการแก้ไขกระบวนการผลิต จึงจัดให้อยู่ในบัญชี Import Alert และกักกันสินค้านำเข้าโดยไม่ต้องมีการตรวจสอบ อย่างไรก็ตามสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ได้สอบถามโรงงานดังกล่าว และได้รับคำชี้แจงว่าได้ปรับปรุงตามที่เอฟดีเอแจ้งแล้ว แต่ยังถูกอยู่ในบัญชีกักกัน ขณะเดียวกันกรมประมง ได้ส่งเอกสารชี้แจงให้เอฟดีเอแล้ว แต่เอฟดีเอพิจารณาว่างานวิจัยที่กรมประมงเสนอมานั้น เก็บตัวอย่างไม่เพียงพอ
4 ปีผ่านมา จนล่าสุด 3 พ.ค.2561 เอฟดีเอ จัดให้แบรนด์น้ำปลาไทยอีกยี่ห้อหนึ่งอยู่ในบัญชีกักกัน รวมมีน้ำปลาไทย 4 บริษัทที่ถูกกักกัน ห้ามนำเข้าสหรัฐฯ แล้ว
ในรายงานยังบอกว่า ในช่วงปี 2555-2557 น้ำปลาไทยมีส่วนแบ่งนำเข้าสหรัฐฯ เป็นอันดับ 1 อยู่ที่ 70-80% แต่ปัจจุบันเหลือ 30-40% รองจากฮ่องกง โดยมีเวียดนามเป็นอันดับ 3 โดยปี 2557 สหรัฐฯ นำเข้าจากไทย 21.29 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 681 ล้านบาท ปี 2560 ล่าสุดเหลือ 12.09 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 386 ล้านบาท
สำหรับ Clostridium Butolinum นั้น มีข้อมูลจากศูนย์เครือข่ายข้อมูลอาหารครบวงจร ระบุว่าหากได้รับสารพิษนี้ จะเกิดอาการขึ้นภายใน 12-26 ชั่วโมง มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน บางครั้งท้องเสีย อ่อนเพลีย หน้ามืด ตาลาย ปวดศีรษะ อาจมีอาการท้องผูก เห็นภาพซ้อน และพูดลำบาก กระหายน้ำ คอและลิ้นแข็ง ไม่มีไข้หรืออาจมีเพียงเล็กน้อย กล้ามเนื้อที่อยู่เหนืออำนาจจิตใจเริ่มเป็นอัมพาต และขยายไปถึงระบบทางเดินหายใจและหัวใจ ในที่สุดจะตาย เนื่องจากหายใจไม่ได้ ในรายที่ถึงแก่ชีวิต จะใช้เวลา 3-6 วัน หลังจากการบริโภคสารพิษ รายงานการพบโบทูลิซึมมีไม่มากนัก แต่อัตราการตายสูง หากรักษาไม่ทันท่วงทีหรืออย่างไม่เหมาะสม โรคนี้อาจมีอัตราการทำให้เสียชีวิตสูงถึง 5-10%
ส่วน Histamine คือ สารที่ทำให้เกิดกระบวนการอักเสบ เส้นเลือดขยาย เกิดอาการแพ้ในระดับต่าง ๆ จนถึงรุนแรง เช่น ปวด น้ำมูกไหล จนถึง ผื่นคัน ความดันต่ำ เป็นต้น