นักบรรพชีวินวิทยาเผยการค้นพบครั้งประวัติศาสตร์ หลังพบกระดูกฟอสซิลที่ถูกลืมทิ้งไว้ในลิ้นชักเก็บของนานถึง 40 ปี แท้จริงแล้วคือ "กระดูกไดโนเสาร์ชิ้นแรก" ที่ถูกค้นพบบนทวีปแอนตาร์กติกา หรือขั้วโลกใต้ เผยเป็นกระดูกส่วนหางของ "ไททาโนซอร์" ไดโนเสาร์กินพืช ช่วยเปิดหลักฐานใหม่ว่าขั้วโลกใต้เคยเป็นป่าเขียวขจีและมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่
สถาบันสำรวจแอนตาร์กติกาแห่งสหราชอาณาจักร (BAS) ในเมืองเคมบริดจ์ เปิดเผยเรื่องราวการค้นพบที่น่าเหลือเชื่อ หลังจาก ดร.มาร์ก เอวานส์ ผู้จัดการดูแลคลังสิ่งสะสมของ BAS ได้สังเกตเห็นกระดูกฟอสซิลชิ้นหนึ่งที่ดูไม่สะดุดตา ท่ามกลางตัวอย่างหินและฟอสซิลหลายพันชิ้นที่ถูกนำกลับมาจากการสำรวจแอนตาร์กติกาตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ซึ่งมันถูกเก็บลืมไว้ในลิ้นชักตู้ธรณีวิทยามานานถึง 40 ปี
ฟอสซิลชิ้นนี้ถูกขุดพบครั้งแรกเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม ปี 1985 ที่เกาะเจมส์ รอสส์ ในทวีปแอนตาร์กติกา โดย ดร.ไมค์ ธอมสัน นักธรณีวิทยาในยุคนั้นได้บันทึกภาพสเกตช์ขนาดเล็กเอาไว้ในสมุดสนามพร้อมข้อความระบุว่าเป็น "กระดูกสันหลังของสัตว์เลื้อยคลานขนาดใหญ่" กว้างประมาณ 10 เซนติเมตร ทว่าในเวลานั้นทีมสำรวจยังไม่แน่ใจว่ามันคือตัวอะไร และคาดเดาว่าน่าจะเป็นกระดูกของสัตว์เลื้อยคลานทะเลโบราณ จึงได้นำมาเก็บรักษาไว้ในคลังและไม่มีใครแตะต้องมันอีกเลย
ดร.มาร์ก เอวานส์ กล่าวถึงวินาทีที่พบฟอสซิลชิ้นนี้ว่า "มันจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อคุณเริ่มคิดว่า 'มีอะไรอยู่ในลิ้นชักนี้บ้างนะ' แล้วบางครั้งคุณก็ไปเจอเข้ากับบางสิ่ง และคิดขึ้นมาได้ว่า 'อืม... ชิ้นนี้น่าสนใจ'"
ดร.เอวานส์ สังเกตเห็นว่ากระดูกสันหลังชิ้นนี้มีลักษณะคล้ายกับไดโนเสาร์มากกว่าสัตว์ทะเล และเมื่อคำนวณจากปีที่ขุดพบ หมายความว่า นี่จะเป็นฟอสซิลไดโนเสาร์ชิ้นแรกสุดที่ถูกค้นพบบนทวีปแอนตาร์กติกา ทำลายความเข้าใจเดิมที่คิดว่ามีการพบชิ้นแรกในปีก่อนๆ เขาจึงได้เชิญ ศาสตราจารย์ พอล บาร์เร็ตต์ ผู้เชี่ยวชาญจากพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติลอนดอน (NHM) มาช่วยตรวจสอบเพื่อยืนยัน
...
ศ.บาร์เร็ตต์ ระบุหลังจากได้ตรวจสอบโครงสร้างกระดูกอย่างละเอียด โดยชี้ให้เห็นรอยหวำที่ปลายด้านหนึ่งและปุ่มทรงกลมที่ปลายอีกด้าน ซึ่งเป็นลักษณะข้อต่อแบบเบ้าและหัวบอลที่เรียงต่อกันจากหัวจรดหาง
ศ.บาร์เร็ตต์ ยืนยันว่า "ทันทีที่ผมเห็น ผมรู้เลยว่าเรากำลังรับมือกับอะไร... มันชัดเจนร้อยเปอร์เซ็นต์ว่านี่คือ 'ไททาโนซอร์' (Titanosaur) เพราะนี่คือการผสมผสานของลักษณะโครงสร้างที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของไดโนเสาร์กลุ่มนี้เท่านั้น"
"ไททาโนซอร์" เป็นกลุ่มไดโนเสาร์กินพืช 4 ขาที่มีคอยาวและหางยาวเพื่อสร้างสมดุล โดยกลุ่มนี้รวมเอาไดโนเสาร์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยเดินอยู่บนโลกเอาไว้ ซึ่งบางสายพันธุ์มีความยาวได้มากกว่า 35 เมตร และหนักถึง 60 ตัน ทว่าจากขนาดกระดูกหางที่พบในแอนตาร์กติกาชิ้นนี้ นักวิทยาศาสตร์คาดว่ามันน่าจะมีความยาวลำตัวเพียงประมาณ 7 เมตรเท่านั้น ซึ่งเป็นไปได้ว่าอาจจะเป็นไดโนเสาร์ที่ยังโตไม่เต็มวัย หรือเป็นสายพันธุ์แคระที่วิวัฒนาการให้มีขนาดตัวเล็กกว่ากลุ่มหลัก
การค้นพบที่ถูกลืมนี้ช่วยเติมเต็มช่องว่างของบันทึกฟอสซิลในแอนตาร์กติกาที่มีอยู่อย่างเบาบาง โดยนักวิทยาศาสตร์ระบุว่า ไดโนเสาร์ตัวนี้มีชีวิตอยู่เมื่อ 82 ล้านปีก่อน ในช่วงปลายยุคครีเทเชียส ซึ่งในเวลานั้น ทวีปแอนตาร์กติกามีสภาพแวดล้อมที่แตกต่างจากดินแดนน้ำแข็งที่หนาวเหน็บในปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง โดยพื้นที่ทั้งหมดถูกปกคลุมไปด้วยผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์และเขียวขจี ซึ่งเป็นแหล่งอาหารชั้นยอดของสัตว์กินพืชขนาดใหญ่
ปัจจุบัน การทำงานของนักบรรพชีวินวิทยาในแอนตาร์กติกายังคงเป็นเรื่องที่ท้าทายอย่างยิ่งเนื่องจากแผ่นน้ำหนาทึบได้ปกปิดหลักฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์ในชั้นหินเอาไว้หมด การพบฟอสซิลในลิ้นชักครั้งนี้จึงมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างมาก
ศ.บาร์เร็ตต์ กล่าวสรุปว่า "มันแสดงให้เห็นว่าพื้นที่ที่เราคิดว่าไม่สามารถอยู่อาศัยได้ในปัจจุบัน ครั้งหนึ่งเคยเป็นสถานที่ที่น่าอยู่มาก และมีสิ่งมีชีวิตหลากหลายสายพันธุ์อาศัยอยู่ที่นั่น การค้นพบนี้กำลังช่วยให้เราเข้าใจว่า พวกมันใช้ชีวิตและปรับตัวให้เข้ากับระบบนิเวศอันกว้างใหญ่ที่อยู่ใต้สุดของโลกเมื่อประมาณ 80 ล้านปีก่อนได้อย่างไร".
ที่มา BBC