CNN เปิดร่าง MOU สหรัฐฯ-อิหร่าน 14 ข้อ วางเงื่อนไขหยุดยิง-เปิดช่องแคบ

CNN สื่อของสหรัฐฯ เผยว่าพวกเขาได้รับร่างบันทึกความเข้าใจระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านมาแล้ว โดยภายในกำหนดเงื่อนไขต่างๆ เพื่อไปสู่ข้อตกลงขั้นสุดท้าย ซึ่งรวมถึงการหยุดยิงและเปิดช่องแคบ

สำนักข่าว CNN ของสหรัฐฯ รายงานว่า พวกเขาได้รับสำเนาร่างบันทึกความเข้าใจระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ มาแล้ว โดยในนั้นกำหนดเงื่อนไขการหยุดยิงระหว่างสองประเทศคู่ปรับตลอดกาล, การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง, การบรรเทามาตรการคว่ำบาตรทางการเงินบางส่วนให้แก่อิหร่าน และการย้ำเจตนารมณ์จากรัฐบาลเตหะรานว่าจะไม่ผลิตอาวุธนิวเคลียร์อย่างเด็ดขาด

บันทึกความเข้าใจ (MoU) จำนวน 14 ข้อนี้ยังไม่ได้ถูกเปิดเผยอย่างเป็นทางการ แต่ CNN ได้รับสำเนามาจากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายหนึ่ง นอกจากนี้ นักการทูตผู้เห็นเอกสารดังกล่าวในการประชุมสุดยอด G7 ที่ฝรั่งเศสในสัปดาห์นี้ รวมถึงแหล่งข่าวทางการทูตอีกสองรายที่มีความรู้เรื่องการเจรจา ต่างยืนยันเนื้อหาในเอกสารนี้

ข้อกำหนดทั้ง 14 ข้อที่ปรากฏในเอกสารที่ CNN ได้รับมาได้แก่

1 - สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกา พร้อมด้วยพันธมิตรของตนในสงครามครั้งปัจจุบัน ขอประกาศยุติสงครามในทุกแนวรบในทันทีและเป็นการถาวร ซึ่งรวมถึงในเลบานอนด้วย เมื่อมีการลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ และให้คำมั่นว่านับจากนี้เป็นต้นไปจะไม่เปิดฉากการดำเนินการที่เป็นปรปักษ์ใด ๆ ต่อกัน และจะละเว้นจากการข่มขู่หรือการใช้กำลังต่อกัน ข้อตกลงฉบับสุดท้ายจะยืนยันข้อบัญญัติในมาตรานี้รวมถึงมาตราอื่น ๆ ที่เหลือ

2 - สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกาให้คำมั่นที่จะเคารพอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนของกันและกัน และจะละเว้นจากการแทรกแซงกิจการภายในของกันและกัน

3 - สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกาให้คำมั่นที่จะเจรจาและบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายในระยะเวลาสูงสุดไม่เกิน 60 วัน โดยสามารถขยายเวลาออกไปได้ตามความยินยอมร่วมกันของทั้งสองฝ่าย

4 - ทันทีที่มีการลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ สหรัฐอเมริกาจะยกเลิกการปิดล้อมทางทะเล และป้องกันไม่ให้เกิดการแทรกแซงหรือการขัดขวางใด ๆ ต่อสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน รวมถึงฟื้นฟูการสัญจรทางเรือให้กลับคืนสู่ศักยภาพสูงสุดภายในระยะเวลาไม่เกิน 30 วัน โดยการสัญจรของเรือจะต้องเป็นสัดส่วนที่สอดคล้องกับปริมาณการสัญจรของฝั่งสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านในช่วงก่อนเกิดสงคราม นอกจากนี้ สหรัฐอเมริกายังให้คำมั่นที่จะถอนกำลังทหารออกจากพื้นที่โดยรอบภายใน 30 วันหลังจากบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้าย

5 - เมื่อมีการลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะดำเนินการในทันทีเพื่อรับรองว่า การเดินเรือของเรือสินค้าจากอ่าวเปอร์เซียไปยังทะเลโอมานและในทางกลับกัน จะกลับมาดำเนินการได้อีกครั้งภายใน 30 วันในปริมาณที่เท่ากับช่วงก่อนเกิดสงคราม โดยคำนึงถึงความจำเป็นในการขจัดอุปสรรคทางเทคนิคและการเก็บกู้ทุ่นระเบิดโดยอิหร่าน

6 - สหรัฐอเมริกาให้คำมั่นที่จะร่วมมือกับพันธมิตรในภูมิภาค เพื่อจัดทำแผนการที่ครอบคลุมและเป็นที่ตกลงร่วมกันของทั้งสองฝ่าย สำหรับการฟื้นฟูและการพัฒนาเศรษฐกิจของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน พร้อมทั้งรับประกันการจัดหาเงินทุนจำนวนอย่างน้อย 300,000 ล้านดอลลาร์ โดยกลไกการดำเนินงานของแผนการนี้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงขั้นสุดท้าย จะถูกกำหนดขึ้นภายใน 60 วัน

7 - สหรัฐอเมริกาให้คำมั่นที่จะยุติมาตรการคว่ำบาตรทุกประเภทที่สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน ตามกำหนดเวลาที่จะตกลงร่วมกันในข้อตกลงขั้นสุดท้าย ซึ่งรวมถึงมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และคณะผู้ว่าการทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ตลอดจนมาตรการคว่ำบาตรฝ่ายเดียวทั้งหมดของสหรัฐฯ ทั้งในระดับปฐมภูมิและทุติยภูมิ

8 - สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านขอย้ำเจตนารมณ์ว่าจะไม่ผลิตอาวุธนิวเคลียร์อย่างเด็ดขาด โดยสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกาได้ตกลงร่วมกันว่า การจัดการกับวัสดุเสริมสมรรถนะ รวมถึงประเด็นอื่น ๆ ทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับนิวเคลียร์ตามที่ตกลงร่วมกัน ซึ่งรวมถึงความต้องการทางนิวเคลียร์ของอิหร่าน จะได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมในข้อตกลงขั้นสุดท้าย โดยข้อตกลงขั้นสุดท้ายจะยืนยันข้อบัญญัติในมาตรานี้

9 - สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกาตกลงร่วมกันว่า ในระหว่างที่รอข้อตกลงขั้นสุดท้าย ทั้งสองฝ่ายจะคงสถานะเดิมไว้ โดยอิหร่านจะคงสถานะเดิมเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของตน และสหรัฐอเมริกาจะไม่กำหนดมาตรการคว่ำบาตรใหม่ ๆ ต่ออิหร่าน หรือเสริมกำลังทหารของตนในภูมิภาค

10 – สหรัฐอเมริกาให้คำมั่นว่า ในทันทีหลังจากมีการลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ และจนกว่าจะถึงวันที่มาตรการคว่ำบาตรถูกยกเลิก กระทรวงการคลังของสหรัฐอเมริกาจะออกข้อยกเว้นสำหรับการส่งออกน้ำมันดิบ, ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี และสารอนุพันธ์ของผลิตภัณฑ์ดังกล่าวของอิหร่าน รวมถึงบริการที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ซึ่งรวมถึงการธนาคาร, การประกันภัย, การขนส่ง, และบริการอื่น ๆ ในทำนองเดียวกัน

11 - สหรัฐอเมริกาให้คำมั่นว่า เมื่อพิจารณาจากความคืบหน้าของการเจรจาเพื่อมุ่งสู่ข้อตกลงขั้นสุดท้าย เงินทุนและสินทรัพย์ของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านที่ถูกอายัดหรือถูกจำกัดไว้ จะได้รับการปลดปล่อยและเปิดให้สามารถนำไปใช้งานได้อย่างเต็มที่ โดยเงินทุนเหล่านี้ ไม่ว่าจะถูกเก็บไว้ในบัญชีหลักหรือถูกโอนย้ายไปแล้วก็ตาม จะถูกนำไปใช้สำหรับการชำระเงินให้แก่ผู้รับประโยชน์ขั้นสุดท้ายรายใด ๆ ตามที่ธนาคารกลางแห่งสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านกำหนด และจะพร้อมใช้งานได้อย่างเต็มที่ ทั้งนี้ สหรัฐอเมริกาให้คำมั่นที่จะออกใบอนุญาตและการอนุมัติที่จำเป็นทั้งหมดตามแนวทางนี้

12 - สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกาตกลงร่วมกันว่า จะมีการจัดตั้งกลไกการดำเนินงานเพื่อกำกับดูแลความสำเร็จในการปฏิบัติตามข้อตกลง และข้อผูกพันในอนาคตต่อข้อตกลงขั้นสุดท้าย

13 - หลังจากมีการลงนามในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ และเมื่อได้รับหลักประกันเกี่ยวกับการเริ่มดำเนินการตามมาตรา 4, 5, 10 และ 11 ของบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ รวมถึงการดำเนินการตามขั้นตอนเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกาจะเข้าสู่การเจรจาเพื่อจัดทำข้อตกลงขั้นสุดท้าย เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับมาตราที่เหลืออยู่เท่านั้น

14 - ข้อตกลงขั้นสุดท้ายจะต้องได้รับการอนุมัติผ่านมติที่มีผลผูกพันของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

ทั้งนี้ เนื่องจากทั้งฝ่ายสหรัฐฯ และอิหร่านต่างปิดบังข้อมูลเกี่ยวกับถ้อยคำในข้อตกลง จึงยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าร่างข้อความที่ CNN ได้มานั้น จะสะท้อนถึงถ้อยคำที่ถูกต้องตรงกับเอกสารฉบับสุดท้ายที่จะมีการลงนามร่วมกันในวันศุกร์นี้ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์หรือไม่

โดยขณะนี้รายละเอียดทางเทคนิคกำลังอยู่ในขั้นตอนสุดท้าย ดังนั้นถ้อยคำจึงอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ และโฆษกทำเนียบขาวรายหนึ่งกล่าวว่า ข้อความดังกล่าวไม่ได้สะท้อนถึงบันทึกความเข้าใจที่แท้จริง

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ หลายรายที่ได้พูดคุยกับ CNN ยังพยายามลดระดับความสำคัญของบันทึกความเข้าใจลงฉบับนี้ลง โดยเรียกมันว่าเป็นเพียง "เอกสารทางการเมือง" ที่ไม่ได้สะท้อนถึง “ข้อผูกพันลับหลังที่สำคัญ” ที่อิหร่านได้ให้ไว้กับสหรัฐฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับอนาคตของโครงการนิวเคลียร์ของเตหะราน

ขณะที่สำนักข่าว ทัสนิม (Tasnim) ซึ่งเป็นสื่อกึ่งทางการของอิหร่าน ระบุว่าเวอร์ชันของร่างที่หลุดออกมานั้นไม่ถูกต้อง ส่วนสำนักข่าวบลูมเบิร์ก (Bloomberg) ได้เผยแพร่ร่างข้อตกลงเวอร์ชันหนึ่งไปก่อนหน้านี้แล้ว

ติดตามข่าวต่างประเทศ : https://www.thairath.co.th/news/foreign

ที่มา : cnn