สมาชิกรัฐสภาอินโดนีเซียมากกว่า 100 คน ลงชื่อในคำร้องที่อาจนำไปสู่กระบวนการถอดถอนรองประธานาธิบดียิบรัน รากาบูมิง รากา บุตรชายของโจโก วิโดโด อดีตประธานาธิบดีอินโดนีเซีย หลังศาลรัฐธรรมนูญและศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเอกสารการศึกษาของเขาไม่เป็นไปตามข้อกำหนดการเลือกตั้ง ขณะที่เจ้าตัวแสดงความประสงค์ลาออกต่อประธานาธิบดีปราโบโว ซูเบียนโต
สมาชิกรัฐสภาอินโดนีเซียมากกว่า 100 คนจากหลายพรรคการเมือง ลงชื่อในคำร้องซึ่งเปิดทางให้มีการดำเนินกระบวนการถอดถอนรองประธานาธิบดียิบรัน รากาบูมิง รากา ท่ามกลางความเสี่ยงที่จะทำให้ความตึงเครียดทางการเมืองในอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นประเทศเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทวีความรุนแรงขึ้น
มูฮัมหมัด โคลิด หนึ่งในสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ลงชื่อในคำร้อง ระบุว่า สมาชิกรัฐสภาเห็นว่ายิบรันไม่มีคุณสมบัติเหมาะสมที่จะดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีอีกต่อไป เนื่องจากคำวินิจฉัยของศาลทำให้เขา "ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดสำหรับผู้สมัครรองประธานาธิบดี"
โคลิดกล่าวว่า จะยื่นคำร้องต่อประธานรัฐสภา โดยการประกาศจุดยืนอย่างเป็นทางการของสมาชิกสภาฯ ในประเด็นนี้จะนำไปสู่กระบวนการถอดถอนต่อไป ทั้งนี้ ก่อนหน้านี้มีสมาชิกสภาฯ ราว 50 คนยื่นญัตติที่อาจปูทางไปสู่กระบวนการถอดถอนเช่นกัน
ยิบรัน วัย 39 ปี เป็นบุตรชายคนโตของโจโก วิโดโด อดีตประธานาธิบดีอินโดนีเซีย หรือที่รู้จักกันในชื่อ "โจโกวี" และกำลังเผชิญการตรวจสอบอย่างหนัก หลังศาลรัฐธรรมนูญและศาลฎีกามีคำวินิจฉัยเกี่ยวกับเอกสารการศึกษาของเขาเมื่อเดือนที่ผ่านมา ซึ่งตั้งคำถามว่าเป็นไปตามข้อกำหนดสำหรับการดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือไม่
ศาลฎีกาอินโดนีเซียเผยแพร่คำวินิจฉัยบนเว็บไซต์เมื่อช่วงค่ำวันอังคาร (10 พ.ย.) โดยสั่งให้กระทรวงศึกษาธิการถอนใบรับรองเทียบวุฒิการศึกษาของกิบรัน หลังศาลเพิกถอนเอกสารดังกล่าว
ยิบรันซึ่งเคยศึกษาต่อต่างประเทศ ใช้ใบรับรองเทียบวุฒิการศึกษาดังกล่าวเพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดด้านการศึกษาและลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2567 ซึ่งเขาชนะการเลือกตั้งร่วมกับปราโบโว
กฎหมายเลือกตั้งอินโดนีเซียกำหนดให้ผู้สมัครรองประธานาธิบดีต้องสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือมีวุฒิเทียบเท่า แต่ศาลพบว่าใบรับรองที่ใช้ยื่นสมัครนั้นออกโดยอาศัยหลักฐานที่ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่า ยิบรันสำเร็จการศึกษาตามเกณฑ์ดังกล่าวจริง
ศาลระบุในคำวินิจฉัยว่า ไม่พบหลักฐานที่แสดงว่ากิบรันมีประกาศนียบัตรหรือใบรับรองการศึกษาจากต่างประเทศ ซึ่งสามารถใช้เป็นพื้นฐานในการเทียบวุฒิกับการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่าได้ โดยศาลยังพิจารณาประกอบกับคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ระบุว่า เอกสารการศึกษาของยิบรันไม่เป็นไปตามข้อกำหนดการเลือกตั้ง
อย่างไรก็ตาม คำวินิจฉัยก่อนหน้านี้ของศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้ทำให้ยิบรันพ้นจากตำแหน่งโดยทันที เนื่องจากศาลยกคำร้องคัดค้านคุณสมบัติของเขาด้วยเหตุผลด้านกระบวนการพิจารณา
ก่อนหน้านี้ นายยิบรันได้แสดงความประสงค์ลาออกจากตำแหน่งรองประธานาธิบดี ระหว่างการพบหารือกับประธานาธิบดีปราโบโว ซูเบียนโต เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา
ปราเซตโย ฮาดี รัฐมนตรีประจำสำนักประธานาธิบดี ยืนยันว่าทั้งสองหารือกันเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว แต่ระบุว่า ยังไม่มีการยื่นหนังสือลาออกอย่างเป็นทางการ และปราโบโวไม่ได้ปฏิเสธข้อเสนอของยิบรัน รัฐบาลอินโดนีเซียชี้แจงภายหลังว่า ยิบรันยังคงดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีและปฏิบัติหน้าที่ตามปกติ
ยิบรันยังแสดงท่าทีไม่ยอมถอย โดยกล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า ปราโบโวซึ่งเขามองเป็นบุคคลที่มีบทบาทคล้ายพ่อ ได้สนับสนุนให้เขาดำเนินการทางกฎหมายต่อไป
ลูคัส ลูวาร์โซ นักวิจารณ์การเมือง มองว่า การแสดงความประสงค์ลาออกอาจเป็นความพยายามหยั่งกระแสความเห็นของประชาชน มากกว่าจะเป็นความตั้งใจลาออกจริง โดยระบุว่า ยิบรันยังต้องการรักษาตำแหน่งรองประธานาธิบดีไว้ และจะไม่ยอมสละตำแหน่งโดยปราศจากการต่อสู้
วิกฤตดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความขัดแย้งที่เพิ่มขึ้นระหว่างปราโบโวกับโจโกวี อดีตประธานาธิบดี ซึ่งเคยเป็นพันธมิตรทางการเมืองและมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้ปราโบโวชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2567
นักวิเคราะห์เตือนว่า การลาออกหรือการถอดถอนยิบรันอาจจุดชนวนการแข่งขันภายในพรรคร่วมรัฐบาลเพื่อชิงตำแหน่งรองประธานาธิบดี และทำให้ปราโบโวต้องเผชิญความยากลำบากในการเลือกผู้สืบทอดตำแหน่ง โดยไม่สร้างความไม่พอใจให้กับพันธมิตรทางการเมืองที่สำคัญ
ภายใต้รัฐธรรมนูญอินโดนีเซีย หากตำแหน่งรองประธานาธิบดีว่างลง ประธานาธิบดีต้องเสนอชื่อผู้สมัคร 2 คน และสมัชชาประชาชนจะเป็นผู้เลือกผู้ดำรงตำแหน่งแทนภายใน 60 วัน
เรนดี ปาห์รุน วาดิปาลาปา นักรัฐศาสตร์จากสำนักงานวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติอินโดนีเซีย เตือนว่า ความขัดแย้งระหว่างผลประโยชน์ของพรรคการเมืองในแนวร่วมรัฐบาล 7 พรรค อาจทำให้กระบวนการดังกล่าวซับซ้อนขึ้น เนื่องจากแต่ละพรรคอาจต้องการผลักดันบุคคลของตนเองให้ขึ้นดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดี
บุคคลที่ถูกกล่าวถึงว่าอาจเป็นผู้สืบทอดตำแหน่ง ได้แก่ ปวน มหารานี ประธานรัฐสภาอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นบุตรสาวของเมกาวาตี ซูการ์โนบุตรี อดีตประธานาธิบดี และอากุส ฮาริมูร์ตี ยูโดโยโน ประธานพรรคเดโมแครต ซึ่งเป็นบุตรชายของซูซีโล บัมบัง ยูโดโยโน อดีตประธานาธิบดี
อย่างไรก็ตาม มาร์คัส มิทซ์เนอร์ นักรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ตั้งข้อสงสัยว่า ปราโบโวจะได้รับประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวหรือไม่ เนื่องจากอาจเปิดทางให้พรรคการเมืองในแนวร่วมรัฐบาลแข่งขันกันอย่างตึงเครียดเพื่อชิงตำแหน่งรองประธานาธิบดี
สถานการณ์ของยิบรันยังถือเป็นความเสียหายทางการเมืองต่อโจโกวี ซึ่งการสนับสนุนของเขามีส่วนช่วยให้ปราโบโวคว้าชัยชนะในการเลือกตั้งปี 2567
การลงสมัครของยิบรันเคยเผชิญข้อถกเถียงอย่างหนัก หลังศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยเปิดทางให้เขาลงสมัครได้ แม้อายุยังไม่ถึงเกณฑ์ขั้นต่ำ 40 ปี โดยประธานศาลรัฐธรรมนูญในขณะนั้น ซึ่งเป็นลุงของยิบรัน ถูกตรวจพบภายหลังว่าละเมิดหลักจริยธรรม
สถานะทางการเมืองของโจโกวียังเผชิญแรงกดดันเพิ่มเติม หลังลิสตีโย ซีกิต ปราโบโว อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติและพันธมิตรทางการเมืองของเขา ถูกจับกุมจากข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการดักฟังโทรศัพท์ประธานาธิบดี
ซานา จาฟฟรีย์ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย กล่าวว่า เป็นเรื่องยากที่จะเชื่อว่าสมาชิกรัฐสภาจะดำเนินการกับยิบรันโดยปราศจากการรับรู้หรือการเห็นชอบจากปราโบโว
เธอระบุว่า ความเงียบของปราโบโวสะท้อนให้เห็นว่า เขาอาจต้องการให้ยิบรันพ้นจากตำแหน่ง โดยไม่ต้องรับภาระทางการเมืองจากการเป็นผู้ผลักดันเรื่องนี้อย่างเปิดเผย โดยเฉพาะความเสี่ยงที่จะเผชิญกระแสต่อต้านจากผู้สนับสนุนโจโกวี ซึ่งมีส่วนช่วยให้เขาชนะการเลือกตั้ง
จาฟฟรีย์ยังเตือนว่า วิกฤตครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ผลประโยชน์ทางการเมืองของชนชั้นนำเพียงกลุ่มเล็ก ๆ กำลังมีความสำคัญเหนือความต้องการของประเทศในการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพและมีเสถียรภาพ พร้อมระบุว่า ความไม่แน่นอนที่ยืดเยื้อในระดับผู้นำจะยิ่งเพิ่มความวิตกกังวลทั้งภายในประเทศและในระดับนานาชาติเกี่ยวกับทิศทางของอินโดนีเซีย.
ที่มา Reuters / Malay Mail