"เท็ดดี รีเนอร์" นักยูโดชื่อดังเจ้าของ 5 เหรียญทองโอลิมปิก ประกาศลงสมัครรับเลือกตั้งชิงตำแหน่งประธานาธิบดีฝรั่งเศสในเดือนเมษายนปีหน้าอย่างเหนือความคาดหมาย ชูจุดขาย "คนนอกการเมือง ไม่ซ้ายไม่ขวา" หวังรวมชาติและแก้ปัญหาปากท้อง แม้ไร้ประสบการณ์บริหารและยังไม่มีนโยบายชัดเจน แต่คลิปเปิดตัวกวาดยอดชมทะลุ 28 ล้านวิว และผลสำรวจชี้มีชาวฝรั่งเศสถึง 22% ที่อาจเทคะแนนให้

เท็ดดี รีเนอร์ นักกีฬายูโดชื่อดังของฝรั่งเศส สร้างความประหลาดใจให้กับวงการการเมือง หลังประกาศลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในการเลือกตั้งเดือนเมษายนปีหน้า โดยนักกีฬาวัย 37 ปี ซึ่งเกิดบนเกาะกวาเดอลูป ยังไม่มีประสบการณ์ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ไม่มีพรรคการเมืองสนับสนุน และยังไม่ได้เปิดเผยนโยบายหาเสียงอย่างเป็นทางการ

สิ่งที่รีเนอร์นำเสนอในขณะนี้มีเพียงคำขวัญหาเสียงว่า "La France qu'on aime" หรือ "ฝรั่งเศสในแบบที่เรารัก" พร้อมเผยแพร่คำประกาศผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และลงพื้นที่หาเสียงที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในเขตแซน-แซ็งต์-เดอนี ชานกรุงปารีส

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์เตือนว่า ไม่ควรมองข้ามโอกาสของรีเนอร์ เนื่องจากเขาเป็นหนึ่งในบุคคลที่ได้รับความนิยมสูงที่สุดของฝรั่งเศสยุคปัจจุบัน และมักติดอันดับผลสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับบุคคลที่สะท้อนค่านิยมของชาติ

รีเนอร์ประสบความสำเร็จอย่างโดดเด่นในวงการกีฬา โดยคว้าเหรียญทองโอลิมปิกมาแล้ว 5 เหรียญ และแชมป์โลกยูโด 11 สมัย นอกจากนี้ยังประสบความสำเร็จในแวดวงธุรกิจอีกด้วย

คลิปประกาศลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีของเขา ซึ่งเผยแพร่ผ่านอินสตาแกรมและเอ็กซ์ มียอดรับชมรวมกว่า 28 ล้านครั้ง ขณะที่ผลสำรวจของสถาบัน Ifop ซึ่งจัดทำภายใน 24 ชั่วโมงหลังเผยแพร่คลิป พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามร้อยละ 22 ระบุว่าอาจลงคะแนนให้เขา

กรณีของรีเนอร์ทำให้เกิดคำถามว่า นักกีฬาชื่อดังจะก้าวขึ้นเป็นผู้นำประเทศได้หรือไม่ เช่นเดียวกับอดีตนักฟุตบอลอาชีพ จอร์จ เวอาห์ ที่เคยดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีไลบีเรีย หรือบุคคลในวงการบันเทิงที่ก้าวเข้าสู่การเมืองในหลายประเทศ

นักวิเคราะห์มองว่า ความเป็นคนนอกวงการเมืองอาจไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการลงสมัครของรีเนอร์ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าการไม่ใช่นักการเมืองจะเพียงพอให้เขาประสบความสำเร็จ

ขณะนี้นักการเมืองฝรั่งเศสต่างจับตาการลงสมัครของรีเนอร์อย่างจริงจัง ส่วนหนึ่งเพราะเขาเป็นบุคคลที่ได้รับความนิยมสูง การแสดงท่าทีเยาะเย้ยหรือดูแคลนความทะเยอทะยานทางการเมืองของเขาอาจส่งผลย้อนกลับต่อผู้ที่วิจารณ์ได้

อีกเหตุผลสำคัญคือสถานการณ์การเมืองฝรั่งเศสกำลังอยู่ในภาวะระส่ำระสาย โดยเฉพาะกลุ่มการเมืองสายกลางที่ยังไม่มีผู้สมัครคนใดสามารถสร้างกระแสความนิยมได้เทียบเท่ากับผู้นำฝ่ายขวาจัดอย่างมารีน เลอ แปน และฌอง-ลุก เมล็องชง ผู้นำฝ่ายซ้ายจัด ซึ่งขณะนี้ถูกจับตามองว่าอาจเผชิญหน้ากันในการเลือกตั้งรอบสองในเดือนพฤษภาคม

รีเนอร์ประกาศจุดยืนว่า เขาไม่ใช่ทั้งฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวา แต่ต้องการรวมประเทศให้เป็นหนึ่งเดียว และทำให้ประชาชนมีเงินเหลือใช้มากขึ้น พร้อมแสดงจุดยืนต่อต้านทั้งการเหยียดเชื้อชาติและกลุ่มอันธพาลที่สร้างความหวาดกลัวบนท้องถนน

แม้มีความเป็นไปได้ที่กระแสการลงสมัครของเขาจะจางหายไปหลังจากได้รับความสนใจในช่วงแรก แต่หากรีเนอร์สามารถรักษากระแสความนิยมและเดินหน้าหาเสียงอย่างจริงจัง ก็อาจทำให้การคำนวณคะแนนเสียงของผู้สมัครรายอื่นต้องเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะกลุ่มการเมืองสายกลาง

รีเนอร์ใช้กลยุทธ์หาเสียงที่เน้นย้ำว่าเขาไม่ใช่นักการเมือง โดยพยายามสื่อสารว่าตนเองเข้าใจชีวิตจริงของประชาชน ต่างจากนักการเมืองในกรุงปารีสที่ถูกมองว่าห่างไกลจากปัญหาของคนทั่วไป

ในการเผยแพร่คลิปผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เขากล่าวว่า มีคนมองว่าเขาเป็นคนโง่ที่คิดจะลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี แต่หากการไม่ยอมเห็นฝรั่งเศสจมอยู่ภายใต้ภาระหนี้สิน การไม่ยอมเห็นพ่อแม่ต้องกังวลทุกครั้งที่ไปซื้อของใช้ประจำสัปดาห์ หรือหวาดกลัวเมื่อลูก ๆ ออกไปนอกบ้าน ถือเป็นความโง่ เขาก็ยอมรับที่จะถูกเรียกว่าเป็นคนโง่

ถ้อยแถลงดังกล่าวได้รับความสนใจอย่างมาก และถูกมองว่าเป็นการเริ่มต้นหาเสียงที่มีพลัง แต่หากเขาจริงจังกับการลงสมัครอย่างที่ประกาศไว้ ก็ยังมีคำถามสำคัญอีกหลายข้อที่ต้องตอบ

ไม่ว่าจะเป็นนโยบายที่ต้องการผลักดัน ทีมงานที่จะเข้ามาร่วมบริหารประเทศ ตลอดจนจุดยืนต่อประเด็นสำคัญ เช่น การปฏิรูประบบบำนาญ การลงทุนด้านการศึกษา ค่าครองชีพ หนี้สาธารณะ การเติบโตของประชานิยม และสงครามรัสเซีย-ยูเครน

ประเด็นสำคัญคือ รีเนอร์จะเปลี่ยนความนิยมในฐานะนักกีฬาระดับโลกให้กลายเป็นคะแนนเสียงและความไว้วางใจทางการเมืองได้อย่างไร

ในด้านเศรษฐกิจและการรักษากฎหมายและความสงบเรียบร้อย รีเนอร์มีแนวโน้มแสดงจุดยืนไปทางขวา ขณะที่ประเด็นการเหยียดเชื้อชาติเป็นเรื่องที่เขาให้ความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากมีพื้นเพครอบครัวเชื้อสายแคริบเบียน และเมื่อเขาพูดถึงการต่อต้านลัทธิสุดโต่ง ก็มุ่งเป้าไปที่แนวคิดของมารีน เลอ แปน เป็นหลัก

จุดยืนดังกล่าวทำให้ภาพทางการเมืองของรีเนอร์อยู่บริเวณกึ่งกลาง และต่อต้านแนวคิดสุดโต่งทั้งสองขั้ว แต่ปัญหาคือ พื้นที่การเมืองสายกลางของฝรั่งเศสมีผู้สมัครจำนวนมากอยู่แล้ว

ในบรรดาผู้สมัครที่มีแนวโน้มลงแข่งขัน มีทั้งอดีตนายกรัฐมนตรีเอดูอาร์ ฟิลิปป์ และกาเบรียล อัตตาล ซึ่งยังไม่สามารถสร้างกระแสความนิยมได้อย่างโดดเด่น รวมถึงผู้สมัครอีกประมาณสิบกว่าคน ตั้งแต่ราฟาเอล กลุคส์มัน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายสังคมนิยม ไปจนถึงบรูโน เรอไตโย จากพรรครีพับลิกันทางขวา

นอกจากนี้ ยังมีชื่อของคริสตีน ลาการ์ด ประธานธนาคารกลางยุโรป ซึ่งมีกำหนดพ้นจากตำแหน่งในเดือนกุมภาพันธ์ปีหน้า ถูกกล่าวถึงว่าอาจเป็นผู้สมัครเพิ่มเติมอีกคน

ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง เป็นนักการเมืองอีกคนที่แสดงท่าทีชื่นชมการตัดสินใจของรีเนอร์ โดยกล่าวว่าเขาเป็นนักกีฬาผู้ยิ่งใหญ่ และการเมืองไม่ควรเป็นพื้นที่เฉพาะของนักการเมืองอาชีพเท่านั้น

รีเนอร์มองว่าคำชื่นชมจากมาครงเป็นสิ่งที่อาจนำมาซึ่งปัญหามากกว่าผลดี พร้อมยืนยันกับผู้สื่อข่าวว่า เขาไม่ใช่ตัวแทนของประธานาธิบดี และไม่ได้เป็นผู้สนับสนุนมาครง

ท้ายที่สุด แม้การเมืองกับกีฬายูโดจะมีความแตกต่างกันอย่างมาก แต่รีเนอร์อาจกำลังจะพบว่า การแข่งขันทางการเมืองนั้นดุเดือดและรุนแรงกว่าการต่อสู้บนเสื่อทาทามิ เพราะในสนามยูโด นักกีฬายังต้องแสดงความเคารพต่อคู่ต่อสู้ก่อนเริ่มแข่งขัน แต่ในสนามการเมือง คู่แข่งอาจไม่แสดงความเคารพเช่นนั้น และพร้อมโจมตีกันอย่างเต็มที่

สำหรับรีเนอร์ การลงสมัครครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนสนามจากการแข่งขันกีฬาไปสู่การเมือง แต่ยังหมายถึงการต้องเผชิญกับการตรวจสอบอย่างเข้มข้น และพิสูจน์ให้ประชาชนเห็นว่า ความสำเร็จในฐานะแชมป์ยูโดโลกจะสามารถต่อยอดไปสู่การเป็นผู้นำประเทศได้จริงหรือไม่.


ที่มา BBC / TIME