ประธานาธิบดียูเครนเผย ผู้แทนเจรจาสหรัฐฯ หยิบยกข้อเสนอให้ยูเครนถอนกำลังออกจากพื้นที่ดอนบาสทางตะวันออก แลกกับการเข้าเป็นสมาชิกองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือ นาโต ขณะที่ยูเครนยืนยันไม่พร้อมยอมเสียดินแดน และอาจนำข้อเสนอที่มีหลักประกันความมั่นคงเพียงพอเข้าสู่การลงประชามติ ท่ามกลางการเจรจาสันติภาพกับรัสเซียที่ยังไม่มีความคืบหน้าสำคัญ
ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกี ผู้นำยูเครน เปิดเผยต่อสื่อมวลชนผ่านแถลงการณ์ของทำเนียบประธานาธิบดีว่า คณะผู้เจรจาของสหรัฐอเมริกาได้หยิบยกแนวคิดเรื่องการที่ยูเครนอาจถอนกำลังทหารส่วนที่เหลือออกจากภูมิภาคดอนบาส ทางตะวันออกของประเทศ เพื่อแลกกับการเข้าเป็นสมาชิกองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือ นาโต
เซเลนสกี ระบุว่า นี่เป็นครั้งแรกที่มีการเชื่อมโยงประเด็นการเป็นสมาชิกนาโตเข้ากับการยอมสละดินแดนในโต๊ะเจรจา หลังจากการหารือสันติภาพ 3 ฝ่ายระหว่างยูเครน รัสเซีย และสหรัฐฯ ที่กรุงอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เพิ่งปิดฉากลงเมื่อวันพุธที่ผ่านมา
เซเลนสกีกล่าวว่า "ฝ่ายอเมริกันได้ตั้งคำถามขึ้นมาว่า 'จะเกิดอะไรขึ้นหากยูเครนได้เข้าร่วมนาโต ยูเครนจะยอมถอนตัวออกจากดอนบาสหรือไม่' นั่นคือเหตุผลที่ผมเชื่อว่าเรื่องนาโตได้กลับเข้ามาอยู่ในวาระการหารืออีกครั้ง แต่คุณก็คงได้ยินสัญญาณจากประธานาธิบดีรัสเซีย วลาดิเมียร์ ปูติน แล้วว่านี่เป็นบทสนทนาที่ยากลำบากอย่างยิ่ง"
ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีปูตินย้ำมาโดยตลอดว่าการที่ยูเครนจะเข้าร่วมนาโตถือเป็น "เส้นตาย" ที่รัสเซียยอมรับไม่ได้ และเป็นหนึ่งในเหตุผลหลักที่รัสเซียเปิดฉากบุกยูเครนเต็มรูปแบบเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2565 ปัจจุบันรัสเซียยึดครองดินแดนยูเครนอยู่ราว 1 ใน 5 ของประเทศ ซึ่งรวมถึงพื้นที่ส่วนใหญ่ของแคว้นโดเนตสก์ และลูฮันสก์ ที่ประกอบกันเป็นภูมิภาคดอนบาส ตลอดจนคาบสมุทรไครเมียที่รัสเซียผนวกไปเมื่อปี 2557
อย่างไรก็ตาม ผู้นำยูเครนย้ำจุดยืนเดิมว่ายูเครนยังไม่พร้อมที่จะยกดินแดนอธิปไตยให้ใคร แต่ระบุว่าหากยูเครนได้รับข้อเสนอที่ครอบคลุมและชัดเจน ซึ่งประกอบด้วย หลักประกันด้านความมั่นคง สิทธิ์ในการมีกองทัพที่แข็งแกร่งโดยไม่ถูกจำกัดขนาด และเงินทุนสำหรับการฟื้นฟูประเทศ เขาก็พร้อมที่จะนำข้อเสนอดังกล่าวไปให้ประชาชนลงประชามติทั่วประเทศ
หลังจากถ้อยแถลงของเซเลนสกีถูกเผยแพร่ออกไปเพียงไม่กี่ชั่วโมง เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายหนึ่งเปิดเผยกับสำนักข่าวบีบีซีว่า "ยังมีแนวคิดอีกมากมายที่อยู่ระหว่างการหารือ แต่ข้อตกลงสุดท้ายจะต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสองฝ่าย"
ขณะที่ จาเร็ด คุชเนอร์ บุตรเขยและทูตพิเศษของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งเดินทางไปพบปะหารือกับปูตินที่กรุงมอสโกเมื่อวันพฤหัสบดี ก่อนจะบินต่อไปพบเซเลนสกีที่กรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ พร้อมกับ สตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษสหรัฐฯ ได้ออกมาโพสต์ข้อความผ่านโซเชียลมีเดียเพื่อลดกระแสข่าวเรื่องข้อเสนอสมาชิกนาโต โดยเรียกร้องให้ทุกฝ่าย "รักษาความลับ" ในกระบวนการเจรจาที่ละเอียดอ่อน
คุชเนอร์ ระบุว่า ในการเจรจาสัปดาห์นี้ทั้งสองฝ่ายต่างยื่นข้อเรียกร้องขั้นสูงสุด และใช้วาทกรรมทางการเมืองที่แข็งกร้าว แต่ในการหารือวงใน ทั้งรัสเซียและยูเครนต่าง "เข้าใจดีว่าการประนีประนอมในทางปฏิบัติเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อยุติสงครามอันเลวร้ายนี้"
ด้านเซเลนสกีได้ปัดตกข้อเรียกร้องของรัสเซียที่ต้องการให้จัดทำข้อตกลงกว้างๆ ว่าด้วย "โครงสร้างความมั่นคงใหม่ของยุโรป" ซึ่งถูกมองว่าเป็นรหัสลับของรัสเซียที่ต้องการลดทอนอำนาจของนาโต ก่อนที่จะตกลงรายละเอียดการยุติสงครามในยูเครน โดยย้ำว่า "เราไม่สามารถกลับหัวกลับหางทุกอย่างด้วยการเริ่มคุยเรื่องการเปลี่ยนกรอบความมั่นคงของโลกหรือทั้งทวีปก่อน แล้วค่อยมาคุยเรื่องยุติสงคราม สงครามนี้จะต้องยุติลงก่อนเป็นอันดับแรก"
นอกจากนี้ เซเลนสกียังปฏิเสธข้อเสนอของปูตินที่ขอให้หยุดยิงเพื่อมนุษยธรรมเฉพาะจุดในเมืองคอสเตียนตินิฟกา แคว้นโดเนตสก์ โดยชี้ว่าข้อเสนอดังกล่าวสะท้อนว่ารัสเซียไม่สามารถใช้กำลังยึดเมืองนี้ได้ จึงพยายามหลอกให้ยูเครนถอนทหารออกไปเพื่อจะได้เข้ายึดครองเมืองทั้งเมืองได้อย่างง่ายดาย พร้อมระบุว่ายูเครนได้ส่งรายชื่อชุมชนแนวหน้าอีก 7-8 แห่งที่มีพลเรือนและเด็กติดค้างอยู่ให้รัสเซียพิจารณาหยุดยิงเพื่อมนุษยธรรม แต่รัสเซียกลับเลือกใช้พื้นที่เหล่านั้นเป็นเป้าหมายทางทหาร ซึ่งรัสเซียปฏิเสธข้อกล่าวหานี้มาโดยตลอด
แม้การเจรจา 2 วันที่กรุงอาบูดาบีจะยังไม่บรรลุข้อตกลงหยุดยิงครั้งใหญ่ แต่เซเลนสกีเปิดเผยว่าทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะดำเนินการ แลกเปลี่ยนเชลยศึกครั้งใหญ่จำนวนมากกว่า 1,000 คน ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการสรุปตัวเลขขั้นสุดท้าย ส่วนเรื่องการหยุดยิงโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่ทูตสหรัฐฯ นำไปหารือกับปูตินที่กรุงมอสโกนั้น ยังไม่มีความคืบหน้าใดๆ โดยเซเลนสกีระบุว่า "ตัวปูตินเองไม่สนับสนุนการหยุดยิง"
สำหรับความคืบหน้าในการเจรจารอบถัดไป คณะผู้เจรจาสหรัฐฯ แจ้งต่อเซเลนสกีว่าทุกฝ่ายเห็นพ้องที่จะเปิดทางให้ สหภาพยุโรปและชาติมหาอำนาจในยุโรป เข้ามามีที่นั่งบนโต๊ะเจรจาสันติภาพอย่างเป็นทางการในครั้งหน้า หลังจากที่ในการประชุมที่อาบูดาบี ผู้แทนจากยุโรปซึ่งเป็นผู้สนับสนุนหลักด้านการเงินและการทหารของยูเครนทำได้เพียงหารือนอกรอบกับฝ่ายสหรัฐฯ และยูเครนเท่านั้น โดยในการประชุมสุดยอดผู้นำยุโรปที่ไอร์แลนด์เมื่อวันศุกร์ ได้ข้อสรุปว่าทีมเจรจาของยุโรปจะประกอบด้วย 5 ชาติมหาอำนาจทางทหาร ได้แก่ สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี และโปแลนด์ ร่วมกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหภาพยุโรป
การเจรจารอบล่าสุดนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างยูเครนและรัฐบาลของประธานาธิบดีทรัมป์ ในช่วงที่ผ่านมา ภายหลังทรัมป์ได้ขอให้ยูเครนระงับการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันลึกเข้าไปในดินแดนรัสเซีย เพื่อเปิดทางให้น้ำมันดีเซลของรัสเซียเข้าสู่ตลาดโลกและช่วยบรรเทาราคาเชื้อเพลิง แต่ยูเครนยังคงเดินหน้าโจมตี จนนำไปสู่การที่เซเลนสกีกล่าวหาว่าเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ จงใจจำกัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตดาวเทียม "สตาร์ลิงก์" ที่กองทัพยูเครนใช้ประสานงานการรบ ขณะที่ทรัมป์ได้ออกมาวิจารณ์ว่า "ถึงเวลาแล้วที่ยูเครนควรจะมีประธานาธิบดีคนใหม่" และเรียกร้องให้มีการจัดการเลือกตั้งใหม่ อย่างไรก็ดี ก่อนหน้านี้เซเลนสกีเคยประกาศว่าเขาพร้อมจัดการเลือกตั้งภายในไม่กี่เดือนหลังบรรลุข้อตกลงสันติภาพ และยินดีที่จะสละตำแหน่งประธานาธิบดีหากสามารถแลกกับการนำพายูเครนเข้าเป็นสมาชิกนาโตได้สำเร็จ.