นักวิชาการชี้ภัยไซเบอร์ในไทยพุ่งกว่า 3 พันครั้ง กลุ่มการเงิน-พลังงานเสี่ยงสูง กระทบ 10 อุตสาหกรรม มูลค่าเกือบ 13 ล้านล้านบาท คิดเป็น 60% ของจีดีพี แนะรัฐ-เอกชนเร่งวาง 7 แนวทางรับมือก่อนเศรษฐกิจสะดุด

สถิติภัยไซเบอร์ไทยพุ่ง 3,000 ครั้งต่อปี การเงิน-พลังงานเสี่ยงระดับวิกฤติ

นายอัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต เปิดเผยบทวิเคราะห์เรื่อง “การโจมตีทางไซเบอร์ (Cyberattacks) กับผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย” โดยระบุว่า ปัจจุบันสถานการณ์การโจมตีทางไซเบอร์ทวีความรุนแรงขึ้นทั่วโลก เช่นในทวีปยุโรปที่ระบบห้องเย็นและระบบทางการเงินถูกโจมตีจนเกิดความเสียหายวงกว้าง

สำหรับประเทศไทย ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา (มกราคม–กันยายน 2566–2569) พบสถิติการโจมตีทางไซเบอร์เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จากประมาณ 2,000 ครั้งในปี 2566 สู่ระดับมากกว่า 3,000 ครั้งในปี 2569 หรือเพิ่มขึ้นจากเฉลี่ย 12 ครั้งต่อวัน เป็น 363 ครั้งต่อวัน

จากการประเมิน 10 สาขาอุตสาหกรรมหลักที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกันกว่า 12.74 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็นกว่า 60% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) พบว่ามีความเสี่ยงในระดับที่แตกต่างกัน ดังนี้

  • กลุ่มเสี่ยงสูงมาก ภาคการเงินและธนาคาร, ภาคพลังงานและสาธารณูปโภค
  • กลุ่มเสี่ยงสูง ภาคสาธารณสุข, โทรคมนาคม, อุตสาหกรรมการผลิต, ขนส่งและโลจิสติกส์, และบริการภาครัฐ
  • กลุ่มเสี่ยงปานกลาง ภาคการค้าและอีคอมเมิร์ซ, การท่องเที่ยวและโรงแรม, สื่อและบันเทิง

ไทยรั้งสัดส่วนถูกโจมตีร่วมอันดับหนึ่งในอาเซียน

รายงานจากองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ปี 2569 ระบุว่า ในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกและอาเซียน จีนมีสัดส่วนเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ที่มีการรายงานสูงสุดที่ 22% รองลงมาคือญี่ปุ่น 21% และเกาหลีใต้ 10%

อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาเฉพาะกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน พบว่า ไทย สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ มีสัดส่วนเหตุการณ์โจมตีสูงสุดร่วมกันที่ประเทศละ 10% ตามมาด้วยมาเลเซีย 6%, อินโดนีเซีย 4%, กัมพูชาและเวียดนามประเทศละ 3% สะท้อนให้เห็นว่าไทยเป็นเป้าหมายที่มีรายงานการคุกคามทางไซเบอร์ในสัดส่วนสูงของภูมิภาค

ปัจจัยที่ทำให้เศรษฐกิจไทยมีความเปราะบางต่อการโจมตีทางไซเบอร์ ประกอบด้วย

  1. การเติบโตของธุรกรรมดิจิทัล การขยายตัวของระบบชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์และการค้าออนไลน์ ทำให้มีความเสี่ยงต่อการหลอกลวงและการโจมตีระบบการเงิน

  2. ห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศ ภาคการผลิต การขนส่ง และโลจิสติกส์เชื่อมโยงกับระบบสากล หากระบบไอทีขัดข้องอาจส่งผลให้การส่งออกและการผลิตหยุดชะงัก

  3. ระบบโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ทั้งพลังงาน โทรคมนาคม และสาธารณสุข หากถูกแทรกแซงจะส่งผลกระทบต่อเนื่องต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจภาพรวม

นายอัทธ์ ชี้แจงเพิ่มเติมว่า กลุ่มผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ถือเป็นกลุ่มเปราะบางที่สุด เนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณ บุคลากร และระบบป้องกัน แต่ขณะเดียวกัน บริษัทขนาดใหญ่โดยเฉพาะในภาคการผลิต การส่งออก และธนาคารพาณิชย์ ก็เผชิญการโจมตีอย่างต่อเนื่องเพื่อหวังผลให้ระบบชำระเงินและสภาพคล่องสะดุด

เปิดข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย รับมือภัยคุกคามไซเบอร์

เพื่อป้องกันความเสียหายต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในระยะยาว จึงมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่ภาครัฐและภาคเอกชนควรเร่งดำเนินการ ดังนี้

  1. สกัดกั้นภัยมัลแวร์เรียกค่าไถ่ (Ransomware) กำหนดให้หน่วยงานรัฐและธุรกิจสำคัญมีระบบสำรองข้อมูล (Backup) สม่ำเสมอ พร้อมแผนฟื้นฟูระบบฉุกเฉิน

  2. ยกระดับระบบป้องกัน DDoS โดยเฉพาะในระบบธนาคาร บริการชำระเงินออนไลน์ และพอร์ทัลบริการประชาชนของภาครัฐ

  3. ปกป้องโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เพิ่มความปลอดภัยเครือข่ายระบบไฟฟ้า ประปา การบิน โรงพยาบาล และระบบโลจิสติกส์

  4. สนับสนุน SMEs ด้าน Cybersecurity ออกมาตรการจูงใจ เช่น ลดหย่อนภาษี หรือเงินทุนสนับสนุนให้ผู้ประกอบการเข้าถึงระบบความปลอดภัยในต้นทุนที่เหมาะสม

  5. เสริมงบประมาณและบุคลากร เร่งผลิตผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ตรวจสอบช่องโหว่ และปลดระวางระบบเทคโนโลยีที่ล้าสมัย

  6. ประสานความร่วมมือระหว่างประเทศ ขยายการแลกเปลี่ยนข้อมูลภัยคุกคามร่วมกับกลุ่มประเทศอาเซียนและพันธมิตร เพื่อรับมืออาชญากรรมข้ามพรมแดน

  7. เตรียมความพร้อมรับมือ Hybrid Warfare บูรณาการหน่วยงานความมั่นคง หน่วยงานเศรษฐกิจ และเอกชน เพื่อตั้งรับภัยคุกคามที่ผสมผสานทั้งการโจมตีไซเบอร์ การวินาศกรรม และการบิดเบือนข้อมูล

อ่านข่าว "นโยบายรัฐ" เพิ่มเติม