เกิดเหตุปะทะกันระหว่างเรือของกองทัพฟิลิปปินส์และหน่วยยามฝั่งจีน บริเวณสันดอนโธมัสที่สอง ในทะเลจีนใต้ โดยต่างฝ่ายต่างออกมากล่าวหากัน โดยฟิลิปปินส์ประณามจีนว่าใช้กระบองไม้ทำร้ายทหารเรือจนได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะ ขณะที่จีนโต้กลับยันฟิลิปปินส์เป็นฝ่ายขับเรือชนและเริ่มโจมตีก่อน เหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นก่อนการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนที่กรุงมะนิลา ซึ่งประเด็นทะเลจีนใต้คาดว่าจะเป็นวาระสำคัญของการหารือ
ฟิลิปปินส์และจีนต่างกล่าวหาอีกฝ่ายว่าเป็นต้นเหตุของเหตุเผชิญหน้าระหว่างเรือในพื้นที่พิพาท สันดอนโธมัสที่สอง (Second Thomas Shoal) ในทะเลจีนใต้ เมื่อวันจันทร์ (21 ก.ค.) โดยฟิลิปปินส์ระบุว่า เจ้าหน้าที่หน่วยยามฝั่งจีนใช้กระบองไม้ตีศีรษะกำลังพลของกองทัพเรือจนได้รับบาดเจ็บ พร้อมสร้างความเสียหายแก่เรือยางของกองทัพ
กองทัพฟิลิปปินส์เปิดเผยว่า เรือยางติดเครื่องของหน่วยยามฝั่งจีน ซึ่งมีเจ้าหน้าที่ 8 นาย แล่นเข้าใกล้ เรือรบ BRP Sierra Madre ที่ฟิลิปปินส์นำไปเกยตื้นไว้บนสันดอนโธมัสที่สองเพื่อใช้เป็นฐานประจำการ ก่อนถ่ายภาพและบันทึกวิดีโอ
เมื่อกองทัพเรือฟิลิปปินส์ส่งเรือยาง 2 ลำเข้าไปผลักดันเรือจีนให้ออกจากพื้นที่ เจ้าหน้าที่จีนได้ตอบโต้ด้วยการใช้ความรุนแรง โดยมีภาพวิดีโอความยาว 25 วินาทีที่กองทัพฟิลิปปินส์เผยแพร่ แสดงให้เห็นเจ้าหน้าที่จีนใช้กระบองไม้ฟาดศีรษะทหารเรือฟิลิปปินส์ที่อยู่บนเรือยาง
กองทัพฟิลิปปินส์ประณามการกระทำดังกล่าว พร้อมเรียกร้องให้กองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน หน่วยยามฝั่งจีน และกองกำลังทางทะเลของจีน ยุติการกระทำที่ "ผิดกฎหมาย บีบบังคับ ก้าวร้าว และหลอกลวง" ในพื้นที่ที่ฟิลิปปินส์เรียกว่า ทะเลฟิลิปปินส์ตะวันตก (West Philippine Sea) และปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของศาลอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศปี 2559 ที่รับรองสิทธิทางทะเลของฟิลิปปินส์ตามกฎหมายระหว่างประเทศ
ด้านกระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ระบุว่า การใช้ความรุนแรงต่อกำลังพลของกองทัพเรือเป็น "พฤติกรรมที่ยอมรับไม่ได้" และเตรียมดำเนินการประท้วงทางการทูตต่อจีน
อย่างไรก็ตาม หน่วยยามฝั่งจีนออกแถลงการณ์โต้แย้งว่า เรือของฟิลิปปินส์เพิกเฉยต่อคำเตือนหลายครั้ง พร้อมแล่นเข้ามาในลักษณะอันตราย พยายามล้อมและชนเรือตรวจการณ์ของจีน อีกทั้งกล่าวหาว่าเจ้าหน้าที่ฟิลิปปินส์เป็นฝ่ายใช้ไม้พายและเสาไม้โจมตีเจ้าหน้าที่จีนก่อน ทำให้ฝ่ายจีนต้องใช้ "มาตรการตอบโต้ที่เหมาะสม" พร้อมยืนยันว่าได้ใช้ความอดทนสูงสุดในการควบคุมสถานการณ์
จีนยังกล่าวหาฟิลิปปินส์ว่าบิดเบือนข้อเท็จจริงและกล่าวหาอย่างเป็นเท็จ พร้อมเรียกร้องให้ยุติการละเมิดอธิปไตย การยั่วยุ และการเผยแพร่ข้อมูลที่สร้างความเข้าใจผิด
หนังสือพิมพ์โกลบัลไทมส์ ของรัฐบาลจีน ได้เผยแพร่วิดีโอความยาว 49 วินาที แสดงให้เห็นเจ้าหน้าที่ทั้งสองฝ่ายเผชิญหน้ากันโดยถือไม้พายและกระบอง ขณะที่เจ้าหน้าที่จีนประกาศผ่านเครื่องขยายเสียงว่า "นี่คือหน่วยยามฝั่งจีน โปรดออกจากพื้นที่ทันที"
ด้านกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ออกแถลงการณ์ประณามการกระทำของจีน โดยระบุว่าเป็นพฤติกรรม "อันตรายและก้าวร้าว" ต่อกำลังพลของกองทัพเรือฟิลิปปินส์ พร้อมชี้ว่าการยั่วยุซ้ำแล้วซ้ำเล่าของจีนต่อปฏิบัติการทางทะเลที่ชอบด้วยกฎหมายของฟิลิปปินส์ บ่อนทำลายสันติภาพและเสถียรภาพของภูมิภาค และขัดแย้งกับคำมั่นของจีนในการแก้ไขข้อพิพาทด้วยสันติวิธี
เหตุการณ์ล่าสุดเกิดขึ้นในช่วงที่กรุงมะนิลาเป็นเจ้าภาพการประชุมระดับรัฐมนตรีต่างประเทศของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ซึ่งจะมีนายหวัง อี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจีน เข้าร่วมด้วย โดยประเด็นความขัดแย้งในทะเลจีนใต้คาดว่าจะเป็นหัวข้อสำคัญของการหารือระหว่างชาติสมาชิกและประเทศคู่เจรจา
ทั้งนี้ สันดอนโธมัสที่สองตั้งอยู่ภายในเขตเศรษฐกิจจำเพาะ ระยะ 200 ไมล์ทะเลของฟิลิปปินส์ และอยู่ห่างจากชายฝั่งจีนแผ่นดินใหญ่ประมาณ 1,300 กิโลเมตร แม้จีนจะเรียกพื้นที่ดังกล่าวว่า แนวปะการังเหรินอ้าย (Ren'ai Reef) และอ้างกรรมสิทธิ์เหนือพื้นที่เกือบทั้งหมดของทะเลจีนใต้
ความตึงเครียดบริเวณนี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเมื่อเดือนมิถุนายน 2024 เคยเกิดเหตุปะทะรุนแรงระหว่างเจ้าหน้าที่ทั้งสองฝ่าย ส่งผลให้ทหารเรือฟิลิปปินส์นายหนึ่งสูญเสียนิ้วหัวแม่มือ ก่อนที่ทั้งสองประเทศจะบรรลุข้อตกลงชั่วคราวเพื่อให้ฟิลิปปินส์สามารถส่งกำลังบำรุงไปยังเรือ BRP Sierra Madre ได้ แต่เหตุปะทะครั้งล่าสุดสะท้อนว่าความขัดแย้งในพื้นที่ยังคงรุนแรงและเปราะบางต่อการเผชิญหน้าในอนาคต.
ที่มา Reuters / Associated Press