รัฐบาลฟิลิปปินส์ประณาม "ไชน่า เดลี่" สื่อของรัฐบาลจีนอย่างรุนแรง หลังเผยแพร่วิดีโอที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) เปรียบชาวฟิลิปปินส์เป็น "ลิง" พร้อมกล่าวหาว่าเป็นเนื้อหาที่เหยียดเชื้อชาติ ลดทอนความเป็นมนุษย์ และบิดเบือนข้อพิพาททะเลจีนใต้
กระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ ออกแถลงการณ์ประณามสื่อยักษ์ใหญ่ของรัฐบาลจีนอย่าง "ไชน่า เดลี่" (China Daily) อย่างรุนแรง พร้อมยื่นคำขาดเรียกร้องให้ลบคลิปวิดีโอที่เป็นการเหยียดเชื้อชาติและลดทอนความเป็นมนุษย์ออกจากระบบทันที
สาเหตุขัดแย้งครั้งล่าสุดนี้ เกิดจากคลิปวิดีโอที่สร้างขึ้นโดย AI ซึ่งถูกโพสต์ลงบนเพจเฟซบุ๊กของไชน่า เดลี่ เมื่อวันที่ 10 ก.ค. ที่ผ่านมา โดยตัวละครหลักในคลิปมีลักษณะเป็น "ลิงขี้กลัว" ที่สวมเสื้อ "บารองตากาล็อก" (Barong Tagalog) ซึ่งเป็นชุดประจำชาติของฟิลิปปินส์ เนื้อหาในคลิปแสดงภาพลิงตัวดังกล่าวส่งเสียงร้องลั่นขณะถูกมือที่มีธงชาติสหรัฐฯ และญี่ปุ่นผลักขึ้นไปบนเวทีคาราโอเกะซอมซ่อบนเรือลำหนึ่ง
หลังจากลิงตัวนี้ถูกดุว่าร้องเพลงผิด คิ้วของมันก็ขมวดขึงขังแล้วดึงกระดาษที่มีข้อความระบุว่า "คำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการทะเลจีนใต้" ออกมา ก่อนที่ในท้ายที่สุด ลิงตัวนี้จะถูกเหวี่ยงทิ้งลงทะเลและถูกระดมฉีดด้วยปืนฉีดน้ำแรงดันสูง
กระทรวงการต่างประเทศฟิลิปปินส์ระบุในแถลงการณ์ว่า วิดีโอดังกล่าวรวมถึงภาพการ์ตูนล้อเลียนอื่น ๆ ที่สื่อจีนเผยแพร่นั้น มีเนื้อหาที่ลดทอนคุณค่าความเป็นมนุษย์ เหยียดเชื้อชาติ และก้าวล่วงขอบเขตของการอภิปรายทางการเมืองที่ชอบด้วยกฎหมายไปไกลมาก
"เราขอขีดเส้นตายอย่างชัดเจนต่อการแสดงภาพชาวฟิลิปปินส์เป็นลิงในวิดีโอเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม ซึ่งเป็นสิ่งที่สร้างความขุ่นเคืองใจ ความทุกข์ใจ และเป็นเรื่องที่ยอมรับไม่ได้อย่างเด็ดขาด ความเห็นต่างทางกฎหมายและการเมืองไม่ได้เป็นข้ออ้างให้หันไปใช้ภาพที่น่ารังเกียจเช่นนี้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ควรมีอยู่ในวาทกรรมสาธารณะของอารยประเทศที่มีความรับผิดชอบ" แถลงการณ์ระบุ พร้อมเตือนว่าภาพและการบิดเบือนข้อมูลเหล่านี้มีแต่จะเพิ่มความไม่ไว้วางใจระหว่างทั้งสองประเทศให้ขยายวงกว้างขึ้น
...
ขณะที่ กิลเบิร์ต ทีโอดอโร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมฟิลิปปินส์ ได้ออกมาตอกกลับอย่างเผ็ดร้อน โดยตราหน้าวิดีโอดังกล่าวว่าเป็น "โฆษณาชวนเชื่อที่น่ารังเกียจและน่าอดสู" เขากล่าวว่า "คลิปนี้ได้เปิดโปงความล่มสลายทางศีลธรรมและสติปัญญาของเครื่องจักรโฆษณาชวนเชื่อของจีนอย่างล่อนจาม พฤติกรรมที่สับสนและแปรปรวนอย่างรุนแรงของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในช่วงที่ผ่านมานั้นชัดเจนเกินกว่าที่เราจะเพิกเฉยหรือปล่อยผ่านไปได้" โดยนายทีโอดอโรเพิ่งถูกรัฐบาลจีนสั่งห้ามเดินทางเข้าจีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง และมาเก๊า ไปเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา
แม้จะถูกทางการฟิลิปปินส์ประณามอย่างรุนแรง แต่จากการตรวจสอบพบว่าคลิปวิดีโอดังกล่าวยังคงปรากฏอยู่บนหน้าเพจเฟซบุ๊กของไชน่า เดลี่ โดยข้อความระบุบรรยายใต้โพสต์ของสื่อจีนยังคงตอกย้ำจุดยืนเดิมของจีนอย่างแข็งกร้าวว่า "10 ปีผ่านไป สิ่งที่เรียกว่าคำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการทะเลจีนใต้ไม่ได้เป็นเครื่องมือสำหรับสันติภาพเลย แต่มันคือต้นตอของการเผชิญหน้าความขัดแย้งที่แต่งตัวมาในคราบของกฎหมาย การพึ่งพาอำนาจภายนอกและคอยยั่วยุปลุกปั่นให้เกิดความวุ่นวายในทะเลจีนใต้ มีแต่จะทำให้ฟิลิปปินส์กลายเป็นเพียง 'เบี้ย' ในเกมภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศอื่นเท่านั้น"
ทั้งนี้ สื่อกระบอกเสียงของจีนได้ทยอยโพสต์คลิปและภาพการ์ตูนล้อเลียนการกระทำของฟิลิปปินส์ในทะเลจีนใต้มาอย่างต่อเนื่องตลอดหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งนอกจากภาพของ "ลิง" แล้ว ยังมีการนำเสนอภาพของฟิลิปปินส์ในลักษณะของ "ตัวตลก" และ "งู" อีกด้วย ขณะที่ทางการจีนยังไม่ได้ออกมาแสดงท่าทีตอบรับต่อการติติงของฟิลิปปินส์ในครั้งนี้
การปะทะกันทางวาทกรรมผ่านสื่อ AI ครั้งนี้ เกิดขึ้นในสัปดาห์ที่เป็นวันครบรอบ 10 ปี ที่ศาลอนุญาโตตุลาการถาวร ณ กรุงเฮก ได้มีคำตัดสินครั้งประวัติศาสตร์ที่เป็นประโยชน์แก่ฟิลิปปินส์ โดยสรุปว่าการกล่าวอ้างกรรมสิทธิ์เหนือน่านน้ำส่วนใหญ่ในทะเลจีนใต้ของจีนนั้นไม่มีฐานรองรับทางกฎหมายภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ แต่จีนได้เพิกเฉยต่อคำตัดสินดังกล่าวมาโดยตลอดและอ้างว่าศาลไม่มีอำนาจพิจารณาคดี
ความตึงเครียดในพื้นที่พิพาททางทะเล โดยเฉพาะบริเวณหมู่เกาะสแปรตลีย์ และแนวสันดอนสการ์โบโร ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เรือหน่วยยามฝั่งของจีนมักใช้ปืนฉีดน้ำแรงดันสูงยิงสกัดเรือของฟิลิปปินส์จนทำให้เรือเสียหายและมีเจ้าหน้าที่ได้รับบาดเจ็บ รวมถึงมีการเผชิญหน้าในระยะประชิดด้วยอาวุธมีคม เช่น ดาบ หอก และมีด จนเกรงกันว่าอาจบานปลายกลายเป็นความขัดแย้งทางทหารระดับภูมิภาคในอนาคต.