อาชีพนักกฎหมายในวงราชการนั้นที่มีตำแหน่งหน้าที่ที่สำคัญเป็นที่เชิดหน้าชูตามาแต่ไหนแต่ไรก็คือ ตุลาการ และอัยการ ซึ่งต่างมีกฎหมายเฉพาะของตัวเองมิได้นับเรื่องเป็น ข้าราชการพลเรือนสามัญเหมือนกับนักกฎหมายอื่นๆในวงราชการ

ยังมีนักกฎหมายของทหารอีกประเภทหนึ่งซึ่งทำหน้าที่ในวงการศาลทหารคือ ตุลาการศาลทหาร และ อัยการศาลทหาร รวมทั้งกรมพระธรรมนูญและ นายทหารพระธรรมนูญ ซึ่งก็คือ นายทหารนักกฎหมาย จะสังเกตเห็นว่าเวลามีข่าวทหารกระทำความผิดถูกตำรวจจับกุมดำเนินคดีจะมี นายทหารพระธรรมนูญ ตามไปดูแลอยู่ด้วย

แต่ก่อนนี้ นักกฎหมายในราชการพลเรือน รู้สึกว่าจะมีความต่ำต้อยน้อยหน้ากว่านักกฎหมายในราชการอื่นๆเป็นอันมาก ตำแหน่งหน้าที่ก็เป็นเพียง นิติกร ระดับต่างๆสูงสุดก็มีแค่ ที่ปรึกษากฎหมาย ของกระทรวง

แต่เดี๋ยวนี้พัฒนาการในตำแหน่งของนักกฎหมายในราชการพลเรือนเริ่มดีขึ้นมาก ที่นำร่องมาก่อนเพื่อนคือตำแหน่ง นักกฎหมายกฤษฎีกา ในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา เป็นตำแหน่งประเภทวิชาการ เดี๋ยวนี้มีระดับตั้งแต่ ปฏิบัติการ ชำนาญการ ชำนาญการพิเศษ เชี่ยวชาญ ไปจนถึง ผู้ทรงคุณวุฒิ ในระดับสูงสุดนั้นเงินดาวเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่งเทียบชั้นได้กับข้าราชการอัยการทีเดียว

มาตอนนี้เพิ่งมีการกำหนดตำแหน่ง นักกฎหมายนิติบัญญัติ ขึ้นมาอีกสาขาหนึ่งเป็นนักกฎหมายที่เป็น ข้าราชการรัฐสภาสามัญ ทำงานอยู่ในสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร และสำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา โดยมีความรู้และมีประสบการณ์ในทางนิติศาสตร์ การร่างกฎหมาย การให้ความเห็นทางกฎหมาย การบริหารราชการแผ่นดินและระบบงานนิติบัญญัติ เพื่อปฏิบัติหน้าที่ในงานด้านกฎหมายและติดตามประเมินผลการบังคับใช้กฎหมายตามความรับผิดชอบของรัฐสภา

นักกฎหมายนิติบัญญัติมีสองชั้นคือ นักกฎหมายนิติบัญญัติ ชั้นที่ 1 และ นักกฎหมายนิติบัญญัติ ชั้นที่ 2 มีมาตรฐานหน้าที่ความรับผิดชอบ และลักษณะงานที่ปฏิบัติแตกต่างลดหลั่นกันไป

ที่สำคัญคือกำหนดให้นักกฎหมายนิติบัญญัติได้รับเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งในอัตราที่น่าสนใจคือ นักกฎหมายนิติบัญญัติ ชั้นที่ 1 ให้ได้รับเดือนละ 20,000 บาท นักกฎหมายนิติบัญญัติ ชั้นที่ 2 ให้ได้รับเดือนละ 10,000 บาท

อย่างไรก็ตาม มีระเบียบกำหนดไว้ด้วยว่า ให้มีการประเมินผลการปฏิบัติงานของนักกฎหมายนิติบัญญัติเพื่อรักษามาตรฐานการปฏิบัติงานของนักกฎหมายนิติบัญญัติทุกปี ในกรณีที่นักกฎหมายนิติบัญญัติผู้ใดไม่ผ่านการประเมินผลการปฏิบัติงานประจำปีติดต่อกันสองปี ให้คณะกรรมการพัฒนาและรักษามาตรฐานการปฏิบัติงานของนักกฎหมายนิติบัญญัติเสนอหัวหน้าส่วนราชการสังกัดรัฐสภาเพื่อมีคำสั่งให้ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งนักกฎหมายนิติบัญญัติ หรือลดชั้นเป็นนักกฎหมายนิติบัญญัติ ชั้นที่ 2

ทั้งหมดนี้ นายพรเพชร วิชิตชลชัย ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติทำหน้าที่ประธานรัฐสภา ในฐานะประธาน ก.ร. เพิ่งประกาศระเบียบ ก.ร.ออกมาอย่างเป็นทางการเมื่อตอนปลายเดือนกันยายน 2561 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 19 ตุลาคม 2561 อันเป็นวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

มีนักกฎหมายอีกประเภทหนึ่งซึ่งหน้าที่การงานมีความสำคัญอย่างใหญ่หลวงต่อชาติบ้านเมืองนั่นคือ บรรดานักกฎหมายที่ทำงานอยู่ในกรมสนธิสัญญาและกฎหมาย กระทรวงการต่างประเทศ มีบทบาทในการยกร่างสนธิสัญญาตลอดจนการเจรจาต่อรองสู้คดีความในระดับนานาชาติเวลามีกรณีพิพาทอย่างเช่นเรื่องเขตแดน ฯลฯ

น่าจะมีใครคิดถึงการยกระดับให้เป็นนักกฎหมายสนธิสัญญาให้พวกเขาบ้าง.

“ซี.12”