ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศมีคำตัดสินว่า ประเทศเมียนมามีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชนกลุ่มน้อยชาวโรฮีนจา พร้อมสั่งให้ชดใช้ความเสียหาย และอำนวยความสะดวกในการกลับคืนถิ่น

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 19 พ.ย. 2569 ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) หรือศาลโลก ได้มีคำพิพากษาครั้งประวัติศาสตร์ตัดสินว่า ประเทศเมียนมามีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชนกลุ่มน้อยชาวโรฮีนจา ซึ่งนับเป็นครั้งแรกในรอบ 80 ปีของการก่อตั้งศาลโลกที่มีการตัดสินให้รัฐใดรัฐหนึ่งต้องรับผิดชอบต่ออาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

คณะผู้พิพากษาของ ICJ มีมติ 9 ต่อ 6 เสียง ตัดสินให้เมียนมามีความผิดในข้อหาดังกล่าว หลังใช้เวลาไต่สวนพยานหลักฐานนาน 7 ปี นับตั้งแต่ที่ประเทศแกมเบียยื่นฟ้องเมื่อปี 2562

ผู้พิพากษา อิวาซาวะ ยูจิ ประธานศาลโลก ระบุว่าลักษณะและขอบเขตความโหดร้ายของปฏิบัติการทางทหารเมียนมาระหว่างปี 2559-2560 ในรัฐยะไข่ มีความรุนแรงเกินกว่าการปราบปรามทั่วไป บ่งชี้ถึง “เจตนาที่จะทำลายล้างประชากรชาวโรฮีนจาอย่างชัดเจน”

ICJ ยังปฏิเสธคำกล่าวอ้างของเมียนมาที่ระบุว่าปฏิบัติการ “กวาดล้าง” ดังกล่าวเป็นการต่อต้านการก่อการร้ายอย่างชอบธรรม โดยศาลชี้ว่ากองทัพเมียนมาไม่ได้แยกแยะระหว่างกลุ่มติดอาวุธกับพลเรือน แต่กลับสังหารหมู่โดยไม่เลือกหน้า ก่อความรุนแรงทางเพศอย่างกว้างขวาง ทำร้ายเด็กอย่างรุนแรง และโจมตีชาวโรฮีนจาที่กำลังหลบหนีข้ามแดนไปยังบังกลาเทศ

ศาลโลกสั่งให้ประเทศเมียนมาชดใช้ความเสียหายแก่ชาวโรฮีนจา รวมถึงส่งคืนทรัพย์สินทั้งหมดที่สูญหายหรือได้รับความเสียหายให้แก่เจ้าของ นอกจากนั้นต้องอำนวยความสะดวกในการกลับถิ่นฐาน อนุญาตและสนับสนุนให้ชาวโรฮีนจาเดินทางกลับภูมิลำเนาเดิมได้อย่างปลอดภัย สมัครใจ และมีศักดิ์ศรี รวมถึงการรวมครอบครัวให้กลับมาอยู่พร้อมหน้ากัน

นอกจากนั้น เมียนมายังต้องรับประกันว่า จะคุ้มครองชาวโรฮีนจาจากการเลือกปฏิบัติและการประหัตประหารในอนาคต

อย่างไรก็ตาม แม้คำพิพากษาของ ICJ จะถือเป็นที่สิ้นสุดและมีผลผูกพันทางกฎหมาย แต่ศาลไม่มีกองกำลังหรือกลไกบังคับใช้กฎหมายด้วยตนเอง ทำได้เพียงส่งเรื่องต่อให้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) พิจารณาออกมติดำเนินการเท่านั้น

แต่การดำเนินการดังกล่าวอาจพบอุปสรรคมากมาย ICJ กำลังถูกต่อต้านจากรัฐบาลสหรัฐฯ ของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ และทูตสหรัฐฯ ประจำสหประชาชาติเคยวิจารณ์ว่า ศาลโลกอาจลดเกณฑ์การตัดสินคดีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จนอาจนำไปใช้เล่นงานทหารอเมริกันได้

นอกจากนี้ คำตัดสินคดีชาวโรฮีนจายังถูกจับตามองว่า จะส่งผลต่อคดีที่แอฟริกาใต้ยื่นฟ้องอิสราเอลในข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวปาเลสไตน์ในฉนวนกาซาอย่างไรด้วย

ขณะเดียวกัน รัฐบาลทหารเมียนมาภายใต้การนำของ พล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย ซึ่งเป็นผู้บัญชาการกองทัพในช่วงที่เกิดเหตุฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ มีแนวโน้มที่จะไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล

อีกทั้งสถานการณ์ในรัฐยะไข่ปัจจุบันยังเต็มไปด้วยสงครามกลางเมือง กองทัพอาระกัน (AA) ซึ่งเป็นกลุ่มติดอาวุธชาติพันธุ์เข้าควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของรัฐยะไข่ไว้ได้ ขณะที่กองทัพเมียนมายังคงเดินหน้าโจมตีทางอากาศอย่างต่อเนื่อง ทำให้หนทางการกลับบ้านของชาวโรฮีนจากว่า 1.2 ล้านคนที่อยู่ในค่ายผู้ลี้ภัยยังคงมืดมน


ติดตามข่าวต่างประเทศ : https://www.thairath.co.th/news/foreign


ที่มา : cnn