กรมวิทยาศาสตร์บริการเร่งสร้างโครงสร้างพื้นฐานความรู้วิทยาศาสตร์ เปิดทาง AI ค้นข้อมูลและความรู้ในคลิกเดียวด้วย ST&I Single Search ที่เชื่อมโยงฐานข้อมูล 40 หน่วยงานและสถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศ ภายใต้เครือข่ายศูนย์ประสานงานสารนิเทศสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศปว.) ตั้งเป้า “คลิกเดียวเชื่อมต่อความรู้วิทยาศาสตร์ทั้งประเทศ”
ประเทศไทยกำลังก้าวสู่การพัฒนา “โครงสร้างพื้นฐานด้านความรู้” (Knowledge Infrastructure) เพื่อยกระดับการเข้าถึงข้อมูลวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมของประเทศ โดยกรมวิทยาศาสตร์บริการเดินหน้าผลักดันการเป็น Knowledge Hub ด้วยระบบ ST&I Single Search แพลตฟอร์มสืบค้นข้อมูลแบบรวมศูนย์ ที่จะทำให้การค้นหางานวิจัยและองค์ความรู้จากหลายฐานข้อมูลสามารถทำได้ใน คลิกเดียว พร้อมต่อยอดด้วยเทคโนโลยี AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลสำคัญให้เข้าถึงได้ง่ายขึ้น
เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2569 กรมวิทยาศาสตร์บริการ จัดสัมมนาเชิงวิชาการ “ศปว. New ERA: One Click to Science Knowledge – พลิกโฉมห้องสมุดวิทยาศาสตร์ด้วย AI & Open Science” ณ ห้องภูมิบดินทร์ กรมวิทยาศาสตร์บริการ เพื่อเปิดเวทีแลกเปลี่ยนแนวคิดและทิศทางการพัฒนาระบบข้อมูลวิทยาศาสตร์ของประเทศในยุคดิจิทัล
...
งานดังกล่าวได้รับเกียรติจาก ดร.พจมาน ท่าจีน รองอธิบดี รักษาราชการแทน อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์บริการ เป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมกล่าวถึงความสำคัญของการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลความรู้ของประเทศว่า ในยุคเศรษฐกิจฐานความรู้ การเข้าถึงข้อมูลวิทยาศาสตร์ที่รวดเร็วและเชื่อถือได้ ถือเป็นปัจจัยสำคัญในการสนับสนุนการวิจัย นวัตกรรม และการพัฒนาประเทศ
ด้าน ดร.ภูวดี ตู้จินดา ผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีดิจิทัลวิทยาศาสตร์บริการ ในฐานะประธานคณะทำงานศูนย์ประสานงานสารนิเทศสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กล่าวว่า ปัจจุบันองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของประเทศไทยมีอยู่จำนวนมาก แต่กระจัดกระจายอยู่ในหลายฐานข้อมูล ทำให้ผู้ใช้ต้องค้นหาจากหลายแหล่ง
“ST&I Single Search จึงถูกพัฒนาให้ทำหน้าที่เชื่อมโยงฐานข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เพื่อให้ผู้ใช้สามารถค้นหาข้อมูลจากหลายแหล่งได้ในครั้งเดียว และในอนาคตยังสามารถต่อยอดให้ AI ช่วยวิเคราะห์ สรุป และเชื่อมโยงองค์ความรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น” ดร.ภูวดี กล่าว
ในระยะแรก กรมวิทยาศาสตร์บริการได้เริ่มต้นความร่วมมือกับ หน่วยงานนำร่องในการเชื่อมระบบ ST&I Single Search จำนวน 4 หน่วยงาน ได้แก่ กรมวิทยาศาสตร์บริการ กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กรมทรัพยากรธรณี และสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เพื่อทดลองการเชื่อมโยงฐานข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมระหว่างหน่วยงานภาครัฐ พร้อมพัฒนามาตรฐานการแลกเปลี่ยนข้อมูลร่วมกัน ก่อนขยายความร่วมมือไปยังหน่วยงานวิจัย สถาบันอุดมศึกษา และเครือข่ายสารสนเทศด้านวิทยาศาสตร์ของประเทศในระยะต่อไป
ภายในงานมีผู้เข้าร่วมจากหน่วยงานเครือข่ายด้านวิทยาศาสตร์ หน่วยงานวิจัย สถาบันอุดมศึกษา ห้องสมุดวิทยาศาสตร์ นักพัฒนาเทคโนโลยี และผู้เชี่ยวชาญด้านสารสนเทศ เข้าร่วมทั้งในรูปแบบ On-site และ Online รวมกว่า 250 คน เพื่อแลกเปลี่ยน Best Practice และร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาระบบสารสนเทศวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศภายใต้แนวคิด Open Science
การพัฒนา ST&I Single Search ถูกมองว่าเป็นก้าวสำคัญในการวาง Knowledge Infrastructure ของประเทศไทย ซึ่งจะช่วยเชื่อมโยงองค์ความรู้จากหน่วยงานเครือข่ายกว่า 40 หน่วยงานและสถาบันอุดมศึกษา ให้เข้าถึงได้ง่ายขึ้น ลดข้อจำกัดในการค้นหาข้อมูล และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยในภาคการศึกษา ภาคอุตสาหกรรม และการกำหนดนโยบายสาธารณะ
...
โครงการดังกล่าวจึงถือเป็นอีกก้าวสำคัญของประเทศไทยในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลวิทยาศาสตร์ระดับชาติ (National ST&I Knowledge Infrastructure) เพื่อรองรับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมและสังคมความรู้ในอนาคต
อ่านข่าว "นโยบายรัฐ" เพิ่มเติม