"คีลิยัน เอ็มบัปเป" กองหน้าทีมเรอัล มาดริดและกัปตันทีมชาติฝรั่งเศส ถูกบริษัทชั้นนำของจีนยุติความร่วมมือทางธุรกิจ หลังคลิปวิดีโอที่อ้างว่าเขาพูดติดตลกเกี่ยวกับเหมาเจ๋อตง อดีตผู้นำจีน แพร่กระจายในโลกออนไลน์ จนเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก ด้านกระทรวงการต่างประเทศจีนระบุว่า การกระทำที่กระทบความรู้สึกของประชาชนจีนย่อมได้รับการต่อต้าน
คีลิยัน เอ็มบัปเป นักฟุตบอลซูเปอร์สตาร์ทีมชาติฝรั่งเศสและกองหน้าของสโมสรเรอัล มาดริด ถูกบริษัทชั้นนำของจีนยุติความร่วมมือทางธุรกิจ หลังเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์บนสื่อสังคมออนไลน์เกี่ยวกับคลิปวิดีโอที่อ้างว่าเขากล่าวถึงเหมาเจ๋อตง อดีตผู้นำผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนในเชิงล้อเลียน
บริษัทที่ประกาศยุติความร่วมมือ ได้แก่ ตงเผิง ผู้ผลิตเครื่องดื่มรายใหญ่ และเหมิงหนิว ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์นมรายใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของจีน โดยทั้งสองบริษัทระบุว่าไม่ยอมรับถ้อยคำหรือพฤติกรรมที่กระทบความรู้สึกของประชาชนจีน พร้อมประกาศให้การยุติความร่วมมือมีผลทันที
กระแสความไม่พอใจเริ่มขึ้นหลังคลิปที่เผยแพร่ทางออนไลน์แสดงให้เห็นว่า เอ็มบัปเปกล่าวถึงมีมบนอินเทอร์เน็ตที่เขาชื่นชอบ โดยระบุในทำนองว่า เป็นภาพที่นำใบหน้าของเขาไปตัดต่อทับภาพของ "เผด็จการจีนคนหนึ่ง" พร้อมกล่าวว่าเป็นภาพที่ทำให้เขาหัวเราะ และมักนำไปใช้กับเพื่อน ๆ
แม้ในคลิปที่เผยแพร่ เอ็มบัปเปไม่ได้เอ่ยชื่อเหมาเจ๋อตงโดยตรง แต่ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเชื่อว่าคำพูดดังกล่าวหมายถึงมีมที่นำใบหน้าของนักฟุตบอลรายนี้ไปซ้อนทับบนภาพของเหมาเจ๋อตง ภาพหน้าจอจากคลิปแพร่กระจายอย่างรวดเร็วบนสื่อสังคมออนไลน์ของจีน ขณะที่คลิปต้นฉบับไม่ปรากฏอยู่บนช่องยูทูบของรายการทอล์กโชว์ฝรั่งเศสชื่อ The Bridge อีกต่อไป
อย่างไรก็ตาม สำนักข่าวเอเอฟพีระบุว่า ยังไม่สามารถตรวจสอบยืนยันความแท้จริงของคลิปดังกล่าวได้ในทันที และจนถึงขณะนี้ เอ็มบัปเปกับรายการ The Bridge ยังไม่ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นต่อกรณีนี้อย่างเป็นทางการ
กระทรวงการต่างประเทศจีนเข้ามาแสดงความเห็นต่อประเด็นดังกล่าวด้วย โดยหลิน เจี้ยน โฆษกกระทรวงฯ กล่าวว่า ทางการรับทราบรายงานที่เกี่ยวข้องแล้ว พร้อมระบุว่า ถ้อยคำหรือการกระทำที่ทำร้ายความรู้สึกของประชาชนจีนย่อมได้รับการต่อต้านจากทุกภาคส่วนของสังคมจีน
ด้านตงเผิงประกาศผ่านแถลงการณ์ว่า บริษัทมีจุดยืนคัดค้านอย่างหนักแน่นและไม่ยอมรับพฤติกรรมใด ๆ ที่กระทบความรู้สึกของประชาชนจีน พร้อมยืนยันยุติความร่วมมือกับเอ็มบัปเปทันที ก่อนหน้านี้ ภาพโฆษณาที่สร้างด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งแสดงให้เห็นเอ็มบัปเปกำลังดื่มเครื่องดื่มกีฬาของบริษัท ปรากฏให้เห็นในจีนระหว่างการแข่งขันฟุตบอลโลกปีนี้
ส่วนเหมิงหนิวระบุว่า บริษัทคัดค้านอย่างหนักแน่นต่อถ้อยคำหรือการกระทำใด ๆ ที่ทำร้ายความรู้สึกของประชาชนจีน และประกาศยุติความร่วมมือกับนักฟุตบอลวัย 27 ปีรายนี้เช่นกัน
แม้ทั้งสองบริษัทไม่ได้ระบุถึงคลิปวิดีโอโดยตรงในแถลงการณ์ แต่ถ้อยคำเกี่ยวกับความรู้สึกของประชาชนจีนถูกมองว่าเชื่อมโยงกับกระแสวิจารณ์ที่กำลังเกิดขึ้น ขณะเดียวกัน ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตบางส่วนตั้งคำถามว่า เอ็มบัปเปกล่าวหรือทำสิ่งใดที่ถือว่าเป็นการล่วงเกินกันแน่
ประเด็นดังกล่าวกลายเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจอย่างมากบนเว่ยป๋อ แพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ของจีน โดยข้อความเกี่ยวกับการยุติความร่วมมือระหว่างตงเผิงกับเอ็มบัปเปติดอันดับหัวข้อยอดนิยม ผู้ใช้บางรายเรียกร้องให้บริษัทถอดภาพของนักฟุตบอลออกจากบรรจุภัณฑ์เครื่องดื่ม ขณะที่บางรายมองว่าคำพูดที่ถูกกล่าวอ้างนั้นไม่เหมาะสมและยอมรับไม่ได้
ก่อนหน้านี้ ตงฉิวตี้ (Dongqiudi) หนึ่งในสื่อฟุตบอลออนไลน์รายใหญ่ของจีน ได้เผยแพร่แถลงการณ์เมื่อคืนวันจันทร์ ระบุว่าคำพูดที่ถูกกล่าวอ้างนั้นไม่เหมาะสมและสร้างความขุ่นเคืองแก่จีนและประชาชนจีน รวมถึงกระทบความรู้สึกของแฟนฟุตบอลชาวจีนด้วย
เหมาเจ๋อตงเป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์จีน โดยเป็นผู้นำการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนในปี 2492 และปกครองประเทศในช่วงหลายทศวรรษที่เต็มไปด้วยความเปลี่ยนแปลงและความขัดแย้ง โดยเฉพาะนโยบายก้าวกระโดดไกล (Great Leap Forward) ที่มุ่งเร่งพัฒนาอุตสาหกรรม แต่ส่งผลให้เกิดทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนหลายสิบล้านคน ต่อมายังเกิดการปฏิวัติวัฒนธรรม ซึ่งมีการกวาดล้างผู้ที่ถูกมองว่าเป็นภัยต่อระบอบคอมมิวนิสต์ รวมถึงปัญญาชน ศิลปิน เจ้าของที่ดิน และคู่แข่งทางการเมืองภายในพรรค
แม้จีนจะปรับเปลี่ยนนโยบายและเปิดประเทศสู่เศรษฐกิจโลกมากขึ้นหลังเหมาเสียชีวิตในปี 2519 แต่พรรคคอมมิวนิสต์จีนยังคงยกย่องเขาในฐานะบุคคลสำคัญของชาติ การนำเหมาเจ๋อตงมาล้อเลียนจึงยังเป็นประเด็นอ่อนไหวในสังคมจีน และอาจกระตุ้นกระแสต่อต้านได้อย่างรวดเร็ว
เอ็มบัปเปเป็นนักฟุตบอลที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในจีน และมีผู้ติดตามจำนวนมากบนสื่อสังคมออนไลน์ เขายังได้รับฉายาภาษาจีนว่า "กุยกุย" ซึ่งหมายถึงเต่า จากมีมที่เชื่อมโยงเขากับตัวละครเต่าในเรื่องเต่านินจา ขณะเดียวกัน ในวงการฟุตบอล เขายังถูกล้อเลียนด้วยฉายา "เผด็จการ" เนื่องจากภาพลักษณ์เกี่ยวกับอิทธิพลและบทบาทของเขาในการตัดสินใจเกี่ยวกับสโมสรและทีมชาติ
ในเดือนกันยายนที่ผ่านมา เอ็มบัปเปเคยให้สัมภาษณ์กับสื่อฟุตบอลฝรั่งเศสเกี่ยวกับมีมที่เปรียบเขากับผู้นำเผด็จการทางทหาร โดยยอมรับว่ามีมบางส่วนเป็นเรื่องขำขัน แต่กล่าวว่าการเปรียบเทียบกับบุคคลที่สังหารผู้คนหรือทำให้ประชาชนหลายล้านคนต้องทุกข์ทรมานนั้นเป็นเรื่องที่ไม่สนุกนัก เพราะบุคคลเหล่านั้นสร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงในประวัติศาสตร์ และเขาไม่คิดว่าตนเองเคยทำสิ่งเช่นนั้น
กรณีล่าสุดเกิดขึ้นท่ามกลางกระแสข่าวเกี่ยวกับเอ็มบัปเป หลังเขาพลาดรางวัลบัลลงดอร์ให้แก่แฮร์รี เคน โดยประเด็นนี้ยังสะท้อนให้เห็นความเสี่ยงที่นักกีฬาระดับโลกอาจเผชิญเมื่อถูกมองว่าพาดพิงประเด็นอ่อนไหวทางการเมืองหรืออัตลักษณ์ของจีน
ก่อนหน้านี้ นักกีฬาระดับโลกหลายคนเคยเผชิญกระแสต่อต้านในจีนจากการแสดงความเห็นเกี่ยวกับไต้หวัน ทิเบต และฮ่องกง เช่น ดไวต์ ฮาวเวิร์ด อดีตนักบาสเกตบอลเอ็นบีเอ ซึ่งเรียกไต้หวันว่าเป็นประเทศในวิดีโอที่ปรากฏร่วมกับไล่ ชิงเต๋อ ซึ่งขณะนั้นเป็นรองประธานาธิบดีและปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีไต้หวัน เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดเสียงวิจารณ์บนสื่อสังคมออนไลน์ของจีน
อีกกรณีหนึ่งเกิดขึ้นในปี 2562 เมื่อดาริล โมเรย์ ผู้จัดการทั่วไปของทีมฮิวสตัน ร็อกเก็ตส์ โพสต์ข้อความสนับสนุนการประท้วงในฮ่องกง ส่งผลให้จีนระงับข้อตกลงผู้สนับสนุนกับเอ็นบีเอ และถอดการถ่ายทอดสดการแข่งขันลีกบาสเกตบอลดังกล่าวออกจากโทรทัศน์จีนเป็นเวลาประมาณหนึ่งปี.