ขึ้นทะเบียน GI “ส้มซ่าบ้านวังส้มซ่า” ของดีพิษณุโลก สร้างรายได้สู่ชุมชน

กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ประกาศขึ้นทะเบียน “ส้มซ่าบ้านวังส้มซ่าพิษณุโลก” เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) รายการล่าสุด มุ่งยกระดับผลไม้พื้นถิ่นสู่สินค้าเกษตรมูลค่าสูง พร้อมเพิ่มศักยภาพผู้ประกอบการไทย สร้างรายได้และขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุว่า การขึ้นทะเบียนครั้งนี้สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงพาณิชย์ ที่ให้ความสำคัญกับการสร้างความเข้มแข็งให้ SMEs และชุมชน ผ่านการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่นด้วยสินค้า GI ซึ่งจะช่วยสร้างความแตกต่าง สะท้อนมาตรฐานการผลิต และป้องกันการแอบอ้างชื่อสินค้า

เอกลักษณ์ “ส้มซ่า” ผลไม้คู่ชุมชนกว่า 100 ปี

ส้มซ่าบ้านวังส้มซ่าพิษณุโลก เป็นผลไม้ท้องถิ่นที่ปลูกในเขตพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ซึ่งมีแม่น้ำน่านไหลผ่านและสภาพอากาศที่เหมาะสม ส่งผลให้ส้มซ่าของที่นี่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว คือ ผลกลมแป้น เปลือกหนาสีเขียวเข้ม ผิวขรุขระคล้ายมะกรูด มีกลิ่นหอมฉุน รสชาติเปรี้ยวอมหวานติดขมเล็กน้อย และมีความซ่าติดปลายลิ้น

ในหน้าประวัติศาสตร์ ส้มซ่าถูกนำเข้ามาปลูกริมฝั่งแม่น้ำน่านโดยชาวจีนไหหลำที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานกว่า 100 ปีก่อน จนกลายเป็นที่มาของชื่อ “บ้านวังส้มซ่า” ปัจจุบันชุมชนยังคงรักษาวัฒนธรรมดั้งเดิมไว้ เช่น การใช้ผลส้มซ่าเป็นเครื่องไหว้ในเทศกาลไหลเรือไฟเพื่อบูชาศาลเจ้าแม่ทับทิม สะท้อนให้เห็นว่าส้มซ่าเป็นทั้งพืชเศรษฐกิจและทุนทางวัฒนธรรมที่สำคัญ

แปรรูปหลากหลาย ดันรายได้ชุมชนทะลุ 3.6 ล้านต่อปี

ด้วยรสชาติที่โดดเด่น ส้มซ่าจึงนิยมนำมาประกอบอาหารไทยโบราณอย่าง “ม้าฮ่อ” รวมถึงเมนูของหวานและเครื่องดื่ม เช่น ส้มฉุน น้ำส้มซ่า และชา-กาแฟส้มซ่า นอกจากนี้ยังมีการต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความงาม อาทิ สบู่ ครีมบำรุงผิว ยาสระผม และยาดมสมุนไพร

ข้อมูลจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุว่า ปัจจุบันส้มซ่าบ้านวังส้มซ่าพิษณุโลกมีปริมาณการผลิตประมาณ 120,000 กิโลกรัมต่อปี สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับชุมชนกว่า 3.6 ล้านบาทต่อปี

เดินหน้าต่อยอด GI ไทย สู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

การประกาศขึ้นทะเบียนส้มซ่าบ้านวังส้มซ่าพิษณุโลก นับเป็นสินค้า GI ลำดับที่ 4 ของจังหวัด ต่อจาก กล้วยตากบางกระทุ่ม มะม่วงน้ำดอกไม้สีทอง และแป้งแห้วนาหนองกุลา ส่งผลให้ปัจจุบันประเทศไทยมีสินค้า GI รวมทั้งสิ้น 258 รายการ มูลค่ารวมกว่า 116,111 ล้านบาท

หลังจากนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญาพร้อมสนับสนุนชุมชนอย่างเต็มศักยภาพ ทั้งการควบคุมคุณภาพ พัฒนาบรรจุภัณฑ์ ขยายช่องทางการตลาด ไปจนถึงการพัฒนาแหล่งผลิตให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรและวัฒนธรรม เพื่อสร้างการเติบโตอย่างเข้มแข็งในระยะยาว

สำหรับผู้ที่สนใจอุดหนุนสินค้า GI ส้มซ่าบ้านวังส้มซ่าพิษณุโลก สามารถสั่งซื้อได้ผ่านช่องทางออนไลน์ที่ Facebook: บ้านวังส้มซ่า และ TikTok: วังส้มซ่า

อ่านข่าว "นโยบายรัฐ" เพิ่มเติม