ตำรวจอินเดียควบคุมตัวแกนนำ "พรรคแมลงสาบ" หลังฝ่าแนวกั้นเข้าไปในพื้นที่ชุมนุมจันตาร์ มันตาร์ ในกรุงนิวเดลี พร้อมตะโกนเรียกร้องให้ประธานคณะกรรมการการเลือกตั้งลาออก จากกรณีปรับปรุงบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งทำให้รายชื่อประชาชนหายไปกว่า 130 ล้านคน ที่ถูกวิจารณ์ว่าอาจเอื้อประโยชน์ต่อพรรคภารตียชนตา หรือบีเจพี ของนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี
ตำรวจอินเดียควบคุมตัวแกนนำ "พรรคประชาชนแมลงสาบ" หรือ CJP ในช่วงเช้ามืดวันนี้ (13 ต.ค.) หลังกลุ่มผู้ประท้วงฝ่าแนวกั้นของตำรวจเข้าไปในพื้นที่จันตาร์ มันตาร์ ซึ่งเป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ในกรุงนิวเดลีที่เคยใช้จัดการชุมนุมทางการเมือง พร้อมโบกธงชาติอินเดียและตะโกนเรียกร้องให้นายเกียเนช กุมาร์ ประธานคณะกรรมการการเลือกตั้งอินเดีย ลาออกจากตำแหน่ง
อภิจิต ดิปเก ผู้ก่อตั้งพรรค CJP เผยแพร่คลิปวิดีโอผ่านสื่อสังคมออนไลน์ X แสดงภาพเจ้าหน้าที่ตำรวจควบคุมตัวอาชูโตช รันกา และซอราฟ ดาส ออกจากพื้นที่จันตาร์ มันตาร์ โดยในคลิปปรากฏภาพผู้ประท้วงหลายคนปีนข้ามแนวกั้นของตำรวจ ก่อนชูธงชาติและตะโกนคำขวัญต่อต้านการจำกัดสิทธิในการชุมนุม
ดิปเกโพสต์ข้อความว่า "คุณไม่สามารถเพิกถอนสถานะของการต่อต้านได้" ขณะที่ดาสระบุผ่านสื่อสังคมออนไลน์ว่า กลุ่มผู้ประท้วงได้กลับเข้าไปยึดพื้นที่ดังกล่าวคืนแล้ว และพวกเขากำลังถูกควบคุมตัว อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกยังไม่มีความชัดเจนว่าตำรวจนำตัวแกนนำกลุ่มนี้ไปควบคุมไว้ที่ใด
ต่อมา รังกาปรากฏตัวในการถ่ายทอดสดผ่านอินสตาแกรมจากรถตำรวจ พร้อมกับผู้ถูกควบคุมตัวคนอื่น ๆ โดยทุกคนดูมีท่าทีร่าเริงและยืนยันว่าจะไม่ยอมถอยจากการเคลื่อนไหว
สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า พรรค CJP ระบุว่า รังกา, ดาส และอาจินกยา ชินเด เป็นหนึ่งในอาสาสมัครประมาณ 20 คนที่ลักลอบเข้าไปในพื้นที่จันตาร์ มันตาร์ เพื่อ "ทวงคืน" พื้นที่ชุมนุม ก่อนถูกเจ้าหน้าที่ควบคุมตัว ขณะที่ตำรวจกรุงนิวเดลียังไม่ได้ตอบกลับคำขอความคิดเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวในทันที
การควบคุมตัวครั้งนี้เกิดขึ้นหนึ่งวันหลังจากกระทรวงมหาดไทยของรัฐบาลกลางอินเดียประกาศว่า จันตาร์ มันตาร์ ซึ่งเป็นสถานที่ชุมนุมสำคัญของประชาชนในกรุงนิวเดลี จะไม่ได้รับการกำหนดให้เป็นพื้นที่ชุมนุมอย่างเป็นทางการอีกต่อไป โดยทางการระบุพื้นที่ทางเลือก 3 แห่งสำหรับการจัดการชุมนุม ซึ่งผู้จัดต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน
ก่อนหน้านี้ พรรค CJP ได้เข้าพบเจ้าหน้าที่ตำรวจกรุงนิวเดลีเพื่อขออนุญาตจัดการชุมนุมโดยสงบที่จันตาร์ มันตาร์ และเตือนว่าจะประกาศจัดกิจกรรมประท้วงเพิ่มเติมหากไม่ได้รับคำตอบ รังกาโพสต์ข้อความบน X ก่อนหน้านี้ว่า เพียง 30 นาทีหลังจากพรรคเข้าพบตำรวจเพื่อสอบถามวันที่สามารถจัดการชุมนุมได้ ทางการกลับประกาศยกเลิกสถานะพื้นที่ชุมนุมของจันตาร์ มันตาร์
ในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ทางการได้เพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยทั่วกรุงนิวเดลี เพื่อสกัดกั้นการชุมนุมที่พรรค CJP เรียกร้องให้จัดขึ้นเมื่อวันเสาร์ สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินหลายแห่งถูกปิดให้บริการ การเดินรถไฟได้รับผลกระทบ และมีการระดมกำลังตำรวจและเจ้าหน้าที่กึ่งทหารหลายพันนาย
ตำรวจควบคุมตัวผู้ชุมนุมหลายพันคนในช่วงสุดสัปดาห์ ก่อนปล่อยตัวในเวลาต่อมา โดยในจำนวนนี้มีนักข่าวหลายคนด้วย ขณะที่ภาพถ่ายและวิดีโอจากเหตุการณ์แสดงให้เห็นเจ้าหน้าที่ลากผู้ชุมนุม รวมถึงผู้หญิง ออกไปด้วยกำลัง และผลักขึ้นรถโดยสาร
ต่อมาเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา พรรคฝ่ายค้านหลายพรรคได้จัดขบวนเดินขบวนจากคอนนอตเพลซ ซึ่งเป็นย่านการค้าใจกลางกรุงนิวเดลี ไปยังศาลฎีกา เพื่อคัดค้านการปรับปรุงบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
พรรคคองเกรส ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้านหลักของอินเดีย ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อคัดค้านกระบวนการปรับปรุงบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ซึ่งส่งผลให้มีชื่อถูกลบออกจากบัญชีมากกว่า 130 ล้านชื่อ นับตั้งแต่เริ่มดำเนินการเมื่อปีที่แล้ว
ข้อมูลที่รายงานระบุว่า ในจำนวนชื่อที่ถูกลบออก มีประมาณ 28 ล้านชื่อเป็นผู้เสียชีวิต 63 ล้านชื่อเป็นผู้ที่ย้ายถิ่นฐาน และอีก 30 ล้านชื่อเป็นบุคคลที่ไม่สามารถติดตามตัวได้
ฝ่ายวิจารณ์กังวลว่า กระบวนการดังกล่าวอาจทำให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่มีคุณสมบัติถูกตัดสิทธิ และเพิ่มภาระในการพิสูจน์สิทธิของตนเอง นอกจากนี้ พรรคฝ่ายค้านยังกล่าวหาว่าการลบชื่อส่งผลกระทบต่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งชาวมุสลิมและชนกลุ่มน้อยอย่างไม่สมส่วน เนื่องจากกลุ่มเหล่านี้มีแนวโน้มสนับสนุนพรรครัฐบาลน้อยกว่า
ข้อกล่าวหาดังกล่าวถูกปฏิเสธทั้งจากคณะกรรมการการเลือกตั้งและพรรคภารตียชนตา (BJP) ของนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี โดยคณะกรรมการการเลือกตั้งยืนยันว่าไม่ได้เอื้อประโยชน์ให้พรรคการเมืองใด และผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ถูกลบชื่อโดยไม่ถูกต้องสามารถยื่นขอลงทะเบียนใหม่ได้ ส่วนพรรค BJP กล่าวหาฝ่ายตรงข้ามว่าพยายามบ่อนทำลายประชาธิปไตยด้วยการตั้งข้อสงสัยต่อกระบวนการเลือกตั้งที่ชอบด้วยกฎหมาย
กระแสไม่พอใจต่อการปรับบัญชีรายชื่อรุนแรงขึ้น หลังหนังสือพิมพ์ The Indian Express รายงานเมื่อเดือนกันยายนว่า กรรมการการเลือกตั้งอีกสองคนได้แสดงข้อกังวลภายในองค์กรเกี่ยวกับการปรับปรุงรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ขั้นตอนการลงทะเบียน และระบบดิจิทัล อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการการเลือกตั้งยืนยันว่าการตัดสินใจต่าง ๆ เป็นมติเอกฉันท์
พรรค CJP เริ่มต้นจากการเสียดสีผ่านโลกออนไลน์ หลังจากสุริยา กันต์ ประธานศาลฎีกาอินเดีย เปรียบเทียบคนหนุ่มสาวว่างงานบางส่วนกับแมลงสาบระหว่างการพิจารณาคดี ต่อมาเขาชี้แจงว่าคำพูดดังกล่าวถูกตีความผิดไป แต่ถ้อยคำนี้ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ในการระดมคนรุ่นใหม่ให้เข้าร่วมการเคลื่อนไหว
หลังการประท้วงในช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา กลุ่ม CJP พัฒนาจากการเสียดสีออนไลน์มาเป็นกลุ่มกดดันทางการเมือง โดยหยิบยกความไม่พอใจในวงกว้างเกี่ยวกับปัญหาการว่างงาน ความผิดปกติในการสอบ และความรับผิดชอบของรัฐบาลมาเป็นประเด็นขับเคลื่อน
ก่อนหน้านี้ในปีเดียวกัน กลุ่มผู้สนับสนุน CJP จัดการประท้วงต่อเนื่องหลายสัปดาห์เกี่ยวกับข้อกล่าวหาเรื่องการรั่วไหลของข้อสอบ จนท้ายที่สุดนายธาเมนทรา ประธาน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการของรัฐบาลกลาง ตัดสินใจลาออก นอกจากนี้ กลุ่มยังเคลื่อนไหวเรียกร้องการปฏิรูปการศึกษาและปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานของโรงเรียนรัฐบาล.