กรมการค้าต่างประเทศเปิดเผย ส่งออกข้าวไทยไปอาเซียน 9 เดือนแรกปี 69 พุ่ง 109% ฟิลิปปินส์-มาเลเซียช่วยหนุน ชดเชยตลาดตะวันออกกลาง ดันเป้าหมาย 7 ล้านตัน
ส่งออกข้าวไทยไปอาเซียนโตทะยาน 109% ชดเชยตลาดตะวันออกกลาง
นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่า ตลอดปี 69 การส่งออกข้าวไทยเผชิญความท้าทายหลายด้าน ทั้งความขัดแย้งทางภูมิศาสตร์ ค่าเงินบาทแข็งค่า การแข่งขันด้านราคา และสภาพภูมิอากาศแปรปรวน ที่ส่งผลให้ต้นทุนการผลิต และค่าขนส่งสินค้าสูงขึ้นมาก ทำให้การส่งออกไปตลาดสำคัญบางแห่ง โดยเฉพาะภูมิภาคตะวันออกกลาง เช่น อิรัก ชะลอตัวลง
อย่างไรก็ตาม ตลาดอาเซียนกลับขยายตัวอย่างโดดเด่น และมีบทบาทสำคัญรองรับข้าวไทย โดยในช่วง 9 เดือน (ม.ค.-ก.ย.) ปี 69 ไทยส่งออกข้าวไปอาเซียน 1.25 ล้านตัน เพิ่มขึ้นถึง 109% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ส่งผลให้สัดส่วนตลาดอาเซียนต่อการส่งออกข้าวไทยทั้งหมดเพิ่มจาก 9.7% เป็น 25.2% หรือกว่า 1 ใน 4 ของยอดส่งออกทั้งหมด โดยมีฟิลิปปินส์และมาเลเซียเป็น 2 ตลาดดาวเด่น มีปริมาณส่งออกเพิ่มขึ้นรวมกว่า 750,000 ตัน ช่วยบรรเทาผลกระทบจากการส่งออกไปอิรัก ที่ลดลงได้อย่างมีนัยสำคัญ
“การนำเข้าที่เพิ่มขึ้นของทั้ง 2 ประเทศ มาจากความต้องการเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหาร เพื่อรับมือความเสี่ยงด้านผลผลิตและความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ เพราะผลผลิตข้าวเปลือกของฟิลิปปินส์ในไตรมาส 3 ปี 69 ลดลง 12.3% ส่วนมาเลเซีย คาดว่า ผลผลิตข้าวเปลือกทั้งปีจะอยู่ที่ประมาณ 2.1 ล้านตัน ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย 5 ปีย้อนหลัง ทำให้ต้องเร่งนำเข้าจากไทยมากขึ้นมาสำรองเพื่อความมั่นคง เพราะข้าวไทยมีความหลากหลาย ที่ตอบสนองพฤติกรรมการบริโภคที่แตกต่างกัน”
รัฐเร่งเครื่องเจรจา ขยายกรอบเวลา-สร้างความร่วมมือ
กรมการค้าต่างประเทศได้ดำเนินงานเชิงรุกอย่างต่อเนื่อง โดยในเดือนสิงหาคม 2569 ได้นำคณะผู้แทนภาครัฐและเอกชนเยือนฟิลิปปินส์และมาเลเซีย เพื่อผลักดันตลาดข้าวหอมมะลิและข้าวหอมไทย การเจรจาดังกล่าวประสบความสำเร็จในการขยายกรอบเวลาส่งออกตามใบอนุญาตนำเข้าข้าว (SPSIC) ของฟิลิปปินส์ สำหรับข้าวไทยกว่า 36,000 ตัน ที่เผชิญปัญหาขนส่งล่าช้าจากเหตุฝนตกหนัก
นอกจากนี้ ไทยยังได้ลงนามบันทึกความร่วมมือด้านการค้าข้าว (MoC) กับสิงคโปร์ ครอบคลุมปริมาณข้าวสูงสุด 100,000 ตัน ภายในระยะเวลา 5 ปี ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการหารือเพื่อผลักดันให้เกิดการซื้อขายอย่างเป็นรูปธรรม
สำหรับการเติบโตของตลาดอาเซียนสะท้อนว่าข้าวไทยยังคงได้รับความไว้วางใจจากประเทศคู่ค้า แม้ต้องเผชิญการแข่งขันด้านราคาจากประเทศผู้ส่งออกสำคัญ สิ่งสำคัญคือการพัฒนาคุณภาพและพันธุ์ข้าวให้ตรงกับความต้องการของตลาด ควบคู่กับการเพิ่มผลิตภาพและลดต้นทุนการผลิต เพื่อรักษาขีดความสามารถในการแข่งขัน โดยมีความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนเป็นลมใต้ปีกที่ช่วยสร้างความเชื่อมั่น อำนวยความสะดวก และสนับสนุนให้ผู้ประกอบการค้าขายได้อย่างราบรื่น
“เชื่อว่าอาเซียนจะยังคงเป็นฐานตลาดเชิงยุทธศาสตร์ ที่สำคัญของข้าวไทยในระยะยาว ด้วยความใกล้ชิดทางภูมิศาสตร์ ความต้องการบริโภคที่หลากหลาย และความสัมพันธ์ทางการค้าที่แน่นแฟ้น ซึ่งจะช่วยรองรับผลผลิต สร้างรายได้ให้เกษตรกร และเป็นอีกหนึ่งแรงขับเคลื่อนสำคัญในการผลักดันการส่งออกข้าวไทยช่วงโค้งสุดท้ายของปี 69 ให้เป็นไปตามเป้าหมายของกระทรวงพาณิชย์ 7 ล้านตันได้”
อ่านข่าว "นโยบายรัฐ" เพิ่มเติม