กระทรวงกลาโหมญี่ปุ่นตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนทหารหญิงเป็น 13% ภายในปี 2036 พร้อมปรับปรุงสวัสดิการ-สภาพแวดล้อม ท่ามกลางอุปสรรคในการดึงดูดคนรุ่นใหม่ให้เข้ามาสมัครเป็นทหาร หลังเผชิญปัญหาขาดแคลนกำลังพลและแรงกดดันจากคดีล่วงละเมิดทางเพศ

กระทรวงกลาโหมญี่ปุ่นประกาศแผนยุทธศาสตร์ใหม่เพื่อเพิ่มสัดส่วนกำลังพลสตรีในกองกำลังป้องกันตนเอง (SDF) โดยตั้งเป้าหมายให้มีบุคลากรหญิงในสัดส่วน 13% ของกองทัพภายในเดือนมีนาคม ปี 2036 ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปัจจุบันที่มีเพียง 9% ท่ามกลางอุปสรรคในการดึงดูดคนรุ่นใหม่ให้เข้ามาสมัครเป็นทหาร

การขับเคลื่อนครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากกองทัพญี่ปุ่นเผชิญกับวิกฤตศรัทธาจากคดีของ รินะ โกโนอิ  อดีตทหารหญิงที่ออกมาเปิดเผยประสบการณ์การถูกล่วงละเมิดทางเพศผ่านยูทูบจนกลายเป็นข่าวดังไปทั่วโลก ซึ่งนำไปสู่การยอมรับความผิดของภาครัฐและการไกล่เกลี่ยในชั้นศาลเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา

เพื่อเป็นการส่งเสริมบทบาทของสตรีและสร้างสมดุลระหว่างการทำงานและการใช้ชีวิต (Work-Life Balance) กระทรวงกลาโหมระบุว่ากำลังเร่งปรับปรุงสภาพแวดล้อมภายในฐานทัพทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างห้องน้ำ ห้องอาบน้ำ และพื้นที่พักอาศัยเฉพาะสำหรับผู้หญิง รวมถึงการจัดสรรพื้นที่ส่วนตัวสำหรับสตรีบนเรือรบอีกด้วย

ปัจจุบัน ญี่ปุ่นกำลังเผชิญกับความตึงเครียดทางภูมิศาสตร์จากการขยายอิทธิพลของจีน ทำให้มีความจำเป็นต้องเพิ่มงบประมาณและกำลังรบ อย่างไรก็ตาม กองทัพยังคงขาดแคลนกำลังพลถึง 10% จากจำนวนตำแหน่งทั้งหมด 250,000 นาย โดยมีปัจจัยลบสำคัญเช่น อัตราการเกิดต่ำและประชากรวัยแรงงานที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง ขณะที่งานมีความเสี่ยงสูง ค่าตอบแทนต่ำ และอายุเกษียณที่ค่อนข้างน้อย (ประมาณ 56 ปี) ขณะที่สังคมญี่ปุ่นมีรากฐานวัฒนธรรมแบบชายเป็นใหญ่ ที่ยังคงฝังรากลึกในโครงสร้างบริหารระดับสูง

...

แม้กองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่นจะมีขีดความสามารถด้านการป้องกันประเทศที่ทันสมัย แต่บทบาททางทหารยังถูกจำกัดภายใต้รัฐธรรมนูญแนวสันติ ซึ่งจำกัดการใช้กำลังในการแก้ไขความขัดแย้ง

จากสถิติของกลุ่มประเทศนาโตในปี 2022 พบว่ามีสัดส่วนทหารหญิงเฉลี่ยอยู่ที่ 12% ขณะที่สหรัฐอเมริกาพุ่งสูงถึง 18% ในปี 2023 ซึ่งทางกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่นเชื่อว่า การเพิ่มจำนวนทหารหญิงจะช่วยเพิ่มมุมมองที่หลากหลายให้แก่กองทัพ โดยเฉพาะในภารกิจบรรเทาสาธารณภัยและการปฏิบัติงานที่ต้องประสานงานใกล้ชิดกับภาคประชาชน

นับตั้งแต่ก่อตั้งกองกำลังป้องกันตนเองในปี 1950 ญี่ปุ่นยังคงยึดถือแนวทางสันติภาพตามรัฐธรรมนูญ โดยเน้นการป้องกันตนเองและไม่มีประวัติกำลังพลเสียชีวิตจากการสู้รบจริง แต่ด้วยสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนไป ญี่ปุ่นจึงพยายามปรับตัวด้วยการดึงศักยภาพจาก "กำลังพลสตรี" มาเป็นฟันเฟืองสำคัญในการปกป้องประเทศต่อไป.


ที่มา JAPAN TIMES