รัสเซียและยูเครนเปิดฉากโจมตีตอบโต้กันในกรุงมอสโกและกรุงเคียฟ ขณะที่นายจาเร็ด คุชเนอร์ และสตีฟ วิตคอฟฟ์ ผู้แทนของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เดินทางถึงกรุงมอสโกเพื่อเข้าพบประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน หลังการเจรจาสันติภาพที่กรุงอาบูดาบีได้ข้อสรุปเรื่องการแลกเปลี่ยนเชลยศึก แต่ยังไม่มีความคืบหน้าชัดเจนในประเด็นดินแดนและหลักประกันความมั่นคง
รัสเซียและยูเครนเปิดฉากโจมตีตอบโต้กันในเมืองหลวงของอีกฝ่ายในช่วงเช้ามืดวันนี้ (12 พ.ย.) เพียงหนึ่งวันหลังการเจรจาสันติภาพระหว่างสองประเทศสิ้นสุดลง ขณะที่คณะผู้แทนสหรัฐฯ ได้เดินทางถึงกรุงมอสโก เพื่อเข้าพบประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ในวันเดียวกัน
คณะผู้แทนสหรัฐฯ นำโดยจาเร็ด คุชเนอร์ บุตรเขยของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และสตีฟ วิตคอฟฟ์ นักธุรกิจและผู้แทนเจรจาของสหรัฐฯ โดยคิริลล์ ดมิทรีเยฟ ผู้แทนพิเศษของปูติน เป็นผู้ให้การต้อนรับทั้งสองคนที่ท่าอากาศยานในกรุงมอสโก พร้อมเผยแพร่ภาพจับมือกับวิตคอฟฟ์ผ่านแพลตฟอร์ม X
การเดินทางครั้งนี้มีขึ้นหลังการเจรจาระหว่างผู้แทนรัสเซีย ยูเครน และสหรัฐฯ ที่กรุงอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งดำเนินต่อเนื่องสองวันและสิ้นสุดลงเมื่อวันพุธที่ผ่านมา โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะแลกเปลี่ยนเชลยศึก แต่ผู้ไกล่เกลี่ยของสหรัฐฯ ระบุว่า ยังมีความเห็นแตกต่างกันในประเด็นสำคัญ โดยเฉพาะเรื่องดินแดน
กระทรวงกลาโหมรัสเซียระบุผ่านเทเลแกรมว่า กองทัพรัสเซียโจมตีเป้าหมายทางทหารและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในยูเครน รวมถึงคลังเก็บกระสุนในกรุงเคียฟ ขณะที่ผู้สื่อข่าวรอยเตอร์รายงานว่า ได้ยินเสียงระเบิดในกรุงเคียฟช่วงเช้ามืดวันพฤหัสบดี
เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในแคว้นริฟเน ทางตะวันตกของยูเครน ระบุว่า การโจมตีสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและสิ่งปลูกสร้างของพลเรือน
ส่วนทางฝั่งรัสเซีย เซอร์เกย์ โซเบียนิน นายกเทศมนตรีกรุงมอสโก เปิดเผยว่า ระบบป้องกันภัยทางอากาศสามารถยิงสกัดโดรน 5 ลำที่มุ่งหน้าเข้าสู่กรุงมอสโกได้ ขณะที่เจ้าหน้าที่ในภูมิภาคอื่น ๆ รายงานการยิงสกัดโดรนเช่นกัน รวมถึงในแคว้นรอสตอฟและทูลา
หลังเสร็จสิ้นการหารือกับปูติน คณะผู้แทนสหรัฐฯ มีกำหนดเดินทางต่อไปยังกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ เพื่อพบกับประธานาธิบดีโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ของยูเครน ซึ่งเดินทางไปร่วมประชุมกับผู้นำยุโรป
คุชเนอร์กล่าวว่า การหารือกับปูตินจะเป็นการทบทวนประเด็นที่มีการพูดคุยกันในการเจรจาสองวันที่กรุงอาบูดาบี รวมถึงพยายามผลักดันให้เกิดความคืบหน้า เนื่องจากมองเห็นช่องทางและโอกาสบางประการที่จะนำไปสู่ข้อตกลง
ด้านเซเลนสกีกล่าวเมื่อเดินทางถึงไอร์แลนด์เมื่อวันพุธว่า อาจมีโอกาสเปิดทางสู่การยุติสงครามกับรัสเซียก่อนปี 2570 โดยเขาหวังว่าผู้แทนสหรัฐฯ จะนำข้อเสนอที่เป็นรูปธรรมไปหารือกับปูติน และเดินทางกลับมาพร้อมความคืบหน้าที่ชัดเจน แม้ยังคงมีความกังขาต่อแนวทางการเจรจา แต่ก็ยังมีความหวัง
เซเลนสกียังกล่าวถึงท่าทีของสหรัฐฯ ที่เปลี่ยนแปลงไปในทางบวกต่อการเปิดโอกาสให้ยุโรปเข้ามามีส่วนร่วมในการเจรจา โดยระบุว่า ฝ่ายสหรัฐฯ มีท่าทีเปิดกว้างและเป็นมิตรมากขึ้นต่อแนวคิดดังกล่าว
ประเด็นนี้มีความสำคัญ เนื่องจากประเทศยุโรปกังวลต่อข้อเสนอของรัสเซียที่ต้องการทบทวนโครงสร้างความมั่นคงของทั้งทวีป ขณะที่สหรัฐฯ เองก็เสนอแนวคิดเกี่ยวกับกรอบความมั่นคงใหม่เช่นกัน
การเจรจาที่กรุงอาบูดาบีมีความคืบหน้าในประเด็นการแลกเปลี่ยนเชลยศึก โดยคุชเนอร์เรียกข้อตกลงดังกล่าวว่าเป็นการแลกเปลี่ยนเชลยศึกครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา อย่างไรก็ตาม ทั้งรัสเซียและยูเครนยังไม่ได้เปิดเผยจำนวนผู้ที่จะได้รับการปล่อยตัว
เซเลนสกีกล่าวว่า ยูเครนกำลังรอคำตอบจากรัสเซียเกี่ยวกับข้อเสนอแลกเปลี่ยนเชลยศึกในสัดส่วน 1,000 ต่อ 1,000 คน และอาจเพิ่มขึ้นเป็น 1,200 ต่อ 1,200 คน
นอกจากนี้ เซเลนสกียังระบุว่า การเจรจามีการหารือในรายละเอียดมากขึ้นเกี่ยวกับหลักประกันความมั่นคงสำหรับยูเครน ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญในการป้องกันไม่ให้รัสเซียกลับมาโจมตีอีกในอนาคต
แม้ทั้งสองฝ่ายระบุว่าจะเดินหน้าเจรจาต่อไป แต่รัสเซียยังตั้งคำถามถึงความจำเป็นในการให้ประเทศยุโรปเข้าร่วมโต๊ะเจรจา
วลาดิเมียร์ เมดินสกี หัวหน้าคณะผู้แทนเจรจาของรัสเซีย กล่าวหลังการหารือที่กรุงอาบูดาบีว่า รัสเซียไม่เข้าใจว่าจำเป็นต้องหารืออะไรกับประเทศยุโรป เนื่องจากยังไม่ได้รับข้อริเริ่มด้านสันติภาพหรือข้อเสนอที่เป็นรูปธรรมจากประเทศเหล่านั้นแม้แต่ข้อเดียว
ต่อมา เมดินสกีกล่าวกับสถานีโทรทัศน์รัสเซียว่า เป้าหมายของรัสเซียคือการจัดทำข้อตกลงที่เรียกว่า "ยัลตาครั้งใหม่" หรือ New Yalta ซึ่งอ้างถึงการประชุมยัลตาในปี 2488 ที่ผู้นำชาติตะวันตกและสหภาพโซเวียตหารือเกี่ยวกับการจัดระเบียบยุโรปหลังสงครามโลกครั้งที่สอง
ยูเครนเตือนว่าไม่ควรปล่อยให้เกิดข้อตกลงในลักษณะดังกล่าว ขณะที่คุชเนอร์ระบุว่า หนึ่งในประเด็นที่จะหารือกับปูตินคือแนวทางนำประเทศยุโรปเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการเจรจา
ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่จากสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี และอิตาลี รวมถึงผู้แทนจากองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือ NATO และสหภาพยุโรป ได้เดินทางไปยังกรุงอาบูดาบีเพื่อหารือคู่ขนานกับการเจรจาหลัก
อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่สหภาพยุโรปมองว่า การเจรจายังไม่มีความคืบหน้าที่แท้จริงมากนักในการนำไปสู่สันติภาพ และยืนยันว่า ยุโรปไม่เห็นความจำเป็นที่จะหารือเรื่องโครงสร้างความมั่นคงในวงกว้างกับรัสเซีย ก่อนที่การสู้รบจะยุติลง
สงครามระหว่างรัสเซียกับยูเครนเริ่มต้นขึ้นเมื่อรัสเซียเปิดฉากบุกยูเครนในเดือนกุมภาพันธ์ 2565 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายแสนคน และประชาชนอีกหลายล้านคนต้องอพยพหนีการสู้รบ โดยเฉพาะในพื้นที่ทางตะวันออกและตอนใต้ของยูเครน ซึ่งได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการโจมตีทางอากาศอย่างต่อเนื่อง
รัสเซียเรียกร้องให้ยูเครนถอนกำลังออกจากพื้นที่บางส่วนทางตะวันออกของประเทศที่ยังอยู่ภายใต้การควบคุมของยูเครน พร้อมต้องการข้อตกลงในวงกว้างเกี่ยวกับ “โครงสร้างความมั่นคงของยุโรป” ซึ่งถูกมองว่าเกี่ยวข้องกับข้อเรียกร้องระยะยาวของรัสเซีย ที่ต้องการจำกัดการขยายบทบาทของ NATO ในยุโรปตะวันออก และยุติการสนับสนุนทางทหารจากชาติตะวันตกต่อยูเครน
ขณะที่ยูเครนยืนยันว่า ต้องมีการหยุดยิงก่อนที่จะหารือเรื่องดินแดน และเรียกร้องให้จัดการประชุมโดยตรงระหว่างเซเลนสกีกับปูติน เพื่อหารือประเด็นสำคัญที่ยังเป็นข้อขัดแย้ง แต่ปูตินปฏิเสธแนวทางดังกล่าว
คุชเนอร์กล่าวว่า การเจรจาที่ผ่านมาเป็นประโยชน์ แม้ยังไม่สามารถเปิดเผยได้ว่าทั้งสองฝ่ายมีแนวโน้มจะตกลงกันได้ในประเด็นใดบ้าง โดยระบุว่า บางประเด็นมีช่องทางที่จะหาจุดประนีประนอมร่วมกันได้ ขณะที่บางเรื่องยังจำเป็นต้องหารือเพิ่มเติม แต่ถือเป็นก้าวแรกที่ดีของกระบวนการเจรจา.