สเปซเอ็กซ์ (SpaceX) สร้างหมุดหมายสำคัญให้วงการอวกาศโลก ด้วยการนำยานอวกาศสตาร์ชิป กลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศและลงจอดในแขนกลยักษ์ "เมคาซิลลา" บนฐานปล่อยในรัฐเท็กซัสได้สำเร็จเป็นครั้งแรก หลังเสร็จสิ้นภารกิจโคจรรอบโลก 14 รอบและปล่อยดาวเทียมสตาร์ลิงก์ 26 ดวง ตอกย้ำความสำเร็จของการพัฒนาระบบจรวดที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้แบบ 100%
บริษัท สเปซเอ็กซ์ (SpaceX) ของอีลอน มัสก์ ประสบความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ในการทดสอบบินครั้งที่ 15 ของระบบจรวดที่ใหญ่และทรงพลังที่สุดในโลก โดยสามารถใช้แขนกลขนาดยักษ์ หรือที่เรียกว่า "เมคาซิลลา" (Mechazilla) บนหอปล่อยจรวดฐานสตาร์เบสรัฐเท็กซัส จับยานอวกาศสตาร์ชิป ที่เดินทางกลับมาจากวงโคจรได้สำเร็จเป็นครั้งแรกเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา (14 พ.ย.)
ยานสตาร์ชิปที่มีความสูงถึง 52 เมตร ได้พุ่งแหวกเมฆหนาเหนือชายฝั่งอ่าวเม็กซิโก ก่อนจะจุดเครื่องยนต์เพื่อพลิกตัวกลับมาอยู่ในแนวตั้ง และค่อยๆ ลดระดับลงอย่างนุ่มนวลท่ามกลางเสียงคำรามของเครื่องยนต์ จนสลักยึดบริเวณส่วนบนของยานเกี่ยวเข้ากับแขนกลขนาดยักษ์เหนือฐานปล่อยที่ 2 ได้อย่างแม่นยำ ท่ามกลางเสียงโห่ร้องยินดีของฝูงชนที่มารอชมบริเวณชายหาด
ยานสตาร์ชิปถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาด้วยจรวดขับดันท่อนล่าง "ซูเปอร์เฮฟวี" โดยตัวยานได้โคจรรอบโลกถึง 14 รอบ ใช้เวลารวม 22 ชั่วโมงครึ่ง และปฏิบัติภารกิจปล่อยดาวเทียมอินเทอร์เน็ต สตาร์ลิงก์ จำนวน 26 ดวง ที่ระดับความสูง 260 กิโลเมตรได้สำเร็จ
อย่างไรก็ตาม หลังปล่อยยานได้ประมาณ 10 นาที จรวดขับดันซูเปอร์เฮฟวีเกิดปัญหาทางเทคนิคขณะร่อนกลับลงมา ทำให้ต้องเปลี่ยนเส้นทางไปลงในอ่าวเม็กซิโกแทนที่จะกลับเข้าสู่แขนกลตามแผน ส่งผลให้สเปซเอ็กซ์ยังไม่สามารถกู้คืนจรวดทั้ง 2 ท่อนได้พร้อมกันในภารกิจเดียว
สำหรับการเดินทางกลับโลกของยานสตาร์ชิปในวันเสาร์ ยานได้จุดเครื่องยนต์เพื่อลดระดับจากความเร็วในวงโคจรกว่า 17,000 ไมล์ต่อชั่วโมง ฝ่าความร้อนระอุเสียดสีกับชั้นบรรยากาศ โดย ลาร์ส แบล็กมอร์ วิศวกรอาวุโสของสเปซเอ็กซ์ เปิดเผยว่า เส้นทางบินกลับถูกออกแบบอย่างรัดกุมเพื่อเลี่ยงเขตชุมชน โดยยานบินผ่านพื้นที่ทะเลทรายที่มีประชากรเบาบาง ก่อนจะตีโค้งวงกว้างอ้อมเมืองต่างๆ ในหุบเขาริโอแกรนด์ และเข้าเทียบฐานปล่อยจากทางทิศตะวันออก
ทั้งนี้ ภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังการลงจอด อีลอน มัสก์ และทีมวิศวกรได้เข้าตรวจสอบสภาพยานทันที โดยมัสก์ได้โพสต์ภาพและวิดีโอบนแพลตฟอร์ม X พร้อมข้อความว่า "Ship 42 ดูยอดเยี่ยมมาก!"
ที่ผ่านมา สเปซเอ็กซ์เคยใช้แขนกลจับจรวดขับดันท่อนล่างสำเร็จมาแล้ว 3 ครั้ง แต่การจับ "ยานอวกาศ" ท่อนบนนั้นซับซ้อนกว่ามาก เนื่องจากยานร่วงลงมาจากระดับความสูงที่มากกว่าและมีความเร็วสูงกว่ามาก
เคลย์ตัน สโวป ผู้เชี่ยวชาญด้านอวกาศจากศูนย์ยุทธศาสตร์และการศึกษาระหว่างประเทศ (CSIS) ระบุว่า นี่คือความสำเร็จทางวิศวกรรมครั้งใหญ่ที่พิสูจน์ว่าแนวคิดยานอวกาศที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ทั้งหมดนั้นเกิดขึ้นได้จริง ขณะที่ แคธลีน เคอร์ลี นักวิเคราะห์จากมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ มองว่า สเปซเอ็กซ์ยังต้องพิสูจน์ความเสถียรด้วยการทำซ้ำให้ได้อีกหลายครั้ง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในการขนส่งภารกิจสำคัญ
ด้าน จาเร็ด ไอแซคแมน ผู้อำนวยการองค์การนาซาได้กล่าวยกย่องความสำเร็จครั้งนี้ว่า "ราวกับเวทมนตร์" และช่วยพามนุษยชาติเข้าใกล้ดวงจันทร์ไปอีกก้าว โดยนาซาได้ทำสัญญามูลค่ากว่า 4,000 ล้านดอลลาร์ เพื่อใช้ยานสตาร์ชิปเป็นยานลงจอดบนดวงจันทร์ในโครงการอาร์ทีมิส ซึ่งตั้งเป้าส่งมนุษย์กลับไปเหยียบดวงจันทร์อีกครั้งในปี 2028
อย่างไรก็ตาม สเปซเอ็กซ์ซึ่งลงทุนในโครงการนี้ไปแล้วกว่า 15,000 ล้านดอลลาร์ ยังมีโจทย์ใหญ่ทางวิศวกรรมที่ต้องเร่งแก้ไขให้สำเร็จ ได้แก่ เทคโนโลยีการเติมเชื้อเพลิงระหว่างยานสตาร์ชิปในอวกาศ ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการเดินทางไกลไปยังดวงจันทร์และดาวอังคาร ขณะที่แผ่นกระเบื้องหกเหลี่ยมสีดำหลายร้อยแผ่นที่หุ้มตัวยานเพื่อกันความร้อนขณะกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ ยังไม่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ทันทีโดยไม่ต้องซ่อมบำรุง ซึ่งบริษัทกำลังเร่งพัฒนารุ่นใหม่
อีลอน มัสก์ ตั้งเป้าหมายให้สตาร์ชิปทำงานได้รวดเร็วเหมือนเครื่องบินพาณิชย์ ที่สามารถบินขึ้น-ลงได้ทุกชั่วโมง เพื่อรองรับธุรกิจดาวเทียมสตาร์ลิงก์ การสร้างศูนย์ข้อมูลในวงโคจร รวมถึงการตั้งถิ่นฐานบนดาวอังคารในอนาคต
ทั้งนี้ หลังจากสเปซเอ็กซ์เพิ่งนำบริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา และระดมทุนไปได้สูงถึง 85,700 ล้านดอลลาร์ บริษัทได้ทุ่มงบประมาณขยายกำลังการผลิตอย่างหนัก โดยเจ้าหน้าที่ของสเปซเอ็กซ์เปิดเผยระหว่างพาสื่อมวลชนเยี่ยมชมโรงงานขนาด 1 ล้านตารางฟุตที่ฐานสตาร์เบสว่า ปัจจุบันบริษัทมีศักยภาพในการผลิตยานสตาร์ชิปได้ 1 ลำในทุกๆ 2 สัปดาห์ และผลิตจรวดขับดันซูเปอร์เฮฟวีได้ 1 ลำในทุกๆ 4 สัปดาห์.