รัฐบาลญี่ปุ่นเผยผลสำมะโนประชากรล่าสุด พบจำนวนประชากรลดลงมากที่สุดเป็นประวัติการณ์กว่า 3.1 ล้านคนภายใน 5 ปี สะท้อนปัญหาสังคมสูงวัยและอัตราการเกิดต่ำต่อเนื่อง ขณะที่ประชากรกว่า 30% กระจุกตัวอยู่ในเขตมหานครโตเกียว
กระทรวงกิจการภายในประเทศและการสื่อสารของญี่ปุ่น เปิดเผยผลสำรวจสำมะโนประชากรขั้นต้นประจำปี 2025 พบว่าจำนวนประชากรทั้งหมดของญี่ปุ่น ซึ่งรวมถึงชาวต่างชาติที่พำนักในประเทศ ลดลงมาอยู่ที่ 123,049,524 คน จนถึงวันที่ 1 ตุลาคมปีที่ผ่านมา
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ประชากรญี่ปุ่นลดลงไปถึง 2.5% หรือหายไปมากกว่า 3.1 ล้านคน เมื่อเทียบกับการสำรวจครั้งก่อนในปี 2020 ซึ่งนับเป็นการลดลงติดต่อกันเป็นครั้งที่ 3 และถือเป็นตัวเลขการดิ่งลงที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่เริ่มมีการจัดทำสำมะโนประชากรในปี 1920 หรือในรอบกว่า 1 ศตวรรษ โดยตัวเลขที่ลดลงในรอบนี้ยังสูงกว่าช่วงปี 2015-2020 ถึงกว่า 3 เท่าตัว
กระทรวงกิจการภายในฯ ระบุว่า สาเหตุสำคัญของประชากรที่ลดลงอย่างมากนี้ มาจากปัญหาสังคมผู้สูงอายุขั้นรุนแรง และอัตรา "การลดลงตามธรรมชาติ" ที่กว้างขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากจำนวนประชากรที่เสียชีวิตมีมากกว่าจำนวนเด็กเกิดใหม่ในแต่ละปีอย่างเห็นได้ชัด
โดยข้อมูลอย่างเป็นทางการระบุว่า ในปี 2025 จำนวนเด็กเกิดใหม่ในญี่ปุ่นลดลงต่อเนื่องเป็นปีที่ 10 ติดต่อกัน โดยมีทารกเกิดใหม่เพียง 705,809 คนเท่านั้น
นายมิโนรุ คิฮาระ โฆษกรัฐบาลญี่ปุ่น เปิดเผยกับผู้สื่อข่าวว่า "ข้อมูลชุดนี้ช่วยยืนยันอีกครั้งว่า สถานการณ์ประชากรหดตัวในประเทศของเรากำลังเข้าสู่ภาวะที่วิกฤตและดิ่งลึกยิ่งขึ้น"
อีกหนึ่งประเด็นที่น่าจับตาจากผลสำรวจระบุว่า ประชากรในญี่ปุ่น 30.1% ได้หลั่งไหลเข้าไปกระจุกตัวอยู่ในเขตเมืองหลวงและปริมณฑลของกรุงโตเกียว ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่สัดส่วนทะลุเพดานที่ 30% ยิ่งตอกย้ำให้เห็นถึงปัญหาระดับภูมิภาคที่ประชากรในชนบทลดฮวบจนเสี่ยงต่อการล่มสลายของชุมชนท้องถิ่น และสร้างความกดดันให้รัฐบาลต้องเร่งออกมาตรการพยุงเศรษฐกิจในพื้นที่ห่างไกล
...
ทั้งนี้ ข้อมูลประมาณการประชากรโลกขององค์การสหประชาชาติ ปี 2025 ระบุว่า ปัจจุบันญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับ 12 ของโลก คิดเป็น 1.5% ของประชากรโลกทั้งหมด แต่เมื่อเจาะลึกไปที่กลุ่มประเทศที่มีประชากรมากที่สุด 20 อันดับแรกของโลก พบว่ามีเพียง ญี่ปุ่น, จีน, รัสเซีย และไทย ที่มีแนวโน้มประชากรลดลงในช่วงปี 2020-2025 โดยญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีอัตราการลดลงของประชากร "รวดเร็วและรุนแรงที่สุด" ในกลุ่มนี้
แม้ว่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทั้งรัฐบาลส่วนกลางและท้องถิ่นของญี่ปุ่นจะพยายามหาวิธีเพื่อกระตุ้นให้คนรุ่นใหม่แต่งงานและมีบุตร ตั้งแต่การพัฒนาแอปพลิเคชันหาคู่ของรัฐ, การเพิ่มเงินอุดหนุนในการเลี้ยงดูบุตร ไปจนถึงการให้เงินสนับสนุนช่วงลาคลอด แต่มาตรการเหล่านั้นยังคงได้รับผลสำเร็จในวงจำกัด
ในขณะที่หลายฝ่ายมองว่า "การเปิดรับแรงงานและผู้ย้ายถิ่นฐานชาวต่างชาติ" อาจเป็นทางออกที่ช่วยกู้สถานการณ์ขาดแคลนประชากรของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นระบบเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับ 4 ของโลกในปัจจุบัน แต่นายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ผู้นำญี่ปุ่นคนปัจจุบัน กลับมีแนวคิดที่สวนทาง โดยเธอกำลังผลักดันนโยบายและมาตรการที่เข้มงวดมากขึ้นในการคัดกรองและควบคุมการหลั่งไหลเข้ามาของชาวต่างชาติ ซึ่งยิ่งทำให้ความท้าทายด้านประชากรของญี่ปุ่นทวีความซับซ้อนยิ่งขึ้นในอนาคต.
ที่มา KYODO NEWS / AFP