รัฐมนตรีวัฒนธรรมอิสราเอลประกาศเตรียมดำเนินการเพิกถอนสัญชาติผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอิสราเอล "ยูวัล อับราฮัม" และ "ราเชล ซอร์" หลังสารคดีเรื่อง "NAZA" ที่ตีแผ่การโจมตีและการสังหารชาวปาเลสไตน์ในฉนวนกาซาด้วยการใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI สามารถคว้ารางวัล Special Jury Prize จากเทศกาลภาพยนตร์เวนิส พร้อมกล่าวหาผู้กำกับทั้งสองว่า "เป็นกบฏต่อรัฐ"
มิกิ โซฮาร์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมอิสราเอล ประกาศว่า จะดำเนินการเพิกถอนสัญชาติอิสราเอลของ ยูวัล อับราฮัม และราเชล ซอร์ ผู้กำกับสารคดีเรื่อง "NAZA" หลังภาพยนตร์คว้ารางวัล Special Jury Prize จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิสครั้งล่าสุด
โซฮาร์โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์ม X เมื่อวันอาทิตย์ เรียกภาพยนตร์เรื่องนี้ว่า "น่ารังเกียจ" และระบุว่าการที่ภาพยนตร์ได้รับรางวัลเป็นเรื่อง "น่าตกใจ" พร้อมกล่าวหาผู้กำกับทั้งสองว่าเต็มใจทำร้ายประเทศของตนเอง เพียงเพื่อได้รับเสียงปรบมือจากกลุ่มต่อต้านชาวยิวทั่วโลก รัฐมนตรีวัฒนธรรมอิสราเอลยังกล่าวหาว่าการกระทำของทั้งคู่ "เข้าข่ายการกบฏต่อรัฐ" และระบุว่าจะดำเนินการโดยทันทีเพื่อขอเพิกถอนสัญชาติของผู้กำกับทั้งสอง
"NAZA" เป็นสารคดีความยาว 80 นาที ผลิตโดยเดอะการ์เดียน และนำเสนอข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ของกองทัพและหน่วยข่าวกรองอิสราเอลในการกำหนดเป้าหมายโจมตีในฉนวนกาซา โดยชื่อเรื่องมาจากคำย่อที่ระบุจำนวนพลเรือนที่หน่วยข่าวกรองอิสราเอลคาดว่าจะเสียชีวิตจากการโจมตีทางอากาศในกาซา
ผู้กำกับทั้งสองสัมภาษณ์อดีตเจ้าหน้าที่ทหารและหน่วยข่าวกรองอิสราเอล รวม 24 คน ซึ่งให้ข้อมูลโดยไม่เปิดเผยชื่อเกี่ยวกับระบบ AI ที่ใช้ในการกำหนดเป้าหมายโจมตีในกาซา หนึ่งในแหล่งข่าวกล่าวอ้างว่า เคยมีการอนุมัติให้สังหารพลเรือนตามตัวเลขที่ระบบกำหนดสูงถึง 500 คน เพื่อแลกกับการสังหารสมาชิกกลุ่มฮามาส 1 คน
สารคดีเรื่องนี้ได้รับเสียงปรบมือยาวนานถึง 25 นาทีในการฉายรอบปฐมทัศน์ที่เทศกาลภาพยนตร์เวนิส ซึ่งถือเป็นสถิติของเทศกาล ก่อนคว้ารางวัล Special Jury Prize เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา
ยูวัล อับราฮัม และราเชล ซอร์ เคยได้รับรางวัลออสการ์ในปี 2025 จากภาพยนตร์สารคดีเรื่อง "No Other Land" ซึ่งนำเสนอประเด็นความรุนแรงของผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอลต่อชาวปาเลสไตน์ในเขตเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครอง
หลังจาก "NAZA" ได้รับรางวัล รัฐมนตรีอิสราเอลหลายคนออกมาโจมตีผู้กำกับทั้งสองด้วย โดยอิตามาร์ เบน-กวีร์ รัฐมนตรีความมั่นคงแห่งชาติฝ่ายขวาจัด กล่าวหาว่าทั้งคู่สร้างความเสื่อมเสียและความอับอายให้แก่ชาวอิสราเอลทั้งหมด ขณะที่อัฟกิดอร์ ลีเบอร์แมน อดีตรัฐมนตรีกลาโหม เรียกทั้งสองว่า "ผู้เกลียดชังอิสราเอล" ส่วนอดีตนายกรัฐมนตรีนาฟตาลี เบนเน็ตต์ กล่าวหาว่าภาพยนตร์เรื่องนี้เป็น “การใส่ร้ายอย่างน่าสยดสยองต่อทหารและประชาชนชาวอิสราเอล”
อย่างไรก็ตาม การเพิกถอนสัญชาติสามารถดำเนินการได้ตามกฎหมายอิสราเอล แม้จะเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก โดยศาลสูงสุดอิสราเอลมีคำวินิจฉัยในปี 2022 ว่า รัฐสามารถเพิกถอนสัญชาติของบุคคลที่ไม่แสดง “ความจงรักภักดี” ต่อรัฐ เช่น กระทำการจารกรรมหรือกบฏ และกฎหมายได้รับการขยายขอบเขตในปี 2023 ให้ครอบคลุมผู้ที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานก่อการร้ายด้วย
กระบวนการดังกล่าวกำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้ยื่นคำร้องขอเพิกถอนสัญชาติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมต้องให้ความเห็นชอบ และท้ายที่สุดต้องได้รับการรับรองจากผู้พิพากษา
อับราฮัมเคยเผชิญแรงกดดันและภัยคุกคามจากกลุ่มฝ่ายขวาของอิสราเอลมาก่อน โดยบ้านครอบครัวของเขาถูกกลุ่มผู้ประท้วงฝ่ายขวาบุกไปหา หลังภาพยนตร์ "No Other Land" ออกฉายรอบปฐมทัศน์โลกในปี 2024
อับราฮัมกล่าวว่า เขาและซอร์กำลังเสี่ยงต่อการทำงานภายใต้ระบบที่ให้สิทธิพิเศษแก่พวกเขาในฐานะชาวยิวอิสราเอล พร้อมเปรียบเทียบสถานการณ์กับชาวปาเลสไตน์ โดยระบุว่า หากนักข่าวชาวปาเลสไตน์ในกาซาพยายามทำงานในลักษณะเดียวกันและติดต่อเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิสราเอล พวกเขาอาจถูกสังหาร
ด้านกองทัพอิสราเอลปฏิเสธข้อกล่าวหาในสารคดี NAZA ในเบื้องต้น โดยระบุว่าไม่ยอมรับข้อกล่าวหาอย่างสิ้นเชิง และตั้งข้อสงสัยต่อการใช้คำให้การแบบไม่เปิดเผยตัวตน เนื่องจากไม่สามารถตรวจสอบยืนยันตัวตนของผู้ให้ข้อมูลได้ ต่อมากองทัพระบุว่า ข้อกล่าวหาต่าง ๆ จำเป็นต้องได้รับการตอบสนองอย่างละเอียดและอยู่บนพื้นฐานของหลักฐาน มากกว่าการปฏิเสธทั้งหมดโดยไม่มีรายละเอียด
ขณะเดียวกัน นักการเมืองฝ่ายซ้ายของอิสราเอลบางส่วนออกมาชื่นชมภาพยนตร์และผู้กำกับ โดยยูเซฟ จาบารีน อดีตสมาชิกรัฐสภาและประธานพรรคฮาดาชฝ่ายซ้าย แสดงความยินดีกับทั้งคู่ พร้อมขอบคุณที่นำเสนอสิ่งที่เขาเรียกว่า "อาชญากรรมอันน่าสยดสยองและความเป็นจริงอันโหดร้ายในกาซา" ให้ผู้ชมหลายล้านคนได้รับรู้
หนังสือพิมพ์ฮาอาเรตซ์ของอิสราเอลยังเรียกร้องให้ชาวอิสราเอลเผชิญหน้ากับสิ่งที่หนังสือพิมพ์ระบุว่าเป็นความจริงเกี่ยวกับการดำเนินสงครามของอิสราเอลในกาซา โดยเห็นว่าการนำภาพยนตร์เรื่องนี้ไปฉายในเทศกาลเวนิส เป็นความพยายามที่จะทำให้ชาวอิสราเอลตระหนักถึงผลกระทบจากการทำสงคราม
สงครามในกาซาเริ่มขึ้นหลังกลุ่มฮามาสเปิดฉากโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 1,221 คน ตามการรวบรวมข้อมูลของสำนักข่าวเอเอฟพีที่อ้างอิงตัวเลขจากทางการอิสราเอล และมีผู้ถูกจับเป็นตัวประกัน 251 คนถูกนำตัวไปยังฉนวนกาซา
กระทรวงสาธารณสุขกาซารายงานว่า นับตั้งแต่เกิดสงคราม มีผู้เสียชีวิตจากการโจมตีของอิสราเอลมากกว่า 73,000 คน โดยส่วนใหญ่เป็นพลเรือน.
ที่มา Guardian / Al Jazeera