รัฐบาลญี่ปุ่นยื่นประท้วงจีนอย่างเป็นทางการ หลังเรือพิฆาตของกองทัพเรือจีนซ้อมยิงกระสุนจริงในน่านน้ำใกล้เกาะโอกิโนะโทริ ซึ่งญี่ปุ่นอ้างว่าอยู่ในเขตเศรษฐกิจจำเพาะของตน ระหว่างการลาดตระเวนร่วมกับรัสเซีย ขณะที่จีนโต้กลับว่าญี่ปุ่นไม่มีสิทธิอ้างสิทธิ์ในพื้นที่ดังกล่าว พร้อมกล่าวหาว่าญี่ปุ่นสร้างกระแสภัยคุกคามเพื่อใช้เป็นข้ออ้างในการเสริมกำลังทางทหาร

รัฐบาลญี่ปุ่นเปิดเผยวันนี้ (21 ก.ค.) ว่า ได้ยื่นหนังสือประท้วงต่อรัฐบาลจีนผ่านช่องทางการทูต หลังเรือพิฆาตติดตั้งขีปนาวุธนำวิถีของกองทัพเรือจีนทำการซ้อมยิงกระสุนจริง ในน่านน้ำใกล้เกาะโอกิโนะโทริ ทางตอนใต้ของญี่ปุ่น ระหว่างการปฏิบัติการทางทะเลร่วมกับกองทัพเรือรัสเซีย

กองบัญชาการเสนาธิการร่วมของกองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่น ระบุว่า เรือพิฆาตชั้น "ลู่หยาง 3" (Luyang III) ของจีนได้ดำเนินการซ้อมยิงกระสุนจริง บริเวณห่างจากเกาะโอกิโนะโทริไปทางตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 180 กิโลเมตร หลังจากถูกตรวจพบว่าปฏิบัติการร่วมกับเรือรบจีนอีก 2 ลำ และเรือฟริเกตของรัสเซีย

รัฐบาลญี่ปุ่นระบุว่า ก่อนเริ่มการซ้อมยิง เรือรบจีนได้แจ้งเตือนเรือที่เดินเรืออยู่ในบริเวณดังกล่าวผ่านระบบวิทยุ แต่ญี่ปุ่นเห็นว่าการดำเนินการดังกล่าวอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อความปลอดภัยของการเดินเรือในพื้นที่

มิโนรุ คิฮาระ เลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น กล่าวว่า รัฐบาลได้แสดงความกังวลต่อจีนผ่านช่องทางการทูต พร้อมยืนยันว่าจะติดตามความเคลื่อนไหวทางทหารของจีนและรัสเซียรอบญี่ปุ่นอย่างใกล้ชิด รวมทั้งเพิ่มมาตรการเฝ้าระวังน่านฟ้าและน่านน้ำของประเทศ

ด้านนายชินจิโร โคอิซูมิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่น ซึ่งอยู่ระหว่างการเยือนสหราชอาณาจักร กล่าวว่า เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนถึง ความร่วมมือทางทหารที่แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นระหว่างจีนและรัสเซีย โดยชี้ให้เห็นถึงการยิงทดสอบขีปนาวุธจากเรือดำน้ำของจีนเมื่อต้นเดือน รวมถึงเที่ยวบินร่วมของเครื่องบินทิ้งระเบิดจีนและรัสเซียรอบญี่ปุ่นมากกว่า 10 ครั้งในช่วงที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม หลิน เจี้ยน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน ปฏิเสธข้อกล่าวหาของญี่ปุ่น โดยระบุว่า ความกังวลของญี่ปุ่น "ไม่มีมูลความจริง" และกล่าวหาว่าญี่ปุ่นกำลังขยายภาพภัยคุกคามจากภายนอกเพื่อใช้เป็นเหตุผลในการเพิ่มศักยภาพทางทหาร

จีนยังยืนยันว่าการปฏิบัติการของกองทัพเรือในทะเลหลวงเป็นไปตามกฎหมายและแนวปฏิบัติระหว่างประเทศ พร้อมกล่าวหาญี่ปุ่นว่าบิดเบือนข้อเท็จจริงและสร้างกระแสโจมตีการดำเนินการที่ชอบด้วยกฎหมายของประเทศอื่น

ประเด็นสำคัญของข้อพิพาทครั้งนี้อยู่ที่สถานะของ เกาะโอกิโนะโทริ ซึ่งญี่ปุ่นอ้างว่าเป็น "เกาะ" จึงมีสิทธิประกาศเขตเศรษฐกิจจำเพาะ (EEZ) รอบพื้นที่ดังกล่าว ขณะที่จีนยืนยันว่าโอกิโนะโทริเป็นเพียง "โขดหิน" ไม่ใช่เกาะ จึงไม่สามารถใช้เป็นฐานในการอ้างสิทธิ์ EEZ ตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล

กองทัพญี่ปุ่นเปิดเผยว่านี่เป็นครั้งแรกที่รัฐบาลเปิดเผยต่อสาธารณะเกี่ยวกับการตรวจพบการซ้อมยิงกระสุนจริงของกองทัพจีนภายในพื้นที่ที่ญี่ปุ่นอ้างว่าเป็น EEZ แม้ว่าการซ้อมยิงดังกล่าวจะไม่ได้ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศโดยตรงก็ตาม

ก่อนเกิดการซ้อมยิง กองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่นตรวจพบกองเรือจีนและรัสเซียจำนวน 4 ลำ ประกอบด้วยเรือพิฆาตชั้น Renhai เรือพิฆาตชั้น Luyang III เรือส่งกำลังบำรุงชั้น Fuchi ของจีน และเรือฟริเกตชั้น Steregushchiy ของรัสเซีย แล่นผ่านช่องแคบระหว่างเกาะโอกินาวาและเกาะมิยาโกะ ก่อนมุ่งหน้าสู่มหาสมุทรแปซิฟิก

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ญี่ปุ่นแสดงความวิตกต่อการขยายบทบาททางทหารของจีนในมหาสมุทรแปซิฟิก โดยเฉพาะหลังจากเมื่อปีที่ผ่านมา มีการตรวจพบเรือบรรทุกเครื่องบินของจีน 2 ลำ ปฏิบัติการใกล้เกาะอิโวจิมะเป็นครั้งแรก รวมทั้งการเพิ่มความถี่ของการลาดตระเวนร่วมระหว่างจีนและรัสเซียรอบหมู่เกาะญี่ปุ่น

เหตุการณ์ล่าสุดมีแนวโน้มเพิ่มความตึงเครียดในความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ ซึ่งเผชิญความขัดแย้งต่อเนื่องจากประเด็นไต้หวัน ความมั่นคงในภูมิภาค และข้อพิพาททางทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิก.


ที่มา Associated Press / Reuters