องค์กรแพทย์ไร้พรมแดนเผยงบประมาณสำหรับการต่อสู้โรคอีโบลา ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก "หายลึกลับ" กว่า 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 2.36 หมื่นล้านบาท ทำให้เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในด่านหน้าไม่ได้รับค่าจ้าง-รถพยาบาลไร้น้ำมัน ท่ามกลางวิกฤตไวรัสระบาดหนักคร่าชีวิตแล้วกว่า 5,400 ราย และมีผู้ติดเชื้อกว่า 11,000 คน
องค์กรแพทย์ไร้พรมแดน หรือ MSF ออกคำเตือนว่า เงินช่วยเหลือหลายร้อยล้านดอลลาร์สหรัฐที่จัดสรรไว้เพื่อรับมือการระบาดของโรคอีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก หรือดีอาร์คองโก ไม่ได้ถูกส่งไปถึงผู้ที่ควรได้รับอย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่สถานการณ์การระบาดยังคงอยู่ในระดับที่ไม่สามารถควบคุมได้
รายงานของ MSF ระบุว่า เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานแนวหน้าจำนวนมากไม่ได้รับค่าจ้าง ขาดการฝึกอบรมที่เหมาะสม และประสบปัญหาขาดแคลนอุปกรณ์และเวชภัณฑ์ที่จำเป็นต่อการทำงาน บางพื้นที่ถึงขั้นที่รถพยาบาลไม่มีน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับออกปฏิบัติหน้าที่
นับตั้งแต่มีการประกาศการระบาดเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา มีผู้เสียชีวิตจากโรคอีโบลาในดีอาร์คองโกแล้วมากกว่า 5,400 คน และมีผู้ติดเชื้อกว่า 11,000 คน ทำให้การระบาดครั้งนี้เป็นการระบาดของโรคอีโบลาที่มีผู้เสียชีวิตมากเป็นอันดับ 2 เท่าที่เคยมีการบันทึกไว้
MSF เรียกร้องให้รัฐบาลคองโกและหน่วยงานของสหประชาชาติ หรือยูเอ็น เพิ่มความเข้มงวดในการกำกับดูแลและตรวจสอบความรับผิดชอบ เพื่อให้มั่นใจว่าเงินช่วยเหลือที่เบิกจ่ายไปแล้วถูกนำไปใช้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยต้องทำให้เจ้าหน้าที่รับมือโรคระบาดได้รับการฝึกอบรม ค่าตอบแทน อุปกรณ์ และการสนับสนุนอย่างเหมาะสม พร้อมทั้งจัดสรรทรัพยากรไปยังพื้นที่ที่มีความจำเป็นมากที่สุด
คำเตือนของ MSF ยังสอดคล้องกับข้อกังวลที่ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งแอฟริกา หรือ Africa CDC เปิดเผยเมื่อเดือนที่แล้วว่า เงินจำนวน 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากงบประมาณ 962 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่เบิกจ่ายให้แก่องค์กรต่าง ๆ เพื่อดำเนินมาตรการรับมืออีโบลา ยังไม่สามารถชี้แจงได้ว่าเงินถูกนำไปใช้อย่างไร
ในเวลานั้น ฌอง คาเซยา ผู้อำนวยการ Africa CDC ระบุว่า ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าเงินดังกล่าวถูกยักยอก โดยมองว่าเป็นปัญหาร้ายแรงด้านความโปร่งใสและการรายงานทางการเงิน
ด้านซามูเอล-โรเจอร์ คัมบา รัฐมนตรีสาธารณสุขดีอาร์คองโก แสดงความกังวลในลักษณะเดียวกัน โดยระบุว่า หน่วยงานที่ได้รับเงินช่วยเหลือต้องรายงานรายละเอียดการดำเนินงานต่อกระทรวง เพื่อให้สามารถกำกับดูแลและตรวจสอบได้ แต่จนถึงขณะนั้น มีหน่วยงานเพียงร้อยละ 22 เท่านั้นที่ส่งข้อมูลตามข้อกำหนด
คัมบาระบุผ่านแพลตฟอร์ม X ว่า ข้อกำหนดของรัฐบาลมีความชัดเจน โดยต้องมีความโปร่งใสอย่างเต็มที่ และการรับมือการระบาดต้องดำเนินการภายใต้แผนงานเดียว งบประมาณเดียว และระบบประสานงานเดียว
ในรายงาน MSF ระบุว่า แม้จะมีการจัดสรรเงินจำนวนมหาศาลเพื่อรับมือการระบาด แต่เจ้าหน้าที่จำนวนมากที่ทำงานอยู่แนวหน้ากลับต้องพยายามควบคุมโรคโดยแทบไม่มีทั้งอุปกรณ์และงบประมาณสนับสนุน นอกจากนี้ ยังพบปัญหาเกี่ยวกับทีมเฝ้าระวังโรคอีโบลา ซึ่งมีอยู่เพียงในเอกสาร แต่ไม่ปรากฏการปฏิบัติงานจริงในพื้นที่
จาวิด อับเดลโมเนอิม ประธาน MSF กล่าวว่า ทีมงานขององค์กรพบเห็นความบกพร่องในการดำเนินงานในหลายพื้นที่จนแทบไม่สามารถบรรยายได้ และเมื่อผ่านไปแล้ว 6 เดือนนับตั้งแต่เริ่มปฏิบัติการรับมือโรคระบาด สถานการณ์เช่นนี้ถือเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้
มาตรการสำคัญในการหยุดยั้งการแพร่ระบาดของอีโบลาคือการติดตามผู้สัมผัสใกล้ชิดผู้ติดเชื้อ หรือ Contact Tracing โดยต้องค้นหาบุคคลทั้งหมดที่เคยสัมผัสกับผู้ติดเชื้อ และนำเข้าสู่กระบวนการแยกกักตัวเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ
อย่างไรก็ตาม MSF ระบุว่า แม้จะมีการจัดสรรทรัพยากรสำหรับภารกิจสำคัญนี้อย่างเป็นทางการ แต่ระบบเฝ้าระวังโรคยังคงมีปัญหาอย่างหนัก อีกทั้งผู้เสียชีวิตถึง 2 ใน 3 รายเกิดขึ้นในชุมชน ไม่ใช่ในสถานพยาบาลหรือศูนย์รักษาโรค
ขณะที่นีล เฟอร์กูสัน นักระบาดวิทยาชาวอังกฤษ ประเมินว่า ผู้ติดเชื้อมากกว่าครึ่งหนึ่งอาจยังไม่ถูกตรวจพบ ซึ่งหมายความว่าการระบาดครั้งนี้มีแนวโน้มยืดเยื้อต่อไปอีกประมาณ 1 ปี ตามรายงานของสำนักข่าวรอยเตอร์
MSF ยังแสดงความกังวลต่อการกระจุกตัวของความพยายามและทรัพยากรในบางพื้นที่มากเกินไป ขณะที่พื้นที่อื่นซึ่งมีความต้องการเร่งด่วนกลับไม่ได้รับความช่วยเหลืออย่างเพียงพอ โดยระบุว่า การตอบสนองต่อสถานการณ์ในจังหวัดนอร์ทคิวูยังล่าช้า ส่วนจังหวัดโอต์-อูเอเลถูกละเลยอย่างมาก
ในทั้งสองจังหวัด MSF พบว่าทีมปฏิบัติงานมีทรัพยากรไม่เพียงพอที่จะรับมือกับสถานการณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่สถานพยาบาลหลายแห่งขาดสิ่งจำเป็นพื้นฐาน เช่น น้ำ คลอรีนสำหรับฆ่าเชื้อ และระบบคัดแยกผู้ป่วยตามระดับความเร่งด่วน
MSF เตือนว่า ปัญหาดังกล่าวทำให้สถานพยาบาลบางแห่งกลายเป็นแหล่งแพร่เชื้อแห่งใหม่ แทนที่จะเป็นสถานที่รักษาผู้ป่วยและช่วยควบคุมการระบาด
ศูนย์กลางการระบาดอยู่ในพื้นที่ทางตะวันออกของดีอาร์คองโก ซึ่งเผชิญความขัดแย้งและการสู้รบต่อเนื่องมานานหลายสิบปี โดยบางพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบอยู่ภายใต้การควบคุมของกลุ่มกบฏ อีกทั้งยังมีถนนที่อยู่ในสภาพดีเพียงไม่กี่สาย ทำให้การเดินทางและการส่งความช่วยเหลือเข้าไปในพื้นที่เป็นไปด้วยความยากลำบาก
เมื่อวันที่ 12 พ.ย. ที่ผ่านมา สหประชาชาติและรัฐบาลดีอาร์คองโกเตือนว่า พื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากอีโบลารุนแรงที่สุดกำลังเผชิญวิกฤตขาดแคลนอาหารอย่างหนัก โดยมีประชาชนเกือบ 10 ล้านคนในภูมิภาคดังกล่าวต้องการความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน
การระบาดระลอกล่าสุดเกิดจากเชื้ออีโบลาสายพันธุ์บุนดิบูเกียว และแพร่ขยายออกนอกพรมแดนดีอาร์คองโกแล้ว โดยมีรายงานผู้ติดเชื้อในเคนยา ยูกันดา และไนจีเรีย
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันพุธที่ผ่านมา ผู้ป่วยอีโบลารายสุดท้ายในเคนยาได้รับอนุญาตให้ออกจากโรงพยาบาลแล้ว ถือเป็นความคืบหน้าสำคัญของความพยายามควบคุมโรคในประเทศแอฟริกาตะวันออกแห่งนี้
ทั้งนี้ เชื้ออีโบลาสายพันธุ์บุนดิบูเกียวพบได้ค่อนข้างน้อย และปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาที่ได้รับการอนุมัติสำหรับเชื้อสายพันธุ์นี้โดยเฉพาะ แม้จะมีการดำเนินการทดลองวัคซีนและแนวทางการรักษาอยู่ก็ตาม.
ที่มา BBC